I ACz 1501/12
Sądy powszechne2012-11-28
Sygnatura
I ACz 1501/12
Data orzeczenia
2012-11-28
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Ewa Staniszewska (PRESIDING_JUDGE)Marek GóreckiMariola Głowacka
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I ACz 1501/12</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 28 listopada 2012 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu</strong> – Wydział I Cywilny w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Ewa Staniszewska /spr./</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SA Marek Górecki</p>
<p>SA Mariola Głowacka</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
</td>
<td>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2012r.<br/>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">U. G.</span> i </strong>
<span class="anon-block">E. Z.</span>
<span class="anon-block">D.</span>
<br/>o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli<br/>na skutek zażalenia pozwanej</p>
<p>od rozstrzygnięcia z punktu trzeciego postanowienia Sądu Okręgowego</p>
<p>z dnia 5 lipca 2012r. sygn. akt I.C. 1506/12</p>
<p>postanawia :</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oddalić zażalenie.</strong>
</p>
<p>/-/ M. Górecki /-/ E. Staniszewska /-/ M. Głowacka
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 lipca 2012r. Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie o złożenie oświadczenia z uwagi na odwołanie darowizny i zakazał pozwanej, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, zbywania 1/2 udziału w nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, przy ul: <span class="anon-block">(...)</span> stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Poznaniu prowadzi KW nr <span class="anon-block"> (...)</span>. W uzasadnieniu postanowienia Sąd, po przedstawieniu przesłanek zabezpieczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730;art. 730 § 1)">art. 730 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730)">art. 730</a> ze zn.1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1;§ 2)">§ 1 i 2 k.p.c.</a> wskazał, że w przedmiotowej sprawie zostały one spełnione skoro z dotąd zgromadzonego materiału wynika, że między stronami istnieje silny konflikt, podjęte zostały działania zamierzające do usunięcia dziadków z nieruchomości, a pozwana chce ją sprzedać.</p>
<p>W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana zarzuciła naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730)">art.730</a> ze zn. 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> i wniosła o jego zmianę przez oddalenie wniosku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu podkreśliła, że obdarowaną przez powodów była jej matka, ona sama nabyła zaś własność dopiero na podstawie darowizny jej matki. W tym stanie, zdaniem skarżącej, brak jest przesłanki w postaci uprawdopodobnienia roszczenia, ponieważ nie znajduje ono podstawy prawnej.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</strong>
</p>
<p>Niesporne jest w sprawie, że powodowie darowali ½ udziału</p>
<p>w przedmiotowej nieruchomości córce <span class="anon-block">E. G.</span>, która po upływie około roku tj. 22.09.2011r. darowała go swojej córce <span class="anon-block">Z. D.</span>. Niesporne też jest, że oświadczeniem sporządzonym w formie aktu notarialnego z dnia 26.04.2012r. powodowie odwołali darowiznę z dnia 6.09.2010r. powołując się na naganne zachowania obdarowanej, a także pozwanej w sprawie. Uzasadniając w pozwie legitymację bierną pozwanej wskazali na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 407)">art. 407 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898)">art. 898 k.c.</a>
</p>
<p>Sąd Okręgowy zabezpieczając roszczenie nie odniósł się wprost do kwestii związanej z legitymacją bierną pozwanej, należy więc przyjąć, że co najmniej co do zasady, uznał argumenty prawne powodów w tym zakresie za przekonywujące. Wbrew twierdzeniom skarżącej stanowisko to nie jest dowolne w świetle przepisu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 407)">art. 407 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898;art. 898 § 2)">art. 898 § 2 k.c.</a> Zagadnienie możliwości kierowania roszczenia rozpatrywanego w sprawie przeciwko osobie trzeciej, było już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, aczkolwiek głównie w relacjach między darczyńcą a małżonkiem obdarowanego. Dostrzegając różnice wynikające ze specyfiki ustawowego ustroju majątkowego małżonków, wskazać jednak należy, że obecnie przeważa pogląd, według którego możliwość kierowania roszczenia przeciwko małżonkowi pierwotnie obdarowanego wynika nie tyle z charakteru wspólności majątkowej małżonków, ile właśnie z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898;art. 898 § 2;art. 898 § 2 zd. 1)">art. 898 § 2 zdanie 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 407)">art. 407 k.c.</a> (por. np. wyrok S.N. z dnia 24.02.2011r. III CSK 137/10, opubl. w LEX nr 10845662). Według tego poglądu, odwołanie darowizny może mieć miejsce jedynie w stosunku do obdarowanego, jednak w przypadku dalszego nieodpłatnego przez niego rozporządzenia przedmiotem darowizny, obowiązek zwrotu korzyści majątkowej przechodzi, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898;art. 898 § 2)">art. 898 § 2 k.c.</a> w zw.</p>
<p>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 407)">art. 407 k.c.</a> na osobę trzecią, która uzyskała tą korzyść bezpłatnie. Stanowisko to oparte jest na ocenie prawnej, wywodzonej z analizy przepisów o darowiźnie i bezpodstawnym wzbogaceniu, nie zaś z przepisów z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500340308" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny - Dz. U. z 1950 r. Nr 34, poz. 308 ()">kodeksu rodzinnego</a>
</p>
<p>i opiekuńczego w zakresie ustroju majątkowego małżonków.</p>
<p>Zaznaczyć należy, że w polskim systemie prawa obowiązuje dwuinstancyjność rozstrzygania sporów, dlatego nie powinno budzić zastrzeżeń stanowisko, że istotne, sporne zagadnienia prawne winny być w pierwszej kolejności rozstrzygane przez Sąd I instancji.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny uznał za nieprzekonywujący zarzut jakoby roszczenie nie zostało uprawdopodobnione, tym bardziej</p>
<p>w świetle pozostałych odnoszących się do zachowań pozwanej argumentów przedstawionych w uzasadnieniu postanowienia.</p>
<p>Z tych względów Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 k.p.c.</a> oddalił zażalenie.</p>
<p>
<br/>/-/ M. Górecki /-/ E. Staniszewska /-/ M. Głowacka
<br/>
</p>
</div>