V Ca 2228/12

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V Ca 2228/12</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący -<strong> <!-- --> SSO Bożena Miśkowiec (spr.) </strong> </p> <p>Sędziowie <strong> <!-- --> SO Zbigniew Podedworny</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> SR del. Joanna Machoń </strong> </p> <p>Protokolant <strong> <!-- --> st. sekr. sąd. Małgorzata Andrychowicz</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu<strong> <!-- --> 20 listopada 2012 r.</strong> w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>o ustalenie</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowemu dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie</p> <p>z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt VI C 1167/11</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>Sygn. akt V Ca 2228/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 05 października 2011 r., skierowanym przeciwko miastu <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">J. W.</span> wniósł o ustalenie, że z mocy ustawy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> wstąpił w stosunek najmu <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> po swojej ciotce – <span class="anon-block">Z. W.</span>, zmarłej w dniu 20 sierpnia 2010 r.</p> <p>Uzasadniając żądanie pozwu podniesiono, że w przedmiotowym lokalu powód zamieszkiwał od 40 lat, będąc zameldowanym na pobyt stały pod powyższym adresem i zamieszkuje w nim do chwili obecnej. Ponadto, powód twierdził, że do śmierci <span class="anon-block">Z. W.</span> opiekował się nią, pielęgnował i pomagał we wszystkich czynnościach, a po zgonie najemczyni pokrył wszelkie wydatki związane z pogrzebem. Zmarła natomiast traktowała go jak syna. Strona powodowa zaznaczyła także, że razem ze zmarłą dotychczasową najemczynią prowadzone było wspólne gospodarstwo domowe. Powód posiadał pełnomocnictwo do korzystania z rachunku bankowego <span class="anon-block">Z. W.</span> i upoważnienie w ramach umowy rachunku oszczędnościowego lokaty terminowej w <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> <span class="anon-block">J. W.</span> podnosił, że od około 6 lat opłaca w terminie wszelkie koszta związane z najmem przedmiotowego lokalu. Kiedy ciotka powoda podupadła na zdrowiu, ten opiekował się nią i pozostawał w stałym kontakcie z lekarzem prowadzącym. Powód oparł żądanie pozwu na twierdzeniu, iż pozostawał we wspólnym pożyciu z najemczynią, co wywodził z faktu pozostawania we wspólnocie domowej, duchowej, gospodarczej i fizycznej, jednak nie oznacza to współżycia cielesnego. Jego pełnomocnik twierdził, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> nie odnosi się tylko i wyłącznie do więzi łączących osoby pozostające w relacjach analogicznych do małżeńskich. <span class="anon-block">J. W.</span> uczynił z <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> swoje centrum życiowe, w którym jego życie koncentrowało się obok życia najemczyni. Tymczasem pozwany odmówił nawiązania z powodem stosunku najmu, odmowę swą opierając przede wszystkim na tym, iż powód nie należy do grona osób bliskich określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> </p> <p>Na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. strona powodowa poparła powództwo, natomiast pełnomocnik powoda wniósł o jego oddalenie z uwagi na fakt nadinterpretacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> przez pełnomocnika <span class="anon-block">J. W.</span>, podnosząc, że ustawodawca na myśli miał inny krąg osób bliskich.</p> <p>Na kolejnej rozprawie, która odbyła się 11 maja 2012 roku pełnomocnik powoda nadal popierał powództwo, wnosząc o ustalenie wstąpienia <span class="anon-block">J. W.</span> w stosunek najmu po zmarłej <span class="anon-block">Z. W.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a>, uzasadniając, iż <span class="anon-block">J. W.</span> był osobą, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemczynią lokalu oraz rozszerzając swoją argumentację o okoliczność, że na zmarłej <span class="anon-block">Z. W.</span> ciążył w stosunku do powoda obowiązek alimentacyjny.</p> <p> <strong> <!-- --> Wyrokiem z dnia 11 maja 2012 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie oddalił powództwo; zasądził od <span class="anon-block">J. W.</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. </strong> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Podstawą tego wyroku były następujące ustalenia i rozważania:</span> </p> <p> <span class="anon-block">Lokal mieszkalny nr (...)</span> położony w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego miasta <span class="anon-block">(...)</span>. Dotychczasowa najemczyni lokalu – <span class="anon-block">Z. W.</span> – zmarła 20 sierpnia 2010 roku. Najemczyni była ciotką <span class="anon-block">J. W.</span> – siostrą jego ojca, zaś powód zamieszkiwał z nią stale od kiedy ukończył 15, 16 lat, z uwagi na konflikty małżeńskie między jego rodzicami. <span class="anon-block">Z. W.</span> finansowała potrzeby bratanka w okresie pobierania przez niego nauki.</p> <p> <span class="anon-block">J. W.</span> w chwili śmierci <span class="anon-block">Z. W.</span> zamieszkiwał razem z najemczynią. Pracował jako nauczyciel języka angielskiego w szkole średniej, podejmując dodatkowe zatrudnienie jako lektor na kierunku turystyka prywatnej uczelni wyższej imienia <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. W tym czasie jego miesięczny dochód oscylował około 3.000 złotych i pozwalał mu na zgromadzenie oszczędności. Przez pewien okres powód udzielał korepetycji z języka angielskiego, jednak zaprzestał świadczenia tego rodzaju usług w 2010 roku. Wiosną tego samego roku dowiedział się, że jest chory na wirusowe zapalenie wątroby (WZW C), jednak przypadłość ta – jakkolwiek wymagała diagnostyki – nie spowodowała, że powód musiał zrezygnować z pracy, nie zmuszała go również do odbycia hospitalizacji. Powód jest współwłaścicielem samochodu osobowego, ponosząc koszty jego utrzymania.</p> <p>Dnia 15 lipca 1987 roku <span class="anon-block">Z. W.</span> wystąpiła do właściciela lokalu o potwierdzenia jej uprawnień do zamieszkiwania w lokalu, wskazując siebie jako najemcę, zaś bratanka <span class="anon-block">J. W.</span> – jako osobę zamieszkałą razem z nią (<em> <!-- -->wniosek o przydział mieszkania, k. 28 akt lokalowych</em>). Przez wynajmującego powód traktowany był jako członek rodziny, który nie miał obowiązku „rozliczania się z lokalu”.</p> <p>Po śmierci dotychczasowego najemcy mieszkania tj. <span class="anon-block">Z. W.</span>, powód dnia 9 lutego 2011 r. wystąpił z podaniem do Urzędu <span class="anon-block">(...)</span> Wydział <span class="anon-block">(...)</span>, prosząc w nim o wstąpienie w prawo najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, po zmarłej. Domagał się zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego w imieniu własnym, swojej żony <span class="anon-block">E. W.</span> i córki <span class="anon-block">W. W. (2)</span> . Po kilkakrotnych wizjach w <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> położonym przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> przeprowadzonych w dniach 18.04.2011 r., 28.04.2011 r., 09.05.2011 r., 18.05.2011 r. oraz 24.05.2011 r., przez Administrację <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> stwierdzono, iż za każdym razem lokal ten był zamknięty. Na podstawie informacji uzyskanych od sąsiadów właściciel przedmiotu najmu ustalił, że w lokalu nikt nie zamieszkuje. Według sąsiadów <span class="anon-block">Z. W.</span> do chwili swej śmierci zamieszkiwała sama w przedmiotowym lokalu. Opłaty czynszowe były wnoszone za jedną osobę (<em> <!-- --> pismo, k. 63 akt lokalowych</em>).</p> <p>W związku z poczynionymi ustaleniami Urząd miasta <span class="anon-block">(...)</span> pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r. stwierdził, iż brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniesionej sprawy wyjaśniając, że jako bratanek dotychczasowego najemcy <span class="anon-block">J. W.</span> nie należy do grona osób bliskich określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a>, który w przedmiotowej strawie ma zastosowanie, a co z tego wynika nie jest osobą objętą działaniem tego przepisu. Z tych względów Urząd Miasta odmówił powodowi wstąpienia w stosunek najmu <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> położonego w budynku przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> w miejsce zmarłej <span class="anon-block">Z. W.</span> i zobowiązał go do opuszczenia zajmowanego lokalu w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma.</p> <p>Przedstawiony wyżej stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie przywołanych dowodów, w tym dokumentów, zarówno zawartych w aktach sprawy, jak i w aktach lokalowych, których forma i treść nie były kwestionowane (mimo dołączenia akt lokalowych do akt sądowych) ani przez stronę pozwaną, ani przez pełnomocnika powoda.</p> <p>Wszystkie wyżej wymienione dokumenty w ocenie Sądu I instancji spełniają określone przepisami procedury cywilnej wymogi, pozwalające uznać je za prawidłową co do formy i wiarygodną w swej treści podstawę ustaleń stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Z tego względu zostały one obdarzone przez Sąd mocą dowodową.</p> <p>Także treść zeznań powoda Sąd przyjął za podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej prawie, jednak tylko w zakresie okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Jakkolwiek w świetle zeznań powoda niekorespondujących w pełni treścią jego wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego i dołączonych doń załączników Sąd Rejonowy powziął wątpliwości co do szczerości twierdzeń <span class="anon-block">J. W.</span> odnośnie rozpadu jego relacji z żoną, uznać należało, że bez względu na istniejące w tym względzie okoliczności, fakt ten nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia.</p> <p>Zdaniem Sądu Rejonowego rozważenia wymaga zagadnienie interesu prawnego powoda w ustaleniu, że wstąpił z mocy prawa w stosunek najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> po śmierci dotychczasowego najemcy – <span class="anon-block">Z. W.</span>. Stosownie bowiem do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a> powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny jest zatem przesłanką powództwa o ustalenie, która w sposób niezależny od innych, wymaganych przez prawo materialne okoliczności, warunkuje określony skutek tego powództwa. Powód powinien więc wykazać, że powstała taka sytuacja prawna, w której doszło do wątpliwości, czy przysługuje mu przymiot najemcy danego lokalu wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> </p> <p>W ocenie Sądu I instancji w rozpatrywanym stanie faktycznym powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia, albowiem właściciel lokalu odmówił mu zwarcia umowy najmu, tym samym istnieje wątpliwość, czy <span class="anon-block">J. W.</span> z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> stał się najemcą po swojej zmarłej ciotce.</p> <p>Sąd Rejonowy zaznaczył, iż dotychczasowa najemczyni lokalu – <span class="anon-block">Z. W.</span> zmarła w dniu 20 sierpnia 2010 r.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1)">art. 691 § 1 k.c.</a> (w brzmieniu obowiązującym w chwili śmierci dotychczasowego najemcy lokalu) stanowi, iż w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691 § 2)">Paragraf 2</a> z kolei stanowi, że osoby wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691 § 1)">§ 1</a> wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.</p> <p>Cytowana część <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> mająca zastosowanie w niniejszej sprawie przewiduje zatem dwie przesłanki wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, które muszą być spełnione łącznie, a mianowicie osoby, które chcą w stosunek najmu wstąpić muszą być wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691 § 1)">§ 1</a> oraz muszą one zamieszkiwać wspólne z najemcą lokalu do chwili jego śmierci.</p> <p>Zdaniem Sądu I instancji materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje, że powód <span class="anon-block">J. W.</span> nie spełnia podmiotowych kwalifikacji niezbędnych do uznania, że wstąpił w stosunek najmu. W świetle dokonanych ustaleń nie wynika bowiem, że powód, będąca bratankiem zmarłej najemczyni, należy do kręgu osób wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a>, ponieważ wyrażenie jakim posłużył się ustawodawca „osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą” nie dotyczy relacji ciotka – bratanek. Potwierdza to treść uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 26/2002) „Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie mówi w tym przepisie o osobach, lecz osobie, która pozostawała z najemcą faktycznie we wspólnym pożyciu. Podkreślono w ten sposób, że chodzi nie o dalszych zstępnych najemcy, których może być wielu, ale zawsze o jedną osobę, która pozostawała z najemcą w szczególnych relacjach. Relacje te ustawodawca określa jako „pozostawanie faktycznie we wspólnym pożyciu”. Wspólne pożycie jest terminem, który w polskim ustawodawstwie używa się tylko w znaczeniu pożycia małżeńskiego. Nawet więc gdy brak przymiotnika „małżeńskie”, nie można tego terminu używać w innym znaczeniu niż dla oznaczenia więzi łączących dwie osoby pozostające w takich relacjach jak małżonkowie. To, że w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> nie użyto określenia „pożycie małżeńskie” nie daje więc żadnych podstaw dla wykładni rozszerzającej i oderwanej od ugruntowanego znaczenia terminu „wspólne pożycie”.</p> <p>Dalej Sąd Rejonowy zaznaczył że pogląd powyższy należy uznać za ugruntowany, albowiem już wcześniej Sąd Najwyższy wyraził kategoryczny i mocno umotywowany pogląd, że „Faktyczne wspólne pożycie, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1)">art. 691 § 1 k.c.</a>, oznacza więź łączącą dwie osoby pozostające w takich relacjach jak małżonkowie” (<em> <!-- -->Uchwała SN z 20 listopada 2009 roku, III CZP 99/09, OSNC 2010/5/74</em>).</p> <p>Pełnomocnik powoda powołuje się na dawne orzecznictwo sądowe, mylnie twierdząc że nie straciło ono na swojej aktualności. Tymczasem orzecznictwo to odnosiło się do niezmiernie szerokiego, a zarazem niedookreślonego pojęcia osoby bliskiej, zawężonego obecnie do podmiotów enumeratywnie wymienionych w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1)">art. 691 § 1 k.c.</a> Niewątpliwie wszystkie wymienione w treści powołanego przepisu osoby, to osoby bliskie zmarłemu najemcy, niemniej jednak nie wszystkie osoby mu bliskie mieszczą się w kręgu osób, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1)">art. 691 § 1 k.c.</a> </p> <p>Zdaniem Sądu Rejonowego stwierdzić należy, że relacja łącząca powoda (bratanka) ze zmarłą najemczynią (ciotką) nie była więzią upodabniającą ten związek do więzi małżeńskiej, o tyle tylko różniącej się od małżeństwa, że nie sformalizowanej. Sam powód temu nie zaprzecza.</p> <p>Ponadto, powód podnosił, iż istniał obowiązek alimentacyjny ciążący na zmarłej <span class="anon-block">Z. W.</span> wobec powoda – <span class="anon-block">J. W.</span>, jednak powód nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie takiego stosunku prawnego miedzy nim, a <span class="anon-block">Z. W.</span>, istniejącego na chwilę śmierci najemczyni (a nie kiedykolwiek wcześniej). Przez obowiązek alimentacyjny rozumieć należy obowiązek zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej, znajdującej się w niedostatku i potrzebującej pomocy w zaspokojeniu jej potrzeb życiowych. Natomiast ze stanu faktycznego nie wynika, aby <span class="anon-block">J. W.</span> potrzebował takich środków na swoje utrzymanie, gdyż jego zarobki wystarczały mu na pokrycie wydatków związanych ze swoimi potrzebami, a nawet poczynienie pewnych oszczędności, zaś zdiagnozowana choroba nie pozbawiła go możliwości zarobkowania w stopniu wystarczającym na samodzielne utrzymanie się.</p> <p>Podobnie jak przesłankę „pozostawania we wspólnym pożyciu z najemcą”, również warunek ciążącego na najemcy obowiązku alimentacyjnego należało odnieść do chwili zgonu obowiązanego do tego rodzaju świadczeń. Sąd Rejonowy ustalił natomiast, że w chwili śmierci <span class="anon-block">Z. W.</span> nie ciążył na niej względem dorosłej, w pełni samodzielnej osoby powoda obowiązek alimentacyjny, ani stwierdzony prawomocnym wyrokiem, ani wynikający z okoliczności faktycznych (ubóstwa faktycznie uprawnionego do alimentów).</p> <p>W ocenie Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie argument pełnomocnika powoda, że obowiązek alimentacyjny na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1)">art. 691 § 1 k.c.</a> należy interpretować szerzej, niźli wynikałoby to z regulacji przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460060052" title="Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. - Prawo rodzinne - Dz. U. z 1946 r. Nr 6, poz. 52 ()">prawa rodzinnego</a>.</p> <p>Bezsprzecznie w chwili śmierci (ta bowiem decyduje o istnieniu przesłanek wstąpienia w stosunek najmu) <span class="anon-block">Z. W.</span> ani nie miała stwierdzonego, skonkretyzowanego obowiązku alimentacyjnego względem <span class="anon-block">J. W.</span>, a <span class="anon-block">J. W.</span> (nie mieszczący się w kręgu osób, względem których na najemczyni ciążyłby z mocy przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ()">Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a> obowiązek alimentacyjny) nie znajdował się w niedostatku (był w stanie zaspakajać samodzielnie pełnię swoich potrzeb), uzasadniającym potrzebę alimentacji.</p> <p>Wobec niespełnienia powyższych przesłanek należało uznać, iż powództwo <span class="anon-block">J. W.</span> nie zasługuje na uznanie, albowiem nie jest on osobą, która spełnia podmiotowe kwalifikacje wstąpienia w stosunek najmu po <span class="anon-block">Z. W.</span>. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.</p> <p>Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnia treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2)">art. 98 § 1 i § 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> </p> <p>Apelację w niniejszej sprawie wniósł powód zaskarżając wyrok w całości, zarzucając mu:</p> <p>1. naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> - poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż powód nie należy do kręgu osób wskazanych w w/w przepisie;</p> <p>2. naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> - poprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego powoda w przedmiocie przesłuchania świadków na okoliczność istnienia zobowiązania alimentacyjnego na rzecz powoda, ciążącego na zmarłej <span class="anon-block">Z. W.</span>.</p> <p>Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o:</p> <p>1. zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, iż powód wstąpił w stosunek najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> po zmarłej 20 sierpnia 2010 roku <span class="anon-block">Z. W.</span>, a także poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych - za obie Instancje;</p> <p>Ewentualnie o:</p> <p>2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpatrzenia - przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</span> </p> <p>Apelacja powoda okazała się być bezzasadną.</p> <p>Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za własne, czyniąc podstawą rozstrzygnięcia. Mimo zarzutów, ze strony apelującego za całkowicie poprawny należy uznać również proces wykładni odpowiednich przepisów prawa materialnego i proces subsumpcji dokonany przez Sąd I instancji.</p> <p>Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji obrazę zarówno przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1)">art. 691 § 1 k.c.</a>, jak i przepisów prawa procesowego, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> </p> <p>Odnosząc się do zarzutu z pkt I apelacji, wskazać należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, iż do grupy beneficjentów analizowanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691;art. 691 § 1)">art. 691 § 1 k.c.</a> nie należy bratanek najemczyni. Wynika to wprost z literalnej wykładni przepisu, w którym z kręgu zstępnych najemcy wymienione zostały jedynie dzieci. Dalszych wstępnych przepis niniejszy w ogóle nie wymienia. Wbrew twierdzeniom skarżącego przyjęte przez Sąd Rejonowy rozumienie przepisu pozostaje w zgodzie z wykładnią historyczną. Należy bowiem zauważyć, że w uprzednio obowiązującym art. 8 ust 1 ustawy z 22.7.1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 120 z 1998 r., poz. 717, ze zm.) wymienieni byli zstępni najemcy, bez dokonywania w ich zakresie dywersyfikacji. Powyższe oznacza, że w wyniku zmian legislacyjnych ograniczone zostało pole zastosowania analizowanego przepisu, między innymi poprzez wyeliminowanie z jego zakresu dalszych zstępnych najemcy. To samo należy odnieść do kwestii wyeliminowania określenia „małżeńskim” z treści analizowanego przepisu, zważyć bowiem należy, że w momencie gdy określenie to funkcjonowało w przepisie nie byli osobno wymienień małżonkowie, co uzasadniało użycie dookreślenia „małżeńskim”.</p> <p>Nie sposób również uznać za błąd powołanie się przez Sąd Rejonowy na zapatrywania prawne wyrażone w judykatach Sądu Najwyższego. Wskazać również należy, że stany faktyczne, które były kanwą przedmiotowych orzeczeń Sądu Najwyższego, są analogiczne do tego z niniejszej sprawy. Z całą stanowczością zaznaczyć w tym miejscu należy, iż wspólne pożycie, wbrew twierdzeniom skarżącego, jest terminem, który w polskim ustawodawstwie używa się tylko w znaczeniu pożycia małżeńskiego. Natomiast fakt, że w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> nie użyto określenia „pożycie małżeńskie”, nie daje żadnych podstaw dla wykładni rozszerzającej i oderwanej od ugruntowanego znaczenia terminu „wspólne pożycie”. Wykładnia logiczno-językowa oraz wykładnia systemowa świadczą jednoznacznie, iż użyty w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 691)">art. 691 k.c.</a> termin „faktyczne wspólne pożycie” oznacza tylko relację, która może istnieć pomiędzy osobami pozostającymi w stosunkach takich, jakie charakteryzują małżonków. Do kręgu osób, które mogą wstąpić w stosunek najmu po zmarłym najemcy można więc zaliczyć, na tle tego przepisu, poza osobami należącymi do trzech pierwszych grup uprawnionych, tylko osobę która pozostawała z najemcą w stosunkach obejmujących również więź fizyczną (por. uchwała SN z 21.05.2002 r., sygn. akt III CZP 26/02).</p> <p>Tym samym podzielić należy stanowisko Sądu Rejonowego, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego (istniejącego w chwili śmierci najemczyni) nie ma możliwości, aby bratanek wstąpił w stosunek najmu po ciotce, nawet gdyby z nią w chwili śmierci stale zamieszkiwał.</p> <p>Podniesiony w apelacji zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, poprzez bezzasadne oddalenia wniosku dowodowego powoda w przedmiocie przesłuchania świadków na okoliczność istnienia zobowiązania alimentacyjnego na rzecz powoda, ciążącego na zmarłej <span class="anon-block">Z. W.</span>, również nie może zostać uznany za słuszny.</p> <p>Przede wszystkim podkreślić trzeba, iż powód w pozwie nie powoływał się na kwestię istnienia obowiązku alimentacyjnego. Dopiero na rozprawie w dniu 11 maja 2012 r., tj. w dniu ogłoszenia wyroku w przedmiotowej sprawie, pełnomocnik powoda popierając powództwa podniósł nadto, że na najemczyni ciążył wobec powoda obowiązek alimentacyjny. Zaznaczyć należy, iż pełnomocnik powoda popierając wniosek o przesłuchanie powoda w charakterze strony rozszerzył tezę dowodową o okoliczność istnienia obowiązku alimentacyjnego zmarłej najemczyni wobec powoda, jednakże nie zmienił tezy dowodowej co do przesłuchania świadków, zakreślonej w pozwie.</p> <p>Skoro strona czynna procesu nie wnioskowała o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność istnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz powoda, ciążącego na najemczyni, bezzasadny jest zarzut apelacji w tym zakresie.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, iż powód nie wykazał w niniejszej sprawie z czego wywodzi obowiązek alimentacji najemczyni na jego rzecz. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji w chwili śmierci <span class="anon-block">Z. W.</span> nie ciążył na niej względem dorosłej, w pełni samodzielnej osoby powoda obowiązek alimentacyjny, ani stwierdzony prawomocnym wyrokiem, ani wynikający z okoliczności faktycznych. <span class="anon-block">J. W.</span> nie znajdował się bowiem w niedostatku (był w stanie zaspakajać samodzielnie pełnię swoich potrzeb).</p> <p>W świetle powyższego, rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego uznać należy za prawidłowe. Podkreślić należy, że Sąd Okręgowy, jak każdy inny sąd, związany jest treścią ustawy i nie może orzec w sposób sprzeczny z jej literalnym brzmieniem.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji wyroku.</p> </div>