III AUa 812/12

<p> <strong> <!-- --> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->15 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Bogumiła Burda (spr.)</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Janina Czyż</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Alicja Podczaska</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Anna Budzińska </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->15 listopada 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">J.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zwrot świadczenia</strong> </p> <p>na skutek apelacji pozwanego organu rentowego</p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Krośnie</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->19 czerwca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->IV U 640/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->z m i e n i a zaskarżony wyrok i o d d a l a odwołanie.</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III AUa 812/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 15 lutego 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">J.</span> zobowiązał <span class="anon-block">M. S.</span> do zwrotu nienależnie pobranej renty socjalnej za okres od 1 września 2011r. do 30 września 2011r. w kwocie 611, 67 zł., z tytułu przekroczenia dopuszczalnej kwoty przychodu w tym okresie.</p> <p>W podstawie prawnej decyzji organ rentowy powołał przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138)">art. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> oraz art. 84 ustawy z dnia 13 październi8ka 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji skierowanym do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie <span class="anon-block">M. S.</span> wniósł o jej zmianę poprzez uchylenie obowiązku zwrotu pobranej renty.</p> <p>Wyjaśnił, że do przekroczenia dopuszczalnej kwoty doszło wskutek wypłacenia mu przez zakład pracy wynagrodzenia za miesiąc sierpień 2011r. w miesiącu wrześniu.</p> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">J.</span> w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji.</p> <p>Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z 19 czerwca 2012r. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">J.</span> w ten sposób, że stwierdził, iż wnioskodawca nie jest zobowiązany do zwrotu świadczenia za okres od 1 września 2011r. do 30 września 2011r. w kwocie 611,67 zł.</p> <p>W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy naprowadził, że odwołanie wnioskodawcy jest uzasadnione, gdyż z tytułu pracy otrzymał wprawdzie wynagrodzenie we wrześniu 2011r. w kwocie 1025,64 zł brutto, jednakże przychód w tej wysokości osiągnął w sierpniu, bowiem było to wynagrodzenie za pracę w sierpniu.</p> <p>W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Sąd I instancji powołał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 10;art. 10 ust. 6)">art. 10 ust. 6 ustawy o rencie socjalnej</a> i dodatkowo <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 ^{<!-- -->14} § 2 kpc</a>.</p> <p>Apelację od wyroku Sądu Okręgowego skierował do Sądu Apelacyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">J.</span>.</p> <p>Zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez ustalenie, że wnioskodawca nie jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego za okres od 1 do 30 września 2011r. świadczenia, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania <span class="anon-block">M. S.</span> w całości.</p> <p>W uzasadnieniu apelacji Zakład wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw do przyjęcia, że otrzymane przez wnioskodawcę we wrześniu 2011r. wynagrodzenie stanowi przychód uzyskany w sierpniu 2011r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">J.</span> ma usprawiedliwione podstawy i dlatego jest uzasadniona.</p> <p>Zgodzić należy się z organem rentowym, że wyrok Sądu I instancji wydany został z zarzucanym mu naruszeniem przepisów prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że wnioskodawca nie jest zobowiązany do zwrotu świadczenia rentowego wypłaconego mu za wrzesień 2011r.</p> <p>Sąd Okręgowy przywołując treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 10;art. 10 ust. 6)">art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej</a> stwierdził, że wnioskodawca nie jest zobowiązany do zwrotu pobranej renty, gdyż wypłacone mu we wrześniu 2011r. wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia stanowi przychód osiągnięty w sierpniu.</p> <p>Stanowisko Sądu I instancji w ocenie Sądu Apelacyjnego jest błędne.</p> <p>Stan faktyczny sprawy, w istocie niekwestionowany przez strony, jest bezsporny.</p> <p>Na mocy decyzji ZUS Oddziału w <span class="anon-block">J.</span> z 18 lutego 2008r. <span class="anon-block">M. S.</span> jest uprawniony do renty socjalnej od 24 stycznia 2008r. na stałe.</p> <p>W okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2011r. wnioskodawca zatrudniony był w <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> i wynagrodzenie za sierpień 2011r. w kwocie 1025, 64 zł brutto pracodawca wypłacił mu we wrześniu 2011r.</p> <p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 10 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej</a> prawo do tego świadczenia zawiesza się w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 10 ust. 6;art. 10)">ust. 6 art. 10</a> prawo do renty socjalnej zawiesza się za miesiąc, w którym zostały osiągnięte przychody, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 10 ust. 1;art. 10 ust. 2;art. 10 ust. 3;art. 10 ust. 4;art. 10 ust. 5)">ust. 1 – 5</a>, w łącznej kwocie wyższej niż 30% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych.</p> <p>Fakt otrzymania przez wnioskodawcę wynagrodzenia za sierpień 2011r. we wrześniu 2011r. jest bezsporny i w świetle uregulowania zawartego w przytoczonym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 10;art. 10 ust. 6)">art. 10 ust. 6 ustawy o rencie socjalnej</a> uznany być powinien za przychód osiągnięty właśnie w tym miesiącu - wyższy od kwoty 1009,90 zł stanowiącej 30% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za II kwartał 2011r. ogłoszonego dla celów emerytalnych od 1 września 2011r., co skutkować musiało zawieszeniem pobranej przez wnioskodawcę renty socjalnej.</p> <p>Dla zaakceptowania decyzji organu rentowego niezbędnym było dodatkowo przesądzenie, czy na wnioskodawcy ciąży obowiązek zwrotu pobranej renty, jako świadczenia nienależnego.</p> <p>Pojęcie „nienależnego świadczenia” określone zostało w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 38)">art. 38 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn. Dz. U z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zmianami) i dotyczy on ubezpieczonych oraz pozostałych po nich członków ich rodzin, którym świadczenia przysługują w oparciu o przepisy tej ustawy. W przedmiotowej sprawie przepis ten ma zastosowanie z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 15;art. 15 pkt. 1)">art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej</a>, który wprost wskazuje, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się art. 138 ustawy o emeryturach i rentach.</p> <p>Na wstępie zwrócić należy uwagę, że omawiany przepis uzależnia obowiązek zwrotu świadczenia, między innymi od właściwego pouczenia osoby pobierającej świadczenie o braku prawa do jego pobierania.</p> <p>Analiza akt rentowych wnioskodawcy pozwoliła Sądowi Apelacyjnemu na ustalenie, że znajduje się w nich decyzja zawierająca właściwe pouczenie o okolicznościach powodujących zawieszenie prawa do renty socjalnej (decyzja z 18 lutego 2008r. ustalająca prawo do renty socjalnej). Pouczenie to w ocenie Sądu Apelacyjnego należy określić jako prawidłowej, gdyż jest jasne i zrozumiałe.</p> <p>Dodać należy, że kolejna decyzja z 15 marca 2011r. skierowana do wnioskodawcy zawiera identycznej treści pouczenie, niezależnie od pisma, jakie Zakład wystosował do skarżącego 24 maja 2011r. wzywając go do przedłożenia zaświadczenia o wysokości przychodu osiągniętego w poszczególnych miesiącach 2010r. z tytułu w Urzędzie Gminy w <span class="anon-block">J.</span>.</p> <p>Wszystko to razem prowadzi do wniosku, że przychód osiągnięty przez <span class="anon-block">M. S.</span> we wrześniu 2011r. był wyższy od dopuszczalnego, w związku z czym renta socjalna podlegała zawieszeniu, a w konsekwencji pobrane świadczenie jako nienależne w rozumieniu art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS podlegało zwrotowi.</p> <p> <strong> <!-- -->W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że decyzja organu rentowego była w pełni uzasadniona, stąd też Sąd Apelacyjny uwzględniając apelację orzekł jak w sentencji stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>.</strong> </p> </div>