III AUa 813/12

<p> <strong> <!-- --> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia <strong> <!-- -->15 listopada 2012 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="103"/> <col width="187"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Bogumiła Burda</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td rowspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSA Janina Czyż (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Alicja Podczaska</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Anna Budzińska </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->15 listopada 2012 r. </strong> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawyz wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">J.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o emeryturę</strong> </p> <p>na skutek apelacji pozwanego organu rentowego</p> <p>od wyroku <strong> <!-- -->Sądu Okręgowego w Krośnie</strong> </p> <p>z dnia <strong> <!-- -->19 czerwca 2012 r. </strong>sygn. akt <strong> <!-- -->IV U 593/12</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->u c h y l a zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie.</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III AUa 813/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">J.</span> decyzją z dnia 28 marca 2012 r. odmówił wnioskodawcy <span class="anon-block">J. S.</span> prawa do emerytury.</p> <p>Za podstawę wydania decyzji tej treści organ rentowy podał, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Zakład nie uznał wnioskodawcy okresów zatrudnienia od 7.09.1971 r. do 13.12.1971 r., od 17.07.1972 r. do 30.06.1977 r., od 17.08.1978 r. do 31.12.1978 r. w <span class="anon-block">K.</span> Kamieniołomach Drogowych jako pracy w szczególnych warunkach wskazując, że wnioskodawca nie przedłożył świadectwa pracy <br/>w szczególnych warunkach sporządzonego przez pracodawcę. Zakład nie uznał również okresów zatrudnienia od 25.01.1979 r. do 11.07.1986 r. oraz od 11.08.1986 r. do 24.01.1989 r. w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w <span class="anon-block">P.</span> jako pracy szczególnych warunkach, gdyż pracodawca nie sporządził świadectwa pracy o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach, a ponadto stwierdził, że w tych okresach wnioskodawca nie był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury i podniósł, że w okresie pracy w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> <span class="anon-block">K.</span> Kamieniołomów Drogowych w <span class="anon-block">W.</span> pracował jako kierowca w obrębie wyrobiska, natomiast o pracy w warunkach szczególnych w Państwowym Gospodarstwie Rolnym na stanowisku magazyniera świadczy zakres jego obowiązków (praca przy środkach ochrony roślin, nawozach, czyszczeniu zbóż, prowadzenie mieszalni pasz), jak również dodatek za prace ze skazanymi w mieszalni pasz. Domagał się również uwzględniania pracy w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">M.</span> w charakterze traktorzysty.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z tych samych przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.</p> <p>Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012 roku w pkt I zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">J.</span> w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od daty złożenia wniosku, zaś w pkt II stwierdził brak odpowiedzialności organu rentowego.</p> <p>Rozpoznając odwołanie Sąd ustalił, że wnioskodawca <span class="anon-block">J. S.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w dniu 1 kwietnia 1966 r. podjął pracę w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">M.</span> od 6 września 1971 r. jako traktorzysta i wykonywał traktorem prace polowe, a w zimie traktorzyści wykonywali usługi transportowe.</p> <p>W okresach od dnia 7.09.1971 r. do 13.12.1971 r. i od 17.07.1972 r. do 30.06.1977 r. wnioskodawca pracował w <span class="anon-block">K.</span> Kamieniołomach Drogowych w <span class="anon-block">K.</span> – <span class="anon-block"> Kopalnia (...)</span> na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego w obrębie wyrobiska. Był to samochód Biełas <br/>o ładowności 35 ton.</p> <p>Dalej Sąd ustalił, że w dniu 25 stycznia 1979 r. wnioskodawca podjął pracę <br/>w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w <span class="anon-block">P.</span>, gdzie pracował do 11 lipca 1986 r. na stanowisku magazyniera w pełnym wymiarze czasu pracy. W 1986 r. wnioskodawca przeszedł na rentę i od tego czasu pracował w zmniejszonym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Wnioskodawca był jedynym magazynierem w PGR w <span class="anon-block">P.</span> i prowadził magazyn paliw, surowców, nawozów sztucznych, chemicznych, środków ochrony roślin, węgla, zbóż, pasz oraz wełny bowiem PGR w <span class="anon-block">P.</span> specjalizowało się w hodowli owiec.</p> <p> <span class="anon-block">J. S.</span> prowadził również mieszalnię pasz w której zatrudnieni byli skazani. Wnioskodawca sprawował dozór na tymi skazanymi i otrzymywał dodatek specjalny.</p> <p>W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał co najmniej 15-letni okres pracy <br/>w szczególnych warunkach tj. w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">M.</span> na stanowisku kierowcy ciągnika w wykazie A stanowiącym załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> – dział VIII, poz. 3), na którym pracował od dnia 1 kwietnia 1966 r. do dnia <br/>6 września 1971 r. w <span class="anon-block">K.</span> Kamieniołomach Drogowych w <span class="anon-block">K.</span> – <span class="anon-block"> Kopalnia (...)</span> na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego (wskazanym w wykazie A stanowiącym załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> – dział VIII, poz. 2), na którym pracował od dnia 07.09.1971 r. do 13.12.1971 r. i od 10.07.1972 r. do 30.06.1977 r. oraz od dnia 17.08.1978 r. do dnia 31.12.1978 r. oraz w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w <span class="anon-block">P.</span> na stanowisku magazyniera (wskazanym w wykazie A stanowiącym załącznik do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> – dział IV, pkt 19 i 40), na którym pracował od dnia 25.01.1979 r. do dnia 11.07.1986 r. w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Sąd uznał, że do dnia wejścia w życie ustawy emerytalnej, tj. do dnia 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca spełnił warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy <br/>w szczególnych warunkach zatem przysługuje mu prawo do świadczenia emerytalnego i dokonał zmiany zaskarżonej decyzji w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od daty złożenia wniosku.</p> <p>W podstawie prawnej wskazał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 kpc</a>.</p> <p>Nadto Sąd uznał, że ustalenia umożliwiające przyznanie <span class="anon-block">J. S.</span> prawa do emerytury możliwe były dopiero w postępowaniu sądowym <br/>i na zasadzie art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS stwierdził brak odpowiedzialności organu rentowego.</p> <p>Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 19 czerwca 2012 r. pozwany organ rentowy zaskarżył apelacją do Sądu II instancji w której zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 184 <br/>w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> tj. w szczególności błędne zastosowanie przytoczonych przepisów oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło w/w orzeczeniem do przyznania wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy, bądź o uchylenie spornego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p>W ocenie apelującego wydanie wyroku wyłącznie w oparciu o zeznania wnioskodawcy oraz dokumentację, zawartą w aktach ZUS nie zweryfikowane zeznaniami świadków czy też dowodami z akt osobowych czyni rozstrzygnięcie co najmniej przedwczesnym.</p> <p>Organ rentowy zarzucił, że Sąd I instancji pominął fakt, że z zeznań samego wnioskodawcy wynika, że w okresie zimowym traktorzyści poza wykonywaniem usług transportowych zajmowali się również remontami maszyn, przy czym nie były to drobne bieżące naprawy lecz remonty generalne.</p> <p>Według organu rentowego Sąd nie ustalił wymiaru w jakim wnioskodawca wykonywał inne prace niż praca kierowcy ciągnika, co wyklucza uwzględnienie <br/>w całości okresu zatrudnienia wnioskodawcy od 1.04.1966 r. do 6.09.1971 r. <br/>w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">M.</span> do stażu pracy w warunkach szczególnych.</p> <p>Nadto organ rentowy zarzucił, że brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca będąc zatrudniony w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w <span class="anon-block">P.</span> <br/>w okresie od 25.01.1979 r. do 11.07.1986 r. wykonywał wyłącznie prace związane z przetwarzaniem, magazynowaniem, przepompowywaniem, przeładunkiem, transportem oraz dystrybucją ropy naftowej oraz jej produktów (wykaz A dział IV, poz. 19) czy też pracami magazynowymi surowców, półproduktów <br/>i wyrobów gotowych – pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych (wykaz A dział IV, poz. 40), gdyż do jego obowiązków należał całokształt prowadzonej gospodarki magazynowej.</p> <p>Powyższe uzasadnia wnioski apelacji.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Apelacja pozwanego organu rentowego jest nieuzasadniona i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p>Warunkiem wydania rozstrzygnięcia zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy jest uprzednie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Postępowanie odwoławcze przed Sądem I instancji tego warunku nie spełnia.</p> <p>W świetle przytoczonych zarzutów apelacji ocena Sądu I instancji, że wnioskodawca wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach budzi wątpliwości.</p> <p>Uzasadniony jest zarzut apelacji z którego wynika, że Sąd I instancji dokonał sprzecznej oceny dowodów z zebranym materiale dowodowym skoro z zeznań wnioskodawcy wynika, że w okresie zimowym poza usługami transportowymi traktorzyści zajmowali się również remontami maszyn.</p> <p>Sąd nie ustalił zatem kiedy wnioskodawca wykonywał prace traktorzysty <br/>w szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy a w jakich okresach jej nie wykonywał co należałoby odnieść do okresu zimowego, a zatem należało dokładnie ustalić ten okres. Uwzględnienie całego okresu pracy wnioskodawcy w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">M.</span> w okresie od 1.04.1966 r. do 6.09.1971 r. budzi wątpliwości i wymaga jednoznacznych ustaleń.</p> <p>Uzasadniony jest również zarzut apelacji, co do przedwczesności uwzględnienia wnioskodawcy pracy na stanowisku magazyniera w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w <span class="anon-block">P.</span> w okresie od 25.01.1979 r. do 11.07.1986 r. jako okresu wykonywania prac określonych w wykazie A dział IV poz. 19 oraz 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze skoro zarzut ten opiera się na tym, że wnioskodawca był jedynym magazynierem i wykonywał całokształt gospodarki magazynowej a nie tylko prace wymienione w wykazie A dział IV poz. 19, czy też w wykazie A dział IV poz. 40.</p> <p>Z zeznań wnioskodawcy wynika, że w magazynie wykonywał różne prace łącznie z nadzorowaniem skazanych w mieszalni pasz. Zatem Sąd I instancji winien był ustalić w jakim wymiarze czasu były wykonywane prace które mogą być przyporządkowane do tych wymienionych w szczególnych warunkach, a jakie prace nie były wykonywane w szczególnych warunkach.</p> <p>Sąd I instancji nie ustalił również dokładnie w jaki sposób była zorganizowana praca wnioskodawcy w PGR w <span class="anon-block">P.</span> w spornym okresie i czy można wyodrębnić prace wykonywane w szczególnych warunkach czy też do obowiązków wnioskodawcy należał całokształt prac magazynowych a zatem wykonywał też prace, które nie należą do wykonywanych w szczególnych warunkach.</p> <p>Przypomnieć w tym miejscu należy, że wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełnione tylko wówczas gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.</p> <p>W ponownym postępowaniu rzeczą Sądu I instancji będzie ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego przy uwzględnieniu powyższych wskazań, przy uwzględnieniu zasad wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 229;art. 232)">art. 229 i 232 kpc</a>, celem ustalenia przez jaki faktycznie okres czasu pracy wnioskodawca wykonywał pracę <br/>w Kółku Rolniczym w <span class="anon-block">M.</span> w charakterze traktorzysty, a nadto czy w PGR w <span class="anon-block">P.</span> wykonywał wyłącznie pracę w szczególnych warunkach i przez jaki okres czasu.</p> <p>Dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego we wskazanym kierunku możliwe będzie dokonanie przez Sąd I instancji prawidłowych ustaleń odnośnie wykonywania pracy przez wnioskodawcę przez co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach wymaganej do przyznania emerytury.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 kpc</a>.</p> </div>