III AUa 765/12

<p> <strong> <!-- --> <p> <strong> <!-- --> <table> <colgroup> <col width="101"/> <col width="293"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt </strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->III AUa 765/12</strong> </p> </td> </tr> </table> </strong> </p> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->7 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Irena Mazurek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Janina Czyż</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Alicja Podczaska (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->7 listopada 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">E. K.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o emeryturę</strong> </p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy</p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Rzeszowie</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->22 maja 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->IV U 378/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 24 lutego 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( t. jedn. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227) oraz przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił prawa do emerytury <span class="anon-block">E. K.</span>, ponieważ nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury, wskazując, że posiada wymagany okres pracy w warunkach szczególnych, gdyż w okresie od 1.10.1975 r. do 31.12.2006 r. pracował w Sadowniczo – Szkółkarskim Zakładzie Doświadczalnym <span class="anon-block">(...)</span>jako traktorzysta, a zatem wykonywał pracę wymienioną w wykazie A, Dziale VIII, pkt. 3 rozporządzenia RM z 7.02.1983 r.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że fakt wykonywania przez wnioskodawcę pracy w warunkach szczególnych nie znajduje potwierdzenia w wystawionym wnioskodawcy przez pracodawcę świadectwie pracy z dnia 9 lutego 2012 r.</p> <p>Wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt IV U 378/12 Sąd Okręgowy w Rzeszowie Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.</p> <p>Sąd ustalił, że <span class="anon-block">E. K.</span>, <span class="anon-block">ur. (...)</span>, był zatrudniony w okresie od 1.10.1975 r. do 31.03.2008 r. w Sadowniczo – Szkółkarskim Zakładzie Doświadczalnym <span class="anon-block">A.</span>w <span class="anon-block">A.</span> na stanowisku pracownika wykwalifikowanego – ogrodnika – traktorzysty. Do jego obowiązków należało wykonywanie prac polowych i sadowniczych, a także transportowych związanych z przewozem węgla, spadów, czy też oprysków. Prace traktorzysty wnioskodawca wykonywał głównie w okresie od wiosny do jesieni, natomiast poza sezonem traktorzyści kierowani byli do pracy w warsztacie lub do innych czynności.</p> <p>W ocenie Sądu I instancji przeprowadzone postępowanie wykazało, że wnioskodawca chociaż formalnie zatrudniony na stanowisku m. in. traktorzysty, wykonywał także inne obowiązki, co przyznał zarówno sam wnioskodawca, jak i przesłuchiwani w sprawie świadkowie. Ustalenie takie nie pozwala na uznanie spornego zatrudnienia <span class="anon-block">E. K.</span> za pracę traktorzysty – kierowcy ciągnika, wymienioną w wykazie A, Dziale VIII, pod poz. 3.</p> <p>Sąd podkreślił, że na podstawie zebranego materiału nie można precyzyjnie ustalić ram czasowych wykonywania pracy w warunkach szczególnych, częstotliwości jej wykonywania, a przede wszystkim wymiaru.</p> <p>W apelacji od powyższego wyroku wnioskodawca domagał się jego zmiany i przyznania dochodzonego świadczenia, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 184 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz § 2 ust. 2 oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki uprawniające wnioskodawcę do prawa do emerytury, a także błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że wnioskodawca nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych. Nadto apelujący zarzucił brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przy ocenie dowodów z zeznań świadków.</p> <p>W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że brak świadectwa pracy w warunkach szczególnych nie przesądza faktu niewykonywania pracy tego rodzaju. Zdaniem wnioskodawcy incydentalność wykonywania przez niego innych prac na polecenie przełożonego nie wyklucza zaliczenia okresu zatrudnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych. Dalej apelujący podniósł, że w ocenie wnioskodawcy Sąd I instancji niesłusznie kierował się nazwą zajmowanego przez wnioskodawcę stanowiska: pracownik wykwalifikowany – ogrodnik – traktorzysta, skoro w sprostowanym świadectwie pracy z dnia 9.02.2012 r. zostało doprecyzowane, że wnioskodawca od 1.10.1975 r. do 31.12.2006 r. pracował na stanowisku: wykwalifikowany pracownik – traktorzysta.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja wnioskodawcy jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie jest trafny i nie narusza prawa.</p> <p>Przedmiotem sporu w sprawie była ocena uprawnienia <span class="anon-block">E. K.</span> do emerytury w obniżonym wieku, a to w związku z zatrudnieniem w szczególnych warunkach, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227),</p> <p>Bezspornym w sprawie było, iż <span class="anon-block">E. K.</span> ukończył 60 lat życia, oraz legitymuje się ponad 25 – letnim stażem ubezpieczenia. Spornym natomiast pozostawało, czy będąc zatrudnionym w Sadowniczo – Szkółkarskim Zakładzie Doświadczalnym <span class="anon-block">A.</span> w <span class="anon-block">A.</span> w okresie od 26.10.1972 r. do 30.11.1994 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracę wykazaną w załączniku do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), szczególnie że za powyższy okres wnioskodawca nie otrzymał świadectwa pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Przypomnieć w tym miejscu należy, że środkiem dowodowym, stwierdzającym okresy zatrudnienia w warunkach szczególnych jest w postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym, a to zgodnie z § 21 ust. 4 rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. z 1983 r. nr 10 poz. 49) świadectwo pracy w szczególnych warunkach, wystawione przez zakład pracy, natomiast w toku postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, toczącego się według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>, nie obowiązują ograniczenia w zakresie środków dowodowych, takie jak w postępowaniu przed organem emerytalno-rentowym. Powyższe oznacza, iż ubezpieczony może dowodzić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy przy pomocy wszelkich możliwych środków dowodowych.</p> <p>Sąd Okręgowy przeprowadził dowody z akt osobowych, z zeznań świadków, jak również przesłuchał wnioskodawcę i ustalił rodzaj czynności wykonywanych przez wnioskodawcę, co doprowadziło do uzasadnionego stwierdzenia, iż <span class="anon-block">E. K.</span> nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracy, zaliczanej do prac wymienionych w załączniku do rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia i ocenę prawną Sądu I instancji, gdyż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie jest wystarczające samo ustalenie, że pracownik czynności, o których mowa w załącznikach do powołanego rozporządzenia, wykonywał bez sprecyzowania czasokresu ich wykonywania (por. wyrok SN z dn. 15.12.1997 r., II UKN 417/97, OSNP 1998/21/638).</p> <p>Warunek wykonywania pracy stale i w pełnym wymiarze spełniony jest wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku, nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem, ale stale tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.</p> <p>Odnosząc się w tym miejscu do powoływanego przez apelującego faktu sprostowania świadectwa pracy w zakresie nazwy zajmowanego stanowiska stwierdzić należy, że z faktu tego nie można wywodzić, iż wnioskodawca wykonywał wyłącznie pracę w warunkach szczególnych w sytuacji, gdy z zeznań świadków wynika iż wnioskodawca wykonywał także wiele innych czynności, nie zaliczanych do prac w warunkach szczególnych. Decydujący zaś dla zaliczenia okresu zatrudnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych jest rodzaj rzeczywiście wykonywanych czynności nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska. Za trafnością oceny o braku możliwości potraktowania całego spornego okresu jako pracy w warunkach szczególnych przemawia charakter zatrudnienia wnioskodawcy, niezatrudnionego w transporcie, ale jako pracownik rolny i wykonującego, jak to określił świadek <span class="anon-block">M. P.</span>: ,, wszystko, co jest związane z pracą w gospodarstwie rolnym.” Dodać w tym miejscu należy, że wykonywanie różnych prac w zależności od pory roku i zapotrzebowania było sytuacją trwałą, nie zaś incydentalnym zjawiskiem, jak chciałby to przedstawić wnioskodawca.</p> <p>Zauważyć również przyjdzie, na co słusznie zwraca uwagę Sąd I instancji że sporne zatrudnienie, obejmujące ponad dwudziestoletni okres, musiało wiązać się ze zróżnicowanym zakresem obowiązków wnioskodawcy, zważywszy na rozwój techniczno – cywilizacyjny. Jednakże zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do wyodrębnienia żadnego, zamkniętego okresu z ustalonym wykonywaniem przez wnioskodawcę pracy w warunkach szczególnych jako kierowca ciągnika stale i w pełnym wymiarze.</p> <p>Z podanych wyżej przyczyn brak jest podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia apelacji wnioskodawcy, która podlega oddaleniu zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>.</p> </div>