Streszczenie
W niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja, która uzasadniałaby zastosowanie przepisu art. 102 k.p.c. Do takich okoliczności nie można było zaliczyć prowadzenia przez stronę pozwaną działalności gospodarczej w dziedzinie dotkniętej obecnie stagnacją (budownictwo), skoro powód działa w tym samym sektorze. Strona pozwana nie przeczyła przy tym, że nie uiściła na rzecz powoda należnych mu świadczeń w umówionym terminie. Tym samym zmusiła go do wytoczenia powództwa i z tej przyczyny powód ma prawo otrzymać od strony pozwanej zwrot kosztów procesu. Kwestia rozliczeń między stroną pozwaną a jej kontrahentami, od których strona pozwana uzależnia odzyskanie płynności finansowej, pozostawała indyferentna z punktu widzenia powoda, któremu przysługiwało w stosunku do strony pozwanej wymagalne roszczenie.
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I ACz 2207/12</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 27 listopada 2012 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="255"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący Sędzia SA:</p>
</td>
<td>
<p>Jan Gibiec (spr.)</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędzia SA:</p>
<p>Sędzia SA:</p>
</td>
<td>
<p>Małgorzata Bohun</p>
<p>Janusz Kaspryszyn</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu</p>
<p>sprawy z powództwa:<strong>
<!-- --> <span class="anon-block">P. Z.</span> </strong>
</p>
<p>przeciwko: <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">O.</span>
</strong>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek zażalenia strony pozwanej</p>
<p>na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu</p>
<p>w przedmiocie kosztów procesu</p>
<p>zawarte w nakazie zapłaty w postepowaniu nakazowym z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt X GNc 756/12</p>
<p>
<strong>
<!-- -->p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 20.09.2012 r. <br/>Sąd Okręgowy we Wrocławiu nakazał stronie pozwanej <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">O.</span>, aby zapłaciła powodowi <span class="anon-block">P. Z.</span> kwotę 180.029,81 zł wraz <br/>z ustawowymi odsetkami od dnia 14.09.2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu w kwocie 5.686 zł. Na koszty procesu złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika powoda w wysokości 3.600 zł, opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz opłata od pozwu w kwocie 2.251 zł.</p>
<p>Strona pozwana nie wniosła zarzutów od nakazu zapłaty. Złożyła zażalenie na zawarte w nim rozstrzygnięcie o kosztach procesu, żądając jego zmiany przez odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu, ewentualnie – uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Powołała się na trudną sytuację finansową, skutkującą powstaniem zaległości płatniczych wobec powoda, a spowodowaną nieregulowaniem zobowiązań przez kontrahentów strony pozwanej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Zażalenie podlegało oddaleniu jako pozbawione uzasadnionych podstaw.</p>
<p>Skarżąca domagała się odstąpienia od obciążania jej kosztami procesu. Możliwość taką co do zasady stwarza przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, stanowiący, iż <br/>w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p>
<p>Skarżąca nie miała racji, podnosząc, że jej trudna sytuacja materialna, wynikająca z braku płatności od własnych kontrahentów, obligowała Sąd do rozstrzygnięcia o kosztach procesu w myśl powołanego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Nieobciążenie strony przegrywającej proces obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania z uwagi na jej sytuację majątkową może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy strona przegrywająca znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji majątkowej, a nadto (w odniesieniu do powoda), wytaczając powództwo była subiektywnie przeświadczona o słuszności dochodzonego roszczenia <br/>(por. postanowienie SN z dnia 03.02.2011 r., I Cz 171/10, Lex nr 738386). <br/>Podstawą do zastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> może być również precedensowy charakter sprawy (por. postanowienie SN z dnia 13.09.2010 r., II PZ 24/10, <br/>Lex nr 661510) lub oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie, którą <br/>Sąd uwzględnił z urzędu (postanowienie SN z dnia 19.08.2010 r., IV Cz 50/10, OSNC 2011/3/34).</p>
<p>W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna ze wskazanych okoliczności, ani też inna sytuacja, która uzasadniałaby zastosowanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> <br/>Do takich okoliczności nie można było zaliczyć prowadzenia przez stronę pozwaną działalności gospodarczej w dziedzinie dotkniętej obecnie stagnacją (budownictwo), skoro powód działa w tym samym sektorze. Strona pozwana nie przeczyła przy tym, że nie uiściła na rzecz powoda należnych mu świadczeń w umówionym terminie. Tym samym zmusiła go do wytoczenia powództwa i z tej przyczyny powód ma prawo otrzymać od strony pozwanej zwrot kosztów procesu. Kwestia rozliczeń między stroną pozwaną a jej kontrahentami, od których strona pozwana uzależnia odzyskanie płynności finansowej, pozostawała indyferentna z punktu widzenia powoda, któremu przysługiwało w stosunku do strony pozwanej wymagalne roszczenie. W tej sytuacji powód, który został zmuszony przez stronę pozwaną do zainicjowania postępowania i poniósł związane z tym koszty, winien – jako strona wygrywająca – otrzymać ich zwrot.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako bezzasadne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2;art. 397 § 2 zd. 1)">art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.</a>).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Z.:</strong>
</p>
<p>1. odnotować – niezaskarżalne;</p>
<p>2. odpis postanowienia doręczyć pełnomocnikom stron bez pouczenia o niezaskarżalności;</p>
<p>3. akta zwrócić SO.</p>
<p>MW</p>
</div>