I ACa 532/12

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 532/12 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="300"/> <col width="355"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący - Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Alicja Surdy</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędzia:</p> <p>Sędzia:</p> </td> <td> <p>SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.)</p> <p>SA Ewa Popek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st.sekr.sąd. Izabela Lipska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. w Lublinie na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. P.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa - <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">L.</span> zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa</p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie</p> <p>z dnia 28 maja 2012 r. sygn. akt I C 660/10</p> <p>I.  oddala apelację;</p> <p>II.  zasądza od powoda <span class="anon-block">J. P.</span> na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów procesu za II instancję.</p> <p> <strong> <!-- -->I ACa 532/12</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z 28 maja <span class="anon-block"> (...)</span>. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił powództwo <span class="anon-block">J. P.</span>, który w pozwie wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa - <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">L.</span> domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 100.000zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci godności, czci, prawa do intymności i zdrowia.</p> <p>Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach:</p> <p>Od dnia 24 listopada 2006r. do dnia 13 kwietnia 2007r. powód odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w <span class="anon-block">L.</span>. W dniu 13 kwietnia 2007r. został przetransportowany do Zakładu Karnego w <span class="anon-block">H.</span>, gdzie przebywał do 10 września 2007r.</p> <p>Powód jest osobą niepełnosprawną, pozbawioną obu kończyn, porusza się na wózku inwalidzkim.</p> <p>Sąd Okręgowy szczegółowo ustalił w jakich warunkach powód odbywał karę i uznał, iż pozwany, na którym spoczywał ciężar dowodu wykazał, że jednostki penitencjarne w których powód odbywał karę funkcjonowały prawidłowo i nie doszło do bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych.</p> <p>Twierdzenia powoda, iż karę odbywał w warunkach poniżających godność, żadna z placówek nie była przystosowana do umieszczenia w niej osoby niepełnosprawnej, w celach panował zaduch i przeludnienie, osadzeni spali w przejściach na podłodze, wąskie drzwi bardzo utrudniały lub wręcz uniemożliwiały powodowi poruszanie się na wózku, uznał za nieudowodnione.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, iż w celach, w których okresowo panowało przeludnienie powód przebywał niecały miesiąc, od dnia 24 listopada 2006r. do dnia 21 grudnia 2006r., przy czym miało to miejsce w czasie gdy obowiązywał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 248;art. 248 § 1)">art. 248 § 1 kkw</a> zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m^{<!-- -->2}. Zarządzenia w trym przedmiocie zostały wydane o czym powiadomiono sędziego penitencjarnego. Od 21 grudnia 2006r. powód został umieszczony w celi w nowooddanym pawilonie przystosowanym dla osób niepełnosprawnych, w tym poruszających się na wózkach inwalidzkich gdzie przebywał do 13 kwietnia 2013r.</p> <p>W okresie przebywania w Areszcie Śledczym w <span class="anon-block">L.</span> powód zwracał się do administracji zakładu z prośbami dotyczącymi umożliwienia mu posiadania określonych przedmiotów, korzystania z dodatkowych kąpieli czy widzeń z członami rodziny, na co wyrażano zgodę. Miał zapewnioną opiekę medyczną i wielokrotnie korzystał z porad lekarzy. Po przetransportowaniu do Zakładu Karnego w <span class="anon-block">H.</span> powód został osadzony w celi przeznaczonej dla inwalidów.</p> <p>Niezależnie od powyższego Sąd Okręgowy stwierdził, iż roszczenie powoda dotyczące zdarzeń sprzed ponad trzech lat od dnia wniesienia powództwa ( 2 września 2010r) tj. za okres do dnia 2 września 2007r. uległy przedawnieniu.</p> <p>Od tego wyroku powód złożył apelację zarzucając:</p> <p>1.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 kc</a> przez uznanie, że podstawową przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w treści tego przepisu jest wykazanie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, które pozostawałoby w adekwatnym związku przyczynowym z określonym zdarzeniem wywołującym szkodę;</p> <p>2.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> przez naruszenie zasady swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego;</p> <p>3.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 § 2 kpc</a> polegające na podnoszeniu w uzasadnieniu wyroku kwestii pozajurydycznych;</p> <p>4.  błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przebywanie przez powoda w celi z osobą sprawną fizycznie jest równoznaczne z zapewnieniem mu opieki tej osoby;</p> <p>5.  naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 121;art. 121 pkt. 4)">art. 121 pkt 4 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> polegający na błędnej wykładni tych przepisów prowadzącej do uznania, że nastąpiło przedawnienie roszczeń powoda, w sytuacji gdy powód mógł skutecznie dochodzić zadośćuczynienia dopiero po opuszczeniu jednostek penitencjarnych.</p> <p>Wskazując na powyższe powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja jest niezasadna.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, iż roszczenia powoda dotyczące zdarzeń za okres do dnia 2 września 2007r. uległy przedawnieniu.</p> <p>Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 121;art. 121 pkt. 4)">art. 121 pkt 4 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> albowiem osadzenia powoda w jednostce penitencjarnej nie można uznać za siłę wyższą. Sam fakt osadzenia powoda w zakładzie karnym nie stanowił żadnej przeszkody w dochodzeniu roszczeń przed sądem. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 102;art. 102 pkt. 11)">art.102 pkt 11 kkw</a> odbywając karę pozbawienia wolności powód ma prawo do prowadzenia korespondencji, bez jej cenzurowania, z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami państwowymi, samorządowymi oraz z Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Ponadto należy zauważyć, iż powód opuścił zakład karny 10 września 2007r. i przez prawie trzy lata nie podjął żadnych kroków zmierzających do ochrony swoich interesów. Z pozwem wystąpił dopiero we wrześniu 2010r. nie podając żadnych przyczyn usprawiedliwiających takie opóźnienie.</p> <p>O szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia powód wiedział w momencie kiedy jego zdaniem dobra osobiste były naruszane.</p> <p>W związku z powyższym ewentualne roszczenia powoda powstałe przed dniem 10 sierpnia 2007r. uległy przedawnieniu na podstawie obowiązującego wówczas <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442;art. 442 § 1)">art. 442 § 1 kc</a>, zaś powstałe po tej dacie do dnia 2 września 2007r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 1)">art. 442 ^{<!-- -->1}§ 1 kc.</a> </p> <p>W tej sytuacji ocenie Sądu Apelacyjnego podlega jedynie okres od 2 do 10 września 2007r. Powód przebywał wówczas w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">H.</span>, w celi przystosowanej dla osób niepełnosprawnych. Biorąc pod uwagę, że jest to tylko 9 dni należy stwierdzić że nawet gdyby w tym okresie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, jakkolwiek powód żadnych konkretnych zarzutów dotyczących tego okresu nie precyzuje, to jest to tak krótki okres, że w ocenie Sądu Apelacyjnego nie uzasadniałby zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 448)">art. 448 kc.</a> </p> <p>Z tych względów i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a> Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.</p> </div>