I ACa 568/12

<p>Sygn. akt I A Ca 568/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 15 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="164"/> <col width="22"/> <col width="438"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SSA Magdalena Pankowiec</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p>SA Jadwiga Chojnowska (spr.)</p> <p>SO del. Wojciech Wacław</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>:</p> </td> <td> <p> Iwona Aldona Zakrzewska </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. w Białymstoku</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. K.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółce z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>na skutek apelacji <strong> <!-- -->powoda</strong> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku</p> <p>z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt I C 888/11</p> <p>I.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">J. K.</span> wniósł o zasądzenie od <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">S.</span> kwoty 170.000 zł z ustawowymi odsetkami od kwot po 10.000 zł – pierwszej liczonymi od 29 lutego 2008 r. a od następnych kwot po 10.000 zł liczonymi od ostatniego dnia kolejnego miesiąca – ostatnia kwota od 30 czerwca 2009 r., tytułem niewypłaconego <span class="anon-block">S. K. (1)</span> (jego poprzednikowi prawnemu) wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji przewodniczącego rady nadzorczej spółki.</p> <p> <span class="anon-block"> Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...)</span> wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując istnienie podstaw do zasądzenia żądanej kwoty.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił powództwo i obciążył powoda kosztami procesu.</p> <p>Rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.</p> <p> <span class="anon-block">S. K. (1)</span> pełnił funkcję przewodniczącego Rady Nadzorczej <span class="anon-block"> spółki z o. o. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników nr <span class="anon-block">(...)</span>z 29 lipca 2004 r. ustalono skład Rady Nadzorczej i wynagrodzenie jego członków, przewodniczącego Rady Nadzorczej na kwotę 5.000 zł miesięcznie do 30 września 2004 r. oraz 10.000 zł miesięcznie od 1 października 2004 r. do końca pełnienia funkcji.</p> <p>Za okres od 29 lipca 2004 r. do połowy marca 2005 r. <span class="anon-block">S. K. (1)</span> wypłacono wynagrodzenie w wysokości 65.000 zł. Po tej dacie, do końca pełnienia funkcji, wynagrodzenie nie zostało wypłacone.</p> <p>Na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia 12 grudnia 2010 r. <span class="anon-block">S. K. (1)</span> przelał na <span class="anon-block">J. K.</span> wierzytelność z tytułu pełnienia funkcji przewodniczącego rady nadzorczej <span class="anon-block"> spółki z o. o (...)</span> za lata 2005-2009 w kwocie 515.000 zł wraz z roszczeniem za zaległe odsetki. Pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. powód zawiadomił pozwanego o umowie cesji wzywając go do zapłaty 515.000 zł wraz z zaległymi odsetkami.</p> <p>W niniejszym postępowaniu powód dochodzi wynagrodzenia za okres od lutego 2008 r. do końca czerwca 2009 r.</p> <p>Rozważając zarzuty strony pozwanej, odnoszące się do bezzasadności żądania, w pierwszym rzędzie Sąd zajął się argumentami dotyczącymi ważności uchwały powołującej <span class="anon-block">S. K. (1)</span> na Przewodniczącego Rady Nadzorczej i uchwały ustalającej wynagrodzenie Przewodniczącego Rady Nadzorczej spółki. Wskazał, że pozwana zwracała uwagę na to, że w chwili głosowania nie nastąpiło jeszcze podwyższenie kapitału spółki, zgodnie z którym <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> miała objąć wszystkie nowoutworzone udziały co dowodziło, że na Zgromadzeniu w dniu 29 lipca 2004 r. <span class="anon-block">S. K. (1)</span>, reprezentujący <span class="anon-block"> spółkę (...) sp. z o.o.</span>, nie miał prawa głosu. Nadto spółka twierdziła, iż doszło do naruszenia zasady tajności głosowania.</p> <p>Sąd uznał, że ze zgodnych stanowisk stron wynika, że w dacie Zgromadzenia <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> nie zdołała skutecznie objąć nowoutworzonych udziałów, gdyż nie zostało zarejestrowane podwyższenie kapitału spółki. Zeznania <span class="anon-block">S. K. (1)</span> dowodzą zaś, że jego obecność na Zgromadzeniu w dniu 29 lipca 2004 r. wynikała z reprezentowania <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Zdaniem Sądu nie mógł on uczestniczyć w Zgromadzeniu jako wspólnik, zaś jego twierdzenia, iż na Zgromadzeniu obecny był w charakterze protokolanta są wątpliwe przy uwzględnieniu faktu, że podpisał listę obecności jako osoba reprezentująca <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>. Sąd nawiązał przy tym do zeznań <span class="anon-block">T. L.</span>, który twierdził, iż <span class="anon-block">S. K. (1)</span> był w momencie podejmowania uchwały formalnym udziałowcem i głosował, protokół miał zaś on sporządzać osobiście. Oceniając zeznania <span class="anon-block">S. K. (1)</span> i <span class="anon-block">T. L.</span> Sąd uznał, że zeznania <span class="anon-block">T. L.</span> są nieprawdziwe, sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy i zmierzają do zaprzeczenia wszelkim nieprawidłowościom jakie miały miejsce w związku z jego działaniami. Za całkowicie niewiarygodne Sąd ocenił zeznania w zakresie, w jakim wskazywał on, iż głosowanie miało miejsce na kartkach (w protokole Zgromadzenia. brak jest odzwierciedlenia tego faktu).</p> <p>W ocenie Sądu ustalenie wynagrodzenia członkom organu spółki należy do spraw osobowych, a zatem istnieje wymóg przeprowadzenia głosowania w trybie tajnym. Protokół zgromadzenia z dnia 29 lipca 2004 r. zawiera jedynie stwierdzenie o podjęciu uchwały jednogłośnie, bez wskazania trybu. W takiej sytuacji, traktując jako generalną zasadę jawność przy podejmowaniu uchwał, zdaniem Sądu, jeżeli głosowanie odbyło się w trybie tajnym powinno to być wyraźnie stwierdzone. Odwołał się przy tym do zeznań <span class="anon-block">S. K. (1)</span>, który wskazywał, iż Zgromadzenie faktycznie sprowadziło się do podpisania przygotowanych przez <span class="anon-block">T. L.</span> dokumentów, zawierających wcześniejsze ich ustalenia oraz zeznań świadka <span class="anon-block">W. L.</span> (wspólnika spółki, syna <span class="anon-block">T. L.</span>), który podawał, iż normą stało się jedynie podpisywanie przez wspólników dokumentów przygotowanych wcześniej przez jego ojca. Sąd skonstatował, że zeznania te dowodzą, iż <span class="anon-block">T. L.</span> – jako Prezes Zarządu pozwanej spółki – nie przywiązywał wagi do kwestii formalnych związanych z podejmowaniem uchwał, głosowaniem, zwoływaniem Zgromadzenia wspólników. Sąd uznał, że wykluczyć należy aby została zachowana forma tajności głosowania. Jednocześnie wyraził ocenę, iż nie ma znaczenia fakt, że żaden z uprawnionych uczestników Zgromadzenia nie wniósł sprzeciwu, w sytuacji gdy udział w Zgromadzeniu wspólników brał jedynie <span class="anon-block">T. L.</span>, który reprezentował pozostałych wspólników i to w sposób nieuprawniony. Wymaganie tajnego głosowania, określone w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 247;art. 247 § 2)">art. 247 § 2 k.s.h.</a>, ma charakter bezwzględnie wiążący i ani w umowie spółki, ani w drodze jakiejkolwiek uchwały, wspólnicy nie mogą kwestii tej zmodyfikować. Podjęta w takich warunkach uchwała – zdaniem Sądu – jest nieważna.</p> <p>W ocenie Sądu na nieważność uchwały (poza naruszeniem zasady tajności głosowania) wpłynęły również inne naruszania przepisów i nieprawidłowości przy jej podejmowaniu.</p> <p>Sąd zaakcentował fakt nienależytego pełnomocnictwa, na które powoływał się <span class="anon-block">T. L.</span> reprezentujący pozostałych wspólników na Zgromadzeniu. Podkreślił, iż pełnomocnictwa tego nie ma w dokumentach <span class="anon-block"> firmy i (...)</span> nikomu go nie okazał. Jak wynika z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Prezesem Zarządu Spółki z o.o. <span class="anon-block"> (...)</span> był <span class="anon-block">T. L.</span>. Sąd nawiązał do rozwiązania przewidzianego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 243;art. 243 § 1;art. 243 § 3)">art. 243 § 1 i § 3 k.s.h.</a> i stwierdził, że <span class="anon-block">T. L.</span>, nie mógł być pełnomocnikiem pozostałych wspólników na Zgromadzeniu Wspólników w dniu 29 lipca 2004 r. Wyraził końcową ocenę, że skoro <span class="anon-block">T. L.</span> nie mógł być na Zgromadzeniu pełnomocnikiem pozostałych wspólników spółki, to nie był na nim reprezentowany cały kapitał zakładowy spółki. W konsekwencji podjętych na Zgromadzeniu w dniu 29 lipca 2004 r. uchwał nr <span class="anon-block">(...)</span> nie sposób uznać za ważne.</p> <p>W ocenie Sądu wątpliwości budziła również kwestia prawidłowości zawiadomienia wspólników o Zgromadzeniu. Brak jest dowodu na pisemne zawiadomienie pozostałych wspólników <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span> poza <span class="anon-block">T. L.</span>. Dowody takie nie istnieją w księdze protokołów spółki, pomimo obowiązku zarządu dołączenia do protokołów Zgromadzenia dowodów zwołania zgromadzenia wspólników (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 248)">art. 248 k.s.h.</a>). Kwestia ta mogła wywrzeć wpływ na treść uchwały, gdyż w przypadku braku zawiadomienia Zgromadzenie by się nie odbyło i nie doszłoby do podjęcia uchwał. Sąd uznał, że brak pisemnego powiadomienia pozostałych wspólników spółki potwierdził zeznający w charakterze świadka <span class="anon-block">W. L.</span>. Wskazywał on na praktykę, zgodnie z którą <span class="anon-block">T. L.</span> dokonywał ustnych zawiadomień pozostałych wspólników o zgromadzeniu, a następnie doręczał im wszelkie pisma związane z funkcjonowaniem spółki, w tym uchwały podjęte na zgromadzeniach. Świadek wskazywał, iż wszelkie ustalenia dotyczące składu organów oraz wynagrodzenia podejmowali <span class="anon-block">T. L.</span> oraz <span class="anon-block">S. K. (1)</span>, pozostali członkowie jedynie formalnie akceptowali ich ustalenia. Zeznania te Sąd uznał za w pełni wiarygodne. Wskazują one, iż kwestie wymogów formalnych w pozwanej spółce nie były przedmiotem zbytniej troski członków jej organów. Najważniejsze decyzje podejmował <span class="anon-block">T. L.</span> w uzgodnieniu ze <span class="anon-block">S. K. (1)</span> a pozostali wspólnicy jedynie podpisywali przedłożone przez nich dokumenty. Okoliczności te, w ocenie Sądu, nie pozostawiają wątpliwości, iż wszelkie nieprawidłowości w zakresie głosowania, zwołania Zgromadzenia, uzyskania pełnomocnictwa, wynikały z takiego sposobu zarządzania spółką i nieprzykładania wagi do przepisów regulujących te kwestie.</p> <p>Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy dostarczył dowodów na bark należytej staranności w działaniu <span class="anon-block">S. K. (1)</span> w charakterze Przewodniczącego Rady Nadzorczej <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Wskazuje na to fakt zaakceptowania niekorzystnej dla spółki transakcji z <span class="anon-block">P.</span>, której <span class="anon-block">S. K. (1)</span>, zeznający w charakterze świadka, nie zaprzeczył. Wyciąg z protokołu rozprawy w sprawie IV P 72/11 wskazuje na nieprawidłowości w prowadzeniu <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, jednocześnie brak jest jakichkolwiek dowodów nadzoru tych działań dokonywanych przez Radę Nadzorczą. Działania <span class="anon-block">T. L.</span>, niekorzystne dla spółki, nie spotkały się z żadnym sprzeciwem Rady Nadzorczej i <span class="anon-block">S. K. (1)</span>, jako jej Przewodniczącego. Wskazuje to na fikcyjność nadzoru i rzeczywisty brak dbałości o interesy i pozycję spółki. Działania takie z pewnością nie były profesjonalnymi i starannymi działaniami uzasadniającymi przyznanie wynagrodzenia. Brak przesłanek do jego przyznania stanowi – zdaniem Sądu – o tym, iż dochodzenie wynagrodzenia na drodze sądowej, w sytuacji braku staranności i zaangażowania w sprawy spółki, stanowi w istocie nadużycie prawa podmiotowego. Okoliczności te znalazły potwierdzenie w zeznaniach stron <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">M. M.</span>, którzy nabyli udziały <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i po głębszej analizie dokumentacji stwierdził, iż <span class="anon-block">T. L.</span> i <span class="anon-block">S. K. (1)</span> nie tylko nie dbali o sprawy spółki, ale wręcz działali na jej niekorzyść, fałszując dokumentację finansową spółki, co potwierdził <span class="anon-block">T. L.</span> w sprawie IV P 72/11. Wskazywali na niekorzystne transakcje spółki z firmą irlandzką i <span class="anon-block">P.</span>. Zeznania te Sąd uznał za wiarygodny, pełnowartościowy materiał dowodowy.</p> <p>Kierując się powyższymi względami Sąd uznał roszczenie powoda, wywodzone z umowy cesji wierzytelności z dnia 12 grudnia 2010 r., jako niezasadne.</p> <p>O kosztach procesu orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, mając na uwadze zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.</p> <p>Wyrok ten apelacją zaskarżył powód. Zarzucił:</p> <p>1.  sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że:</p> <p>a)do podjęcia uchwał Zgromadzenia Wspólników nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 29 lipca 2004 r., dotyczących przyznania i określenia wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej pozwanej spółki z dnia 20 lipca 2004 r., wymagany był udział wspólników reprezentujących cały kapitał zakładowy <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, podczas gdy z umowy tej spółki z dnia 2 maja 2002 r. (tekst umowy obowiązujący w dniu powzięcia uchwał) dla ważności podjętych uchwał wystarczająca była obecność wspólników reprezentujących łącznie ponad 50% kapitału zakładowego;</p> <p>b) sposób przeprowadzenia głosowania nad uchwałami czyni te uchwały nieważnymi, podczas gdy były one wynikiem porozumienia z dnia 23 czerwca 2004 r., zawartego między <span class="anon-block">T. L.</span> – reprezentującym pozwaną spółkę oraz <span class="anon-block">S. K. (1)</span> – przedstawicielem <span class="anon-block"> spółki (...)</span>;</p> <p>c)do podjęcia uchwał konieczne było zachowanie wymogu tajności głosowania, podczas gdy w głosowaniu nad nimi uczestniczył tylko <span class="anon-block">T. L.</span> jako jedyny uprawniony wspólnik pozwanej spółki skupiający ponad 90% kapitału zakładowego, przez co mógł samodzielnie, nieskrępowanie i swobodnie podjąć uchwały, a powyższe w konsekwencji skutkowało wadliwym ustaleniem przez Sąd nieważności uchwał nr <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>2.  sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że dla ustanowienia wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej pozwanej spółki, w tym Przewodniczącego tego organu, wymagane było podjęcie uchwały Zgromadzenia Wspólników, w sytuacji gdy ani z treści ustawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 228)">art. 228 k.s.h.</a>), ani z treści umowy <span class="anon-block"> spółki (...)</span> z dnia 2 maja 2002 r. (tekst obwiązujący na dzień 29 lipca 2004 r.) nie wynika, iż do ustalenia wysokości wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej pozwanej spółki wymagana była uchwała Zgromadzenia Wspólników;</p> <p>3.  sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i dokonanie oceny dowodów:</p> <p>a)w sposób niewszechstronny:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>Sąd całkowicie pomija dowód z dokumentu w postaci porozumienia zawartego w <span class="anon-block">B.</span> w dniu 23 czerwca 2004 r. pomiędzy <span class="anon-block">S. K. (2)</span>, a <span class="anon-block">T. L.</span>, z którego wynika, iż <span class="anon-block">S. K. (1)</span> jako Przewodniczący Rady Nadzorczej pozwanej spółki otrzyma wynagrodzenie w wysokości 10.000 zł brutto miesięcznie;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>Sąd pomija również dowód w postaci oświadczenia złożonego przez <span class="anon-block">T. L.</span>, działającego jako Prezes Zarządu pozwanej spółki na dokumencie stanowiącym projekt umowy cesji wierzytelności nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 21 maja 2010 r., z którego wynika, iż potwierdził w sposób wyraźny i zindywidualizowany w imieniu pozwanej fakt istnienia wierzytelności <span class="anon-block">S. K. (1)</span> w postaci zaległego wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej i zobowiązał się w imieniu pozwanej spółki do zapłaty na rzecz <span class="anon-block">S. K. (1)</span> wierzytelności w ustalonej wysokości i ustalonych terminach, a uwzględnienie powyższych dowodów w ocenie skarżącego doprowadziłoby do odmiennych wniosków Sądu w zakresie ustaleń dotyczących istnienia wierzytelności i zasadności roszczenia powoda dochodzonego w sprawie;</p> </dd> </dl> <p>b)w sposób niewszechstronny, sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>w odniesieniu do zeznań świadków <span class="anon-block">K. K.</span>, <span class="anon-block">S. K. (1)</span>, <span class="anon-block">T. L.</span>, podczas gdy z zeznań tych wynika, iż <span class="anon-block">S. K. (1)</span> w sposób należyty i staranny wykonywał funkcję Prezesa Rady Nadzorczej pozwanej spółki w okresie, za który w przedmiotowej sprawie dochodzone jest należne mu wynagrodzenie z tytułu pełnienia tej funkcji;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>Sąd dopuszcza się wybiórczej, jednostronnej oceny w odniesieniu do dowodu z przesłuchania strony pozwanej, tj.: <span class="anon-block">M. K.</span> oraz <span class="anon-block">M. M.</span>, osób żywo zainteresowanych w oddaleniu powództwa, których depozycje nakierowane na wykazanie szkodliwości działań <span class="anon-block">S. K. (1)</span> jako Przewodniczącego Rady Nadzorczej z jednej strony nie zostały zweryfikowane poprzez potwierdzenie w instrumentach finansowych spółki czy opinię biegłego z zakresu rachunkowości, z drugiej strony dotyczą funkcjonowania pozwanej w okresie, którego nie dotyczy roszczenie dochodzone w przedmiotowej sprawie;</p> </dd> </dl> <p>4. naruszenie przepisów postępowania – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)"> <strong> <!-- -->art.</strong> 328 § 2 <strong> <!-- -->k.p.c.</strong> </a> poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w zakresie w jakim Sąd I instancji uznał, iż ustalenie wynagrodzenia członkom organu spółki należy zakwalifikować jako sprawę o charakterze osobowym, a także poprzez brak wyraźnego wskazania z jakimi zasadami współżycia społecznego roszczenie dochodzone w przedmiotowej sprawie jest sprzeczne i nie może korzystać z ochrony;</p> <p>5)naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:</p> <ul> <li> <p>a)  <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 228)">art. 228 k.s.h.</a> </strong> poprzez jego błędne niezastosowanie, w sytuacji gdy wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej pozwanej spółki, wobec treści umowy spółki w brzmieniu obowiązującym na dzień 29 lipca 2004 r., nie wymagało dla swej skuteczności formy uchwały Zgromadzenia Wspólników;</p> <p>b)  <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 247;art. 247 § 2)">art. 247 § 2 k.s.h.</a> </strong> poprzez jego błędną wykładnię, materializującą się w uznaniu przez Sąd, iż:</p> </li> <li> <p>sprawą osobową w świetle dyspozycji tego przepisu są sprawy dotyczące ustalenia wysokości wynagrodzenia należnego za pełnienie funkcji przewodniczącego Rady Nadzorczej spółki, przy czym wynagrodzenie to nie jest przyznane konkretnej osobie oznaczonej z tożsamości,</p> </li> <li> <p>jest to przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym i niedochowanie obowiązku tajności głosowania zawsze powoduje nieważność uchwały podjętej w taki sposób;</p> </li> </ul> <p>c)  <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 243)">art. 243 k.s.h.</a> </strong> poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że korzystanie na Zgromadzeniu Wspólników spółki z o.o. z prawa głosu przez osoby niebędące jej wspólnikami lub przez nieuprawnionych pełnomocników wspólników powoduje zawsze nieważność uchwały Zgromadzenia podjętej przy udziale takich osób, a nie jedynie nieważność oddanych przez nich głosów, nawet w sytuacji gdy głosy nieważne nie miałyby wpływu na treść uchwały oraz w świetle zapisów umowy spółki w Zgromadzeniu uczestniczą wspólnicy reprezentujący kapitał zakładowy wystarczający do skutecznego podjęcia uchwały;</p> <p>d)  <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 238;art. 238 § 1)">art. 238 § 1 k.s.h.</a> </strong> poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu przez Sąd, iż brak zawiadomienia wspólników spółki o Zgromadzeniu Wspólników w sposób wskazany w tym przepisie stanowi bezwzględną przesłankę stwierdzenia nieważności uchwał podjętych na takim Zgromadzeniu;</p> <p>e)  <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> </strong> poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy działania <span class="anon-block">S. K. (1)</span> jako Przewodniczącego Rady Nadzorczej pozwanej spółki w okresie, za który powód dochodzi roszczenia, były należyte i staranne.</p> <p>Powód <strong> <!-- -->wnosił</strong> o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa wraz z zasadzeniem kosztów procesu.</p> <p>Pozwana wnioskowała o oddalenie apelacji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.</strong> </p> <p>W świetle twierdzeń przedstawionych w odpowiedzi na apelację i dołączonego do niej dokumentu – niezaprzeczonych przez stronę skarżącą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a>) – bezpodstawny jest zarzut skarżącego, iż dla ustanowienia wynagrodzenia Przewodniczącego Rady Nadzorczej pozwanej spółki nie była wymagana uchwała Zgromadzenia Wspólników. Został on sformułowany bez uwzględnienia tekstu umowy spółki – <strong> <!-- -->§ 21, nadanej uchwałą Nadzwyczajnego </strong>Zgromadzenia Wspólników z dnia 26 września 2003 r. W takiej sytuacji nie ma potrzeby ustosunkowywania się do porozumienia zawartego w dniu 23 czerwca 2004 r. między <span class="anon-block">T. L.</span> – reprezentującym pozwaną spółkę oraz <span class="anon-block">S. K. (1)</span> – przedstawicielem <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, w którym to strony tego porozumienia ustaliły wysokość wynagrodzenia należnego <span class="anon-block">S. K. (1)</span> jako Przewodniczącemu Rady Nadzorczej <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Porozumienie to nie mogło bowiem, z uwagi na treść umowy spółki, kreować wynagrodzenia należnego osobie pełniącej funkcję Przewodniczącego Rady Nadzorczej.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> (zwana dalej <span class="anon-block"> spółka (...)</span>) w <strong> <!-- -->§ 21 (w brzmieniu w dniu 29 lipca 2004 r.) przewidywała, że członkom </strong>Rady Nadzorczej przysługuje wynagrodzenie w wysokości ustalonej przez Zgromadzenie Wspólników. Postępowanie dowodowe, z uwagi na stanowisko strony pozwanej, toczyło się wokół kwestii ważności uchwał nr <span class="anon-block">(...)</span>, podjętych w dniu <strong> <!-- -->29 lipca 2004 r. przez Nadzwyczajne </strong>Zgromadzenie Wspólników. Jest okolicznością niesporną, że uchwały te nie zostały zaskarżone w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 252)">art. 252 k.s.h.</a> Jednakże, z uwagi na treść <strong> <!-- -->§ 4 tego przepisu, zarzut nieważności uchwały można podnieść po upływie terminu przewidzianego § 3 tego artykułu. Zarzut taki został podniesiony przez </strong> <span class="anon-block"> spółkę (...)</span>.</p> <p>Dalsze rozważania prawne należało poprzedzić konstatacją natury ogólnej, iż Sąd Apelacyjny jest sądem ponownie merytorycznie rozpoznającym sprawę, biorącym pod uwagę z urzędu naruszenie przepisów prawa materialnego, zaś prawa procesowego jedynie na wniosek skarżącego.</p> <p>Sąd II instancji podzielił ocenę prawną Sądu Okręgowego, że uchwały nr<span class="anon-block">(...)</span>, podjęte w dniu <strong> <!-- --> 29 lipca 2004 r. przez Nadzwyczajne </strong>Zgromadzenie Wspólników, są uchwałami nieważnymi, a zatem niewywierającymi skutków prawnych w zakresie obowiązku pozwanej spółki wypłacenia <span class="anon-block">S. K. (1)</span> wynagrodzenia w wysokości wynikającej z uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Właściwa była ocena Sądu I instancji, że <strong> <!-- -->Nadzwyczajne </strong>Zgromadzenie Wspólników nie było zwołane w trybie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 238)">art. 238 k.s.h.</a> W dokumentacji spółki brak dowodów zwołania zgromadzenia wspólników na dzień <strong> <!-- -->29 lipca 2004 r. Zeznania <span class="anon-block">T. L.</span>, dotyczące tej kwestii, są ogólnikowe i niekonsekwentne. Na wstępie zeznał, że zawiadamiał zawsze pozostałych wspólników tj. syna i dwie córki o zgromadzeniach i miał od nich stałe pełnomocnictwo. Dalej zaś zeznał, że informował pisemnie o terminie i tematyce zebrania, tak zawsze robił. Jednocześnie zeznał, że nie wie czy te pisma są w dokumentacji spółki, „może i są, ja nie pamiętam”. Podał też, że nie pamięta, jak przebiegało Zgromadzenie w dniu 29 lipca 2004 r., „ale na pewno zgodnie z obowiązującymi procedurami”. <span class="anon-block"> (...) spółki (...)</span> nie potwierdziły, iż zostały powiadomione o terminie i porządku Nadzwyczajnego </strong>Zgromadzenia Wspólników zwołanego na <strong> <!-- -->29 lipca 2004 r. – strona powodowa cofnęła wniosek o przesłuchanie tych osób w charakterze świadków na okoliczności przywoływane w tezie dowodowej wskazanej w piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2011 r. (k. 289, 325 i 426). Jeżeli chodzi o czwartego wspólnika – <span class="anon-block">W. L.</span>, to zeznał on, że ojciec zawiadamiał ich ustnie o terminie, dalej twierdził, że ojciec dostarczał każdemu z osobna pismo, po jednym egzemplarzu, nie kwitował odbioru tego pisma, zawiadomienie o zgromadzeniu otrzymał na początku lipca. Po odebraniu od świadka przyrzeczenia zeznał on, że nie pamięta w ilu egzemplarzach ojciec miał pisma i czy kwitował. Twierdził, że pismo było pisane na komputerze, była w nim data i porządek, ale nie pamiętał dokładnie co w nim było. Zeznał też, że nie było napisane w jakiej wysokości będzie wynagrodzenie członków rady nadzorczej. Treść zeznań tego świadka w odniesieniu do kwestii istotnej z punktu widzenia upływu czasu, a mianowicie pokwitowania zawiadomienia o terminie i porządku Nadzwyczajnego </strong>Zgromadzenia Wspólników zwołanego na <strong> <!-- -->29 lipca 2004 r., nie jest jednoznaczna i pozwala na przyjęcie, że nie został on powiadomiony o Zgromadzeniu w sposób przewidziany <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 238)">art. 238 k.s.h.</a> – brak pokwitowania zawiadomienia, który to dowód, w sytuacji odwoływania się do pełnomocnictwa udzielonego ojcu, jest bardzo istotny, w szczególności w kontekście zapisu protokołu ze Zgromadzenia. Tego rodzaju wniosek jest także uprawniony w świetle ogólnikowych i mało stanowczych twierdzeń świadka <span class="anon-block">T. L.</span>. Postawę tego świadka może usprawiedliwiać jego stosunek prawny względem pozwanej – powołując się na uchwałę podjętą na tym samym Zgromadzeniu dochodzi on na drodze sądowej zapłaty wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu pozwanej. Na koniec wypada wskazać, że treść protokołu Nadzwyczajnego </strong>Zgromadzenia Wspólników z <strong> <!-- -->29 lipca 2004 r. nie dowodzi, że wspólnicy zostali o terminie i porządku </strong>Zgromadzenia zawiadomieni, a więc że Zgromadzenie było zwołane w trybie przepisu <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 238)">art. 238 k.s.h.</a> </strong> </p> <p>Sąd Apelacyjny, mając na uwadze treść dokumentu w postaci protokołu <strong> <!-- --> Nadzwyczajnego </strong>Zgromadzenia Wspólników z <strong> <!-- -->29 lipca 2004 r., uznał, iż procedowało ono w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 240)">art. 240 k.s.h.</a> Z zapisu odnoszącego się do pkt 2 porządku obrad wynika, że została sporządzona lista obecności i na jej podstawie przewodniczący stwierdził, że „na Zgromadzeniu reprezentowany jest cały kapitał zakładowy” i dalej „nikt z obecnych nie sprzeciwia się ani co do faktu odbycia zgromadzenia, ani co do porządku obrad”. Zapisy te wprost nawiązują do normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 240)">art. 240 k.s.h.</a> Procedowanie w trybie tego przepisu (podejmowanie uchwał) może mieć miejsce bez formalnego zwołania zgromadzenia. Warunkiem tego jest obecność całego kapitału zakładowego. Z </strong>protokołu <strong> <!-- -->Nadzwyczajnego </strong>Zgromadzenia Wspólników z <strong> <!-- -->29 lipca 2004 r. wynika, że wspólnicy w osobach <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">I. L.</span> i <span class="anon-block">W. L.</span> (posiadali po 20 udziałów w kapitale zakładowym) byli reprezentowani przez pełnomocnika w osobie <span class="anon-block">T. L.</span> – w tej dacie pełnił on funkcję Prezesa Zarządu pozwanej spółki. Dowodzi tego też lista obecności. <span class="anon-block">T. L.</span>, z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 243;art. 243 § 3)">art. 243 § 3 k.s.h.</a> nie mógł być pełnomocnikiem wspólników <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">I. L.</span> i <span class="anon-block">W. L.</span>. A zatem w dniu 29 lipca 2004 r. nie był reprezentowany cały kapitał, z czego płynie wniosek, iż Nadzwyczajne </strong>Zgromadzenie Wspólników nie mogło podejmować uchwał w tej dacie. Uchwały nr <span class="anon-block">(...)</span>, podjęte w dniu<strong> <!-- --> 29 lipca 2004 r. przez Nadzwyczajne </strong>Zgromadzenie Wspólników, są uchwałami nieważnymi. Oceny tej nie może zmienić, podnoszony przez stronę powodową, argument dotyczący znikomości udziałów <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. L.</span>, <span class="anon-block">I. L.</span> i <span class="anon-block">W. L.</span> w kapitale zakładowym </strong>–<strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. L.</span> w tej dacie posiadał 940 udziałów (</strong>w dacie Zgromadzenia <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> nie objęła <span class="anon-block"> (...)</span> nowoutworzonych udziałów, gdyż nie zostało zarejestrowane podwyższenie kapitału spółki i prezes tej spółki – <span class="anon-block">S. K. (1)</span> – nie mógł brać udziału w głosowaniu nad uchwałą). Ustawodawca w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 240)">art. 240 k.s.h.</a> określił w sposób jasny i pełny przesłanki dopuszczalnego podejmowania uchwał w trybie tego przepisu. Podstawową przesłanką jest obecność na zgromadzeniu „całego kapitału zakładowego”. Nie wystarczy zatem obecność „prawie całego kapitału zakładowego”, jak i ponad 50% kapitału zakładowego.</p> <p>Sąd Apelacyjny przychyla się do wykładni tego przepisu, zaprezentowanego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2009 r. w sprawie I CSK 362/08, lex nr 863395 (w jego uzasadnieniu przytoczono jeszcze inne judykaty dotyczące tej materii), że naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 240)">art. 240 k.s.h.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 243;art. 243 § 3)">art. <strong> <!-- -->243 § 3 k.s.h.</strong> </a> <strong> <!-- --> należy zaliczyć do tego rodzaju naruszeń przepisów normujących sposób podejmowania uchwał, które zawsze, tj. w okolicznościach każdego konkretnego przypadku, są doniosłe z punktu widzenia treści podjętej uchwały, tzn. mogły mieć istotny wpływ na jej treść.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Skuteczne podniesienie przez pozwaną zarzutu nieważności uchwał, w szczególności uchwały </strong>nr<span class="anon-block">(...)</span>,<strong> <!-- --> uzasadniało ocenę, iż nie mogła ona stanowić podstawy naliczenia wynagrodzenia </strong> <span class="anon-block">S. K. (1)</span>. Ten argument jako zasadniczy, w ocenie Sądu Apelacyjnego, winien skutkować oddalenie powództwa.</p> <p>Wskazać też należy, że bez znaczenia prawnego pozostaje okoliczność ujmowania w dokumentacji księgowej pozwanej spółki wynagrodzenia Przewodniczącego Rady Nadzorczej jako niewypłaconego (niewypłacanego).</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego, z uwagi na niepowstanie po stronie <span class="anon-block">S. K. (1)</span> wierzytelności z tytułu pełnienia funkcji Przewodniczącego Rady Nadzorczej spółki, <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. L.</span>, jako Prezes Zarządu </strong>spółki <span class="anon-block"> (...)</span>, nie mógł skutecznie uznać wierzytelności z tego tytułu na projekcie umowy cesji wierzytelności (k.14 akt). Złożenie podpisu przez <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. L.</span> pod projektem umowy cesji i oświadczeniem pod nią się znajdującym nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej tej wierzytelności. Inaczej mówiąc, strona powodowa nie może skutecznie domagać się kwoty wskazanej w pozwie jedynie w oparciu o tenże dokument, czy też w oparciu o stanowisko <span class="anon-block">T. L.</span> prezentowane w czasie, gdy pełnił funkcję Prezesa jednoosobowego zarządu spółki.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Źródłem roszczenia powoda nie mogło być także porozumienie zawarte pomiędzy pozwaną spółką, reprezentowaną przez <span class="anon-block">T. L.</span> a </strong> <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, reprezentowaną przez <span class="anon-block">S. K. (1)</span>. Stanowi ono porozumienie biznesowe. Jak wskazano na wstępie rozważań, umowa <span class="anon-block"> spółki (...)</span> przewidywała, że wynagrodzenie członków rady nadzorczej jest ustalane przez zgromadzenie wspólników.</p> <p> <strong> <!-- -->Jedynie na marginesie, ustosunkowując się do zarzutów apelacji, wskazać należy, że Sąd Okręgowy słusznie przyjął, iż </strong>uchwała nr <span class="anon-block">(...)</span> jako uchwała dotycząca spraw osobowych, winna być podjęta przy zachowaniu tajności. Przy jej podejmowaniu brał udział nie tylko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. L.</span>, ale też i <span class="anon-block">S. K. (1)</span> (głos tego ostatniego był nieważny).</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Z uwagi na powyżej przytoczone argumenty, które zadecydowały o uznaniu roszczenia powoda za bezpodstawne, nie było potrzeby szerszego ustosunkowywania się do innych kwestii przytoczonych przez Sąd Okręgowy, a mianowicie nienależytego i niestarannego wykonywania przez </strong> <span class="anon-block">S. K. (1)</span> funkcji Przewodniczącego Rady Nadzorczej spółki, co w ocenie tego Sądu czyniło także powództwo bezpodstawnym. Jedynie marginalnie wypada wskazać, że ocena Sądu I instancji, odnosząca się do tej kwestii, nie jest oceną, którą można zdyskwalifikować, nie jest to bowiem ocena arbitralna, czy też kłócąca się z zasadami logicznego wnioskowania, albo zasadami doświadczenia życiowego.</p> <p>Reasumując, Sąd Okręgowy oddalając powództwo nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego wskazanych w apelacji.</p> <p>Dlatego Sąd Apelacyjny, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji.</p> <p>O kosztach procesu postanowił w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> (zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego według stawki minimalnej).</p> </div>