III AUa 784/12

<p> <strong> <!-- --> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->8 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Urszula Kocyłowska</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Marta Pańczyk-Kujawska (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Roman Skrzypek</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->8 listopada 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. B.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o odsetki</strong> </p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->5 czerwca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->III U 168/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 8 lutego 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83 a;art. 83 a ust. 1;art. 83 a ust. 2)">art. 83a ust 1 i ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 6 a;art. 24 ust. 6 e)">art. 24 ust. 6a-6e ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r., nr 205 poz. 1585 ze zmianami) stwierdził istnienie nadpłaty w kwocie 437,90 zł i orzekł o jej zwrocie na rachunek bankowy <span class="anon-block">J. B.</span>, odmawiając jednocześnie zwrotu odsetek od tej kwoty, a także uchylając poprzednią decyzję z dnia 28 listopada 2011 r. – którą to odmówił zwrotu nienależnie opłaconych składek.</p> <p>W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że zgodnie z prawem, dokonał zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące styczeń i luty 2003 r. przed upływem 30 dni od wystąpienia przez wnioskodawcę o ich zwrot.</p> <p>Powyższą decyzję odwołaniem do Sądu Okręgowego Sądu Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu zaskarżył <span class="anon-block">J. B.</span> wnosząc o jej zmianę i zwrot odsetek od nadpłaconej kwoty. Twierdził, że w 2003 r. nie prowadził działalności gospodarczej i już w tej dacie było wiadomo, że należy dokonać korekty dokumentów ubezpieczeniowych za styczeń i luty 2003 r., mimo tego żaden z pracowników organu rentowego nie poinformował go o tej okoliczności.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację leżącą u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.</p> <p>Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r. zmienił zaskarżoną decyzję nakazując organowi rentowemu wypłatę odsetek od kwoty 437,90 zł od dnia 10 stycznia 2012 r.</p> <p>Sąd ustalił, że wnioskodawca dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego 1 stycznia 1999 r. i złożył dokumenty rozliczeniowe m. in. za styczeń i luty 2003 r. Na deklaracjach za te miesiące znajduje się podpis odwołującego. Pismem z dnia 18 września 2003 r. poinformowano <span class="anon-block">J. B.</span> o nieprawidłowościach istniejących na jego koncie, w dniu 26 września 2003 r. wyrejestrował się on z ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.</p> <p>W dniu 23 maja 2011 r. Zakład zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności na ubezpieczenie zdrowotne. W dniu 24 czerwca 2011 r. organ rentowy wydał decyzję opartą o jego dokumentację rozliczeniową, w której ustalił wysokość zadłużenia ubezpieczonego za okres od lipca 2001 r. do lutego 2003 r. na kwotę 406,67 zł z tytułu zaległych składek i kwotę 483 zł z tytułu odsetek za zwłokę. W decyzji znajdowało się pouczenie o możliwości wyegzekwowania tej kwoty w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19660240151" title="Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 1966 r. Nr 24, poz. 151 ()">ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji</a> (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zmianami), nie została ona zaskarżona przez ubezpieczonego, który jedynie wystąpił o umorzenie tych należności. 10 sierpnia 2011 r. zostały wystawione tytuły egzekucyjne stanowiące podstawę zajęcia świadczenia <span class="anon-block">J. B.</span>. Dzień później wnioskodawca dokonał wpłaty na poczet zaległości w wysokości 949,40 zł, w związku z czym postanowieniem z 30 sierpnia 2011 r. umorzono postępowanie egzekucyjne.</p> <p>Decyzją z 14 października 2011 r. Narodowy Fundusz Zdrowia ustalił, że <span class="anon-block">J. B.</span> był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od 1 grudnia 2001 r. do 31 grudnia 2002 r. W dniu 10 stycznia 2012 r. złożył on korekty deklaracji dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego za styczeń i luty 2003 r. 18 stycznia 2012 r. ZUS wydał decyzję stwierdzającą istnienie nadpłaty w kwocie 437,90 zł i orzekającą o jej zwrocie na rachunek bankowy wnioskodawcy. Decyzja ta została uzupełniona decyzją zaskarżoną w przedmiotowym postępowaniu w zakresie odmowy zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconych składek.</p> <p>Dokonując oceny prawnej sprawy Sad Okręgowy powołał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 1)">art. 359 § 1 kc</a> i stwierdził, że nadpłata została ustalona w wyniku złożenia korekt dokumentacji rozliczeniowej za styczeń i luty 2003 r. w dniu 10 stycznia 2012 r. i od tej daty wnioskodawcy przysługują odsetki za zwłokę, bowiem jak stwierdził Sąd - skoro na koncie ustalono nadpłatę z tytułu odsetek to winna ona zostać zwrócona. W podstawie prawnej Sąd powołał dodatkowo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 kpc</a>.</p> <p>Powyższy wyrok zaskarżył pozwany organ rentowy, który zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24)">art. 24</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 41;art. 46)">art. 41 i 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, poprzez przyznanie wnioskodawcy prawa do wypłaty odsetek od kwoty 437,90 zł w sytuacji gdy odsetki od zwróconej nadpłaty nie są nienależne, wniósł o jego zmianę i oddalenie odwołania wnioskodawcy, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p>W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia Zakład wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 6 c;art. 24 ust. 6 d;art. 24 ust. 6 e)">art. 24 ust. 6c, 6d i 6e ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> płatnik składek po stwierdzeniu, ze zostały one nienależnie zapłacone może wystąpić o ich zwrot, który winien być dokonany w terminie 30 dni od daty wniosku. W przedmiotowej sprawie nadpłatę zwrócono 26 stycznia 2012 r., a więc w ustawowym terminie, który upływał z dniem 9 lutego 2012 r. Końcowo apelujący wskazał, że zwrócona kwota obejmuje zarówno należność główną w kwocie 201,20 zł, odsetki liczone do dnia zapłaty w kwocie 215,90 zł jak i koszty egzekucyjne w wysokości 20,80 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja organu rentowego jest w pełni uzasadniona i skutkować musi wydaniem wyroku reformatoryjnego.</p> <p>W pierwszej kolejności wypadnie przypomnieć, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą z niewielkimi przerwami od 2 marca 1992 r. do 30 czerwca 2005 r., tym samym zdaniem Sądu Apelacyjnego nie sposób przyjąć, iż może się on skutecznie powoływać na nieznajomość prawa w zakresie prawidłowego składania deklaracji ubezpieczeniowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak i ich korekt. Podkreślić należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 36;art. 36 ust. 3)">art. 36 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą winny zgłaszać się do ubezpieczeń społecznych, zaś ust. 13 tego art. stanowi, że płatnik składek zawiadamia organ rentowy o wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu w terminie 7 dni od zaistnienia zmian. Tym samym wnioskodawca nie może twierdzić, że Zakład bezprawnie wymusił na nim w sierpniu 2011 r. zapłatę nienależnych składek za styczeń i luty 2003 r., skoro działał on na podstawie złożonych przez <span class="anon-block">J. B.</span> deklaracji, które to zostały skorygowane dopiero w styczniu 2012 r., a więc 9 lat po upływie ustawowego terminu. Organ rentowy był w pełni uprawniony do skierowania do egzekucji należności wnioskodawcy, bowiem decyzja ustalająca wymiar składek z dnia 24 czerwca 2011 r. nie została zaskarżona i jako prawomocna mogła stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.</p> <p>Wpłacona przez <span class="anon-block">J. B.</span> kwota składek za styczeń i luty 2003 r. została zwrócona mu w całości w dniu 26 stycznia 2012 r. wraz z naliczonymi od 2003 r. odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, w związku z czym twierdzenia Sądu I instancji jakoby należało zasądzić na rzecz wnioskodawcy odsetki, bowiem na koncie wnioskodawcy widnieje nadpłata z tego tytułu nie mają żadnego oparcia w stanie faktycznym. Także oparcie tego obowiązku na przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> nie ma żadnych podstaw prawnych, bowiem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 24;art. 24 ust. 6 d)">art. 24 ust. 6d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> stanowi, że zwrot nadpłaconej kwoty następuje w terminie 30 dni od daty zgłoszenia wniosku o jej zwrot. W przedmiotowej sprawie za datę skutecznego złożenia takiego wniosku należy przyjąć 10 stycznia 2012 r., bowiem dopiero z chwilą złożenia poprawnych deklaracji rozliczeniowych mogło dojść do stwierdzenia istnienia nadpłaty na koncie płatnika. Z powyższego wynika, że zwrot nienależnie opłaconych składek za styczeń i luty 2003 r. w dniu 26 stycznia 2012 r. został dokonany przez organ rentowy z zachowaniem ustawowego trzydziestodniowego terminu. W tym stanie rzeczy żądanie wnioskodawcy wypłaty mu odsetek należy uznać za całkowicie nieuprawnione.</p> <p>Wobec powyższego Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił wniesione odwołanie stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>.</p> </div>