II AKa 332/12

<p>0Sygn. akt II AKa 332/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 21 listopada 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny we Wrocławiu</strong> w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Wojciech Kociubiński (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Andrzej Kot</p> <p>SSA Ryszard Ponikowski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Iwona Łaptus</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marka Szczęsnego</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. T.</span> </strong> </p> <p>o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie</p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez wnioskodawcę</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu</p> <p>z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt III Ko 120/12</p> <p> <strong> <!-- -->I. uchyla zaskarżony wyrok i wniosek <span class="anon-block">A. T.</span> o odszkodowanie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nysie, w postępowaniu cywilnym;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">G. K.</span> 120 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym oraz 27, 60 zł tytułem zwrotu VAT;</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">A. T.</span> wystąpił do Sądu Rejonowego w Nysie, Wydział Cywilny, z pozwem o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa zadośćuczynienia w wysokości 10.000 zł za niesłuszne – jego zdaniem – zatrzymanie (pozbawienie wolności) i doprowadzenie go w dniu 3.08.2011 r. do Komendy Powiatowej w <span class="anon-block">N.</span>, w zamian za doprowadzenie do izby wytrzeźwień oraz o zwrotu pobranej z tego tytułu – według pozwu bezprawnie – opłaty, w wysokości 100 zł.</p> <p>Pozew <span class="anon-block">A. T.</span> został przekazany do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu, jako wniosek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> </p> <p>Sąd Okręgowy w Opolu, wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt: III Ko 120/12 wniosek <span class="anon-block">A. T.</span> oddalił i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">M. K.</span> 177,12 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną wnioskodawcy z urzędu.</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego było stwierdzenie, że zatrzymanie <span class="anon-block">A. T.</span> nie miało charakteru zatrzymania procesowego, a tylko za takie zatrzymanie – jak dalej stwierdził Sąd Okręgowy - może być dochodzone odszkodowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> </p> <p>Apelację od tego wyroku wniosła pełnomocnik wnioskodawcy <span class="anon-block">A. T.</span>, zarzucając: błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku a polegający na uznaniu, że żądanie wnioskodawcy w świetle zebranego w sprawie materiału jest niezasadne.</p> <p>Podnosząc powyższy zarzut, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie w całości żądania zawartego we wniosku lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <span class="underline"> <!-- --> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje</strong>.</span> </p> <p>Racje ma Sąd Okręgowy, stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że „<em> <!-- -->Roszczenie w postaci odszkodowania dotyczące szkód wyrządzonych przez funkcjonariuszy państwowych, powstałych w wyniku niesłusznego pozbawienia wolności (...) na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> dotyczy wyłącznie zatrzymania karnoprocesowego” </em>(str. 3 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego). Słusznie zauważa dalej Sąd Okręgowy, że zatrzymanie <span class="anon-block">A. T.</span>, w związku z którym domaga się on odszkodowania, nie miało takiego charakteru, a nastąpiło na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350230" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 ()">ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi</a> (Dz.U.35 poz. 230 ze zm.). Uwzględniając powyższe oraz fakt, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350230" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 (art. 40;art. 40 ust. 1;art. 40 ust. 2)">art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi</a> nie zawiera odesłania do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a>, zasadna jest konstatacja Sądu Okręgowego, że osobie doprowadzonej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350230" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 (art. 40;art. 40 ust. 1;art. 40 ust. 2)">art. 40 ust. 1 i 2</a> powyższej ustawy do izby wytrzeźwień, społecznego zakładu służby zdrowia, a w razie braku izby wytrzeźwień do jednostki Policji, nie przysługują uprawnienia przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksie postępowania karnego</a> dla osoby zatrzymanej.</p> <p>Nie znaczy to jednak, że osoba niesłusznie zatrzymana przez funkcjonariusza państwowego, które nie miało charakteru zatrzymania procesowego i niesłusznie przez to pozbawiona wolności, nie może dochodzić naprawienia spowodowanej tym szkody (w tym zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 2)">art. 445 § 2 k.c.</a>). Sąd Okręgowy słusznie zauważa, że w sytuacji wnioskodawcy, gdyby uznać, że pozbawienie go wolności w wyniku interwencji funkcjonariuszy Policji w dniu 3 sierpnia 2011 r. było działaniem bezpodstawnym i tym samym bezprawnym, to wnioskodawcy służyłoby roszczenie od Skarbu Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> (str. 5 uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego). Rzecz jednak w tym, że Sąd Okręgowy w ogóle nie badał i nie wypowiedział się w zaskarżonym wyroku czy zatrzymanie wnioskodawcy (doprowadzenie go do Komendy Powiatowej Policji w <span class="anon-block">N.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820350230" title="Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz. U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 (art. 40;art. 40 ust. 1;art. 40 ust. 2)">art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi</a>), w związku z którym dochodzi odszkodowania i zadośćuczynienia, miało podstawy czy też było bezpodstawne, natomiast o wniosku orzekł merytorycznie, przez jego oddalenie. W ten sposób powstał stan „rzeczy osądzonej” odnośnie wszystkich, a więc także tych opartych na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> żądań tego wniosku (wnioskodawca obok zadośćuczynienia za bezpodstawne pozbawienie go wolności domagał się także zwrotu 100 zł pobranych od niego, według jego twierdzeń również bezpodstawnie, tytułem opłaty za pobyt w Komendzie Policji).</p> <p>Dlatego też zaskarżony wyrok należało uchylić i żądania odszkodowawcze <span class="anon-block">A. T.</span>, zgłoszone w jego wniosku z dnia 23.01.2012 r., w zakresie i na podstawie, jak to wyżej wskazano (które dotychczas w ogóle nie były przedmiotem merytorycznego badania sądu), przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nysie, w postępowaniu cywilnym, jako rzeczowo i miejscowo właściwemu.</p> <p>O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu (ustanowionym przez Sąd Apelacyjny w postępowaniu odwoławczym), za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną wnioskodawcy w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29)">art. 29 Prawa o adwokaturze</a> (Dz.U. 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.) i § 2 ust 2 i 3 oraz § 14 ust 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat …(Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.)</p> </div>