I C 308/12

<p>Sygn. akt: I C 308/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->POLSKIEJ</span> </strong> </p> <p>Dnia 9 listopada 2012 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Złotoryi I Wydział Cywilny</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie następującym :</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący : SSR Piotr Krawczuk</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant : st. sekr. sądowy Bożena Zielińska</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 roku w Złotoryi</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">H. M.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. K.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  oddala powództwo;</p> <p>II.  zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">H. M.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">A. K.</span> domagała się zapłaty kwoty 14 400 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 10 kwietnia 2012 r. do dnia zapłaty i kosztami postępowania według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego. Na uzasadnienie żądania podała, że w dniu 29 grudnia 2008 r. zawarła z pozwanym ustną umowę pożyczki pieniędzy w kwocie 14 400 zł. Przedmiotowa pożyczka miała zostać przeznaczona przez pozwanego na zawarcie umowy leasingu samochodu i zwrócona niezwłocznie po uzyskaniu środków finansowych umożliwiających wywiązanie się z zobowiązania. Zgodnie z ustaleniami stron, powódka przelała kwotę 14 400 zł bezpośrednio na rzecz leasingodawcy. Pozwany nie zwrócił dotychczas pożyczki, a wezwania do zapłaty, które powódka wysłała mu w dniach 12 marca 2012 r. i 27 marca 2012 r., pozostawił bez odpowiedzi.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">A. K.</span> w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucił, że strony nie łączyła umowa pożyczki, a kwota 14 400 zł stanowiła darowiznę ze strony <span class="anon-block">J. K. (1)</span> na rzecz pozwanego i jego małżonki <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, która, podobnie jak powódka, jest córką darczyńcy. <span class="anon-block">A. K.</span> zmarł w dniu 07 lutego 2012 r. i powódka dopiero wtedy wystąpiła przeciwko pozwanemu z wezwaniem do zapłaty i wniosła pozew do sądu. Pozwany podniósł również, że postępowanie powódki należałoby oceniać jako wysoce naganne etycznie na płaszczyźnie rodzinnej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Małżonkowie <span class="anon-block">Z.</span> i <span class="anon-block">J. K. (1)</span> byli współwłaścicielami na prawach wspólności ustawowej gospodarstwa rolnego położonego w <span class="anon-block">K.</span>, gminie <span class="anon-block">Z.</span>. W dniu 06 sierpnia 1984 r. <span class="anon-block">J. K. (1)</span> darował swojej małżonce <span class="anon-block">Z. K.</span> wszystkie swoje prawa związane z własnością gospodarstwa rolnego, a ta w dniu 27 marca 1990 r. przekazała w darowiźnie gospodarstwo rolne powódce <span class="anon-block">H. M.</span>, która jest jej córką, w zamian za rentę.</p> <p>W dniu 18 września 2008 r. powódka sprzedała grunt rolny, który wchodził w skład gospodarstwa rolnego za cenę 188 000 zł, a pieniądze ze sprzedaży wpłaciła na rachunek bankowy.</p> <p>/okoliczności niesporne/</p> <p>Przekazane powódce gospodarstwo rolne prowadził w rzeczywistości <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Podejmował decyzje dotyczące remontów i upraw, dokonywał zakupu paliwa do ciągników, nawozów i środków ochrony roślin oraz zakupu i ostatecznie darowizn sprzętu rolniczego. Miał upoważnienie do pieniędzy na rachunku bankowym powódki, w tym pieniędzy ze sprzedaży gruntu rolnego.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Dowód:</span> </strong> kopia wypisu aktu notarialnego z umową darowizny dnia 06.08.1984 r. /k.28-29/, kopie umów, rachunków, faktur i pokwitowań zapłaty /k.33-36/, kopia postanowienia Prokuratora Rejonowego w Złotoryi o umorzeniu dochodzenia z dnia 30.05.2012 r. /k.55-57/, częściowo przesłuchanie stron /k.64 – 65/.</p> <p>Na spotkaniu rodzinnym w dniu 28 grudnia 2008 r. <span class="anon-block">J. K. (1)</span> przyznał w obecności córki <span class="anon-block">J. K. (2)</span> i jej męża, pozwanego <span class="anon-block">A. K.</span>, że powódka sprzedała grunt rolny i obiecał, że z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży przekaże im środki na pokrycie kosztów związanych z zawarciem przez pozwanego umowy leasingu samochodu. Poprosił wówczas powódkę, by następnego dnia udała się do banku i dokonała przelewu pieniędzy na wskazany przez pozwanego rachunek bankowy leasingodawcy. Powódka zgodziła się i w dniu 29 grudnia 2008 r. wydała dyspozycję przelewu kwoty 14 400 zł na wskazany przez małżonkę pozwanego rachunek bankowy leasingodawcy <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Dowód: </span> </strong>dyspozycja i potwierdzenie przelewu środków pieniężnych z rachunku bankowego powódki z dnia 29.12.2008 r. /k.7 i 45/, zeznania świadka <span class="anon-block">J. K. (2)</span> /k.63 odwr.-64/, częściowo przesłuchanie stron /k.64-65/.</p> <p>W dniu 07 lutego 2012 r. zmarł <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Po jego śmierci strony poróżniły się i powódka ostatecznie wystąpiła przeciwko pozwanemu z żądaniem zwrotu pieniędzy w kwocie 14 400 zł, traktując przelew pieniędzy jako pożyczkę udzieloną pozwanemu.</p> <p>Pozwany mimo wezwań do zapłaty sporządzonych w dniach 12 marca 2012 r. i 27 marca 2012 r. odmówił powódce zwrotu pieniędzy.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Dowód: </span> </strong>odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">J. K. (1)</span> /k.24/, odpisy wezwań pozwanego do zapłaty z potwierdzeniem nadania listem poleconym z dnia 12.02.2012 r. i 27.03.2012 r. /k.8-11/, zeznania świadków <span class="anon-block">L. F.</span> /k.62 odwr.-63/, <span class="anon-block">J. K. (2)</span> /k.63 odwr.-64/, częściowo <span class="anon-block">R. M. (1)</span> /k.63/, częściowo przesłuchanie stron /k.64 – 65/.</p> <p> <strong> <!-- -->W oparciu o ustalony stan faktyczny Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo nie było uzasadnione.</p> <p>Postępowanie dowodowe pozwoliło ustalić, że w dniu 29 grudnia 2008 r. powódka <span class="anon-block">H. M.</span> złożyła za pośrednictwem banku polecenie przelewu środków pieniężnych w kwocie 14 400 zł na rachunek bankowy leasingodawcy <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">W.</span> w imieniu pozwanego <span class="anon-block">A. K.</span>, męża jej siostry <span class="anon-block">J. K. (2)</span> (<em> <!-- -->vide: </em>k. 7 i 45).</p> <p>Środki pochodziły ze sprzedaży części gospodarstwa rolnego powódki, ale decyzję o ich przelewie podjęła na prośbę ojca <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, który kierowany bliskim stosunkiem pokrewieństwa i powinowactwa polecił powódce pokryć opłaty związane z zawarciem przez swojego zięcia umowy leasingu pojazdu. Wynikało to z faktu, że <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, który w przeszłości był z matką powódki <span class="anon-block">Z. K.</span> współwłaścicielem gospodarstwa rolnego przekazanego powódce, zajmował się faktycznie tym gospodarstwem, a więc podejmował decyzje dotyczące remontów i upraw, dokonywał zakupu paliwa do ciągników, nawozów i środków ochrony roślin oraz nabycia i zbycia sprzętu rolniczego. Był również osobą upoważnioną do rachunku bankowego powódki, na który wpłaciła ona pieniądze ze sprzedaży części gospodarstwa rolnego w wysokości 180 000 zł i jak wskazywało na to zeznanie świadka <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, małżonki pozwanego, a siostry powódki, uważał, że pieniądze w połowie należą do niego (<em> <!-- -->vide: </em>k. 63 odwr.).</p> <p>Taki obraz wzajemnych relacji powódki i jej ojca przedstawił pozwany słuchany na rozprawie (<em> <!-- -->vide: </em>k.64 odwr.-65) i Sąd dał im wiarę, zważywszy że znajdowały one potwierdzenie w dokumentach umów, rachunków i faktur sygnowanych imieniem i nazwiskiem <span class="anon-block">J. K. (1)</span> (<em> <!-- -->vide: </em> k. 33-36).</p> <p>Poza lakoniczną relacją powódki (<em> <!-- -->vide: </em>k.64), brak było natomiast dowodu na to, by <span class="anon-block">J. K. (1)</span> lub sama powódka zastrzegli, że pozwany ma zwrócić pieniądze powódce. Zwłaszcza w oczach powołanych przez nią świadków <span class="anon-block">L. F.</span> i <span class="anon-block">R. M. (2)</span> słowo pożyczka pojawiło się dopiero po kilku latach od daty, w której powódka dokonała przelewu środków pieniężnych z rachunku bankowego, w zasadzie gdy strony były już w głębokim konflikcie i siłą rzeczy ich relacje w takim zakresie nie przekonywały Sądu (<em> <!-- -->vide: </em>k.62 odwr.-63).</p> <p>Na tej podstawie Sąd uznał, że powódka nie udowodniła istnienia między stronami stosunku obligacyjnego pożyczki, a w konsekwencji tego przyjął, że jej roszczenie mogło być rozpatrywane jedynie w kategoriach żądania zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia, w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a>, co nie oznaczało w cale uwzględnienia powództwa.</p> <p>W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 411;art. 411 pkt. 1;art. 411 pkt. 2)">art. 411 pkt 1 i 2 k.c.</a>, mimo że zasadą jest obowiązek zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia, jest on wyłączony w sytuacji, gdy osoba, która spełniła nienależne świadczenie, nie liczy na jego późniejszy zwrot albo gdy spełnienie przez nią świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego.</p> <p>Obie wyżej wymienione przesłanki zostały w sprawie spełnione, chociaż szczególny nacisk Sąd postawił na drugą z nich.</p> <p>Powódka była świadoma tego, że pieniądze ze sprzedaży nieruchomości należą tylko do niej, a mimo to wysłuchała ojca i wydała w banku bez dalszych warunków dyspozycję przelewu środków pieniężnych na rachunek bankowy leasingodawcy. Niezależnie od tego, jak daleko poróżniła się później z siostrą i jej mężem, na ten czas uszanowała wolę ojca, który uważał się za dysponenta części pieniędzy na rachunku bankowym powódki i wyszedł do nich z taką propozycją pomocy finansowej. Spełnione przez powódkę świadczenie, którego zwrotu domagała się w niniejszym postępowaniu, było więc moralnie uzasadnione i jako takie czyniło zadość zasadom współżycia społecznego.</p> <p>W rezultacie omówionych przyczyn Sąd uznał pozostałe wnioski dowodowe stron i złożone przez nich dokumenty za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a powództwo za nieuprawnione, w następstwie czego rozstrzygnął o jego oddaleniu, jak w pkt I sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 3 pkt. 2)">pkt II</a>, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadą kosztów niezbędnych i celowych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a>).</p> <p>Na sumę zasądzonych kosztów procesu składało się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 2400 zł liczone zgodnie z § 6 pkt 5 w zw. z § 2 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) z opłatą skarbowa za złożenie dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.</p> </div>