I Ns 368/12

<p>Sygnatura akt I Ns 368/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Jelenia Góra, dnia 06-11-2012 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:</p> <p>PrzewodniczącySSR Paweł Siwek</p> <p>ProtokolantMarcin Szczypiński</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 06-11-2012 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy</p> <p>z wniosku <span class="anon-block">D. Z.</span> </p> <p>przy udziale <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">B. J.</span>, <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych nie zachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p>I.  zatwierdzić uchylenie się przez <span class="anon-block">D. Z.</span>od skutków prawnych nie zachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">Ł. S.</span>zmarłej w dniu <span class="anon-block">(...)</span>roku w <span class="anon-block">J. W.</span> ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">J. W.</span>,</p> <p>II.  ustalić, iż koszty postępowania ponoszą strony zgodnie z własnym udziałem w sprawie i w związku z powyższym zasądza od <span class="anon-block">D. Z.</span> na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem opłaty od złożonego oświadczenia o odrzuceniu spadku.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskiem z dnia 09 marca 2012 r. <span class="anon-block">D. Z.</span> wniosła o zatwierdzenie przez Sąd oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłej w dniu 31 lipca 2007 r. <span class="anon-block">Ł. S.</span>.</p> <p>W uzasadnieniu swojego wniosku <span class="anon-block">D. Z.</span> wskazała, że nie posiadała wiedzy o rzeczywistym stanie spadku, przy czym nie było to wynikiem braku staranności po jej stronie</p> <p>Wnioskodawczyni podała, że ze zmarłą nie mieszkała od 18 lat. Odwiedzała ją sporadycznie. A matka zapewniała ją, że daje sobie radę, że nie ma problemów finansowych i że wszystko jest w porządku.</p> <p> <span class="anon-block">D. Z.</span> podniosła również, że nie otrzymała nigdy żadnej korespondencji, która mogłaby świadczyć o problemach finansowych czy istnieniu jakiś długów.</p> <p>Dopiero w dniu 08 marca 2012 r., gdy odwiedzała rodzeństwo dowiedziała się o istnieniu długów oraz o tym, że korespondencja do niej była przez nich przechwytywana i nie przekazywana do jej rąk.</p> <p>Postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania zostali wezwani <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">B. J.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>W odpowiedzi na wniosek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span> wniosła o oddalenie wniosku.</p> <p>W uzasadnieniu swojego stanowiska uczestnik postępowania wskazał, że aby skutecznie uchylić się od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku błąd spadkobiercy co do przedmiotu spadku musi być zakwalifikowany jako błąd istotny, co do treści czynności prawnej, i brak wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego nie może być wynikiem braku staranności spadkobiercy.</p> <p>W ocenie uczestnika postępowania wnioskodawczyni nie wykazała, iż pomimo dochowania należytej staranności nie miała możliwości dowiedzenia się o zobowiązaniach zmarłej. Wskazała jedynie, że nie wiedziała o długach spadkowych. Nie wykazała natomiast, iż po dowiedzeniu się o śmierci <span class="anon-block">Ł. S.</span> czyniła jakiekolwiek starania w celu uzyskania wiedzy na temat ewentualnych długów pozostawionych przez zmarłą, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że "matka zapewniała ją, że daje sobie radę, że nie ma problemów finansowych". Nie zachowała ona tym samym staranności trosce o własne interesy majątkowe, a błąd nie można poczytać za usprawiedliwiony.</p> <p>Wnioskodawczyni nie podjęła bowiem starań mających na celu ustalenie - choćby jedynie orientacyjnie - rzeczywistego składu masy spadkowej po zmarłej <span class="anon-block">Ł. S.</span>. Ponadto wnioskodawczyni podnosi również, iż nie utrzymywała stałych kontaktów ze spadkodawcą. Jednak na uwadze trzeba mieć, że bliskość i zażyłość w relacjach spadkodawcy ze spadkobiercą nie jest kryterium decydującym o powołaniu do dziedziczenia. Uznać natomiast należy, iż brak szczegółowych informacji od spadkodawcy uzasadnia szczegółowe przejrzenie pozostawionych przez spadkodawcę rzeczy osobistych, w których zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego znajdują się umowy, dowody wpłat czy wezwania do zapłaty.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">Ł. S.</span>zmarła w dniu <span class="anon-block">(...)</span>r. w <span class="anon-block">J. W.</span>.</p> <p>(Dowód: - odpis skrócony aktu zgonu k. 7)</p> <p> <span class="anon-block">D. Z.</span> (zd. <span class="anon-block">S.</span>) jest córką zmarłej <span class="anon-block">Ł. S.</span>.</p> <p>(Dowód: - odpis skrócony aktu małżeństwa k. 7)</p> <p>Po śmierci <span class="anon-block">Ł. S.</span> jej córka <span class="anon-block">D. Z.</span> przeglądnęła dokumenty jakie pozostały po mamie, odwiedziła banki które wystawiły te dokumenty, pozamykała sprawy po mamie i uregulowała ewentualne zadłużenia.</p> <p> <span class="anon-block">D. Z.</span>o zadłużeniu <span class="anon-block">Ł. S.</span>wobec <span class="anon-block">(...)</span>we <span class="anon-block">W.</span>, która to wierzytelność została zbyta na rzecz <span class="anon-block">(...) sp. z o.o.</span>w <span class="anon-block">S.</span>, dowiedziała się w marcu 2012 r.</p> <p>(Dowód: - zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">D. Z.</span> k. 15 - 15v, 54v - 55</p> <p>- zeznania świadka <span class="anon-block">M. G.</span> k. 15v)</p> <p>- zeznania świadka <span class="anon-block">P. G.</span> k. 54 - 54v</p> <p>- zeznania uczestnika postępowania <span class="anon-block">A. S.</span> k. 55</p> <p>- zeznania uczestnika postępowania <span class="anon-block">B. J.</span> k. 55v</p> <p>- wezwanie do zapłaty k. 3</p> <p>- umowa pożyczki k. 4 - 6)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1019;art. 1019 § 1;art. 1019 § 2)">art. 1019 § 1 i 2 k.p.c.</a> jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:</p> <p>1. uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;</p> <p>2. spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.</p> <p>Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.</p> <p>Jak się wskazuje w orzecznictwie nie jest błędem istotnym - w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1019;art. 1019 § 2)">art. 1019 § 2 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84;art. 84 § 1;art. 84 § 2)">art. 84 § 1 i 2 k.c.</a> - nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku z przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 337/09, Lex nr 677786; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, OSNC 2006/5/94).</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego nie można zarzucić <span class="anon-block">D. Z.</span> niedołożenie należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego.</p> <p>Jak wynika bowiem ze zgodnych i spójnych zeznań świadków, wnioskodawczyni i uczestników postępowania <span class="anon-block">A. S.</span>i <span class="anon-block">B. J.</span>- <span class="anon-block">D.</span> po śmierci <span class="anon-block">Ł. S.</span>podjęła wszelkie kroki zmierzające do ustalenia składu spadku po zmarłej.</p> <p>W tym przeglądnęła pozostałe po <span class="anon-block">Ł. S.</span> dokumenty i udała się do wskazanych w tych dokumentach instytucji celem uregulowania spraw po zmarłej.</p> <p>W tej sytuacji nie sposób było uznać, że wnioskodawczyni na skutek swojej zawinionej bezczynności nie miała świadomości co do rzeczywistej wysokości długów spadkowych, w tym wiedzy o zadłużeniu wobec <span class="anon-block">(...)</span>we <span class="anon-block">W.</span>, a obecnie wobec <span class="anon-block">(...) sp. z o.o.</span>w <span class="anon-block">S.</span>. A wręcz przeciwnie, trzeba było stwierdzić, że <span class="anon-block">D. Z.</span>dołożyła wszelką staranności aby ustalić jakie pozostały po zmarłej długi.</p> <p>W rezultacie Sąd Rejonowy uznał, iż zachodzą przesłanki do zatwierdzenia uchylenia się przez <span class="anon-block">D. Z.</span> od skutków prawnych nie zachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">Ł. S.</span>.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p> <p>Dlatego też zasądzono od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze kwotę 50 zł tytułem opłaty od złożonego oświadczenia o odrzuceniu spadku.</p> </div>