III AUz 109/12

<p>Sygn. akt III AUz 109/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 28 listopada 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="200"/> <col width="486"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Barbara Białecka (spr.)</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">K. N.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wysokość renty rodzinnej</strong> </p> <p>na skutek zażalenia ubezpieczonej</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 17 września 2012 r. sygn. akt VII U 1713/11</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a :</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oddalić zażalenie.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sygn. akt III AUz 109/12 </em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 września 2012 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie <span class="anon-block">K. N.</span> przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span> o wysokość renty rodzinnej oddalił wniosek <span class="anon-block">K. N.</span> o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest dopuszczalne w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego oraz sprawa jest na tyle skomplikowana, że udział profesjonalnego pełnomocnika Sąd uzna za potrzebny. W przypadku zamiaru wniesienia skargi kasacyjnej, z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 87(1);art. 87(1) § 1)">art. 87^{<!-- -->1} §1 k.p.c.</a> (tzw. przymus adwokacki) Sąd tej ostatniej okoliczności (tj. stopnia faktycznego i prawnego skomplikowania sprawy) nie bada. Przechodząc do oceny możliwości <span class="anon-block">K. N.</span> poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zwrócono uwagę na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 102;art. 102 § 1)">art. 102 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz.U. nr 167, poz. 1398), Zgodnie z tym przepisem zwolnienia od kosztów sądowych domagać się może osoba fizyczna, która nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów, jak również przyznanie pełnomocnika z urzędu jest przewidziane dla osób najuboższych, które wobec braku środków na ich pokrycie miałyby ograniczoną możliwość obrony swoich praw. Skorzystanie przez Sąd z instytucji zwolnienia od kosztów sądowych (odpowiednio również ustanowienia pełnomocnika z urzędu) jest więc zarezerwowane dla wyjątkowych sytuacji, powoduje ona bowiem w istocie kredytowanie procesu przez Skarb Państwa. W ocenie Sądu I instancji, konieczny warunek przyznania pełnomocnika z urzędu w postaci trudnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni nie został w niniejszej sprawie spełniony. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania <span class="anon-block">K. N.</span> wskazała, że otrzymuje rentę rodzinną po zmarłym mężu w wysokości 3.000 zł netto, posiada także mieszkanie własnościowe o powierzchni 63m^{<!-- -->2}, na utrzymanie którego wydaje kwotę 1.700 zł. Poza tym koszty leczenia wynoszą 500 zł miesięcznie, przejazdy 200 zł, a utrzymanie i wyżywienie 600 zł. Poza tym wnioskodawczyni w ramach swoich możliwości finansowych kupuje lekarstwa chorej matce. Podniosła również, że jej koszty utrzymania są bardzo duże. Poza tymi związanymi z utrzymaniem mieszkania, przejazdami i leczeniem, ubezpieczona ponosi także koszty opieki nad grobem oraz nieprzewidziane wydatki w razie zachorowania. Podała szereg schorzeń na które cierpi - łuszczycę, bóle kręgosłupa, nadciśnienie tętnicze, bóle nóg. Z tego powodu zdarza się, że musi pożyczać pieniądze na leki. Zdaniem Sądu Okręgowego <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">N.</span> nie wskazała jednak szczegółowo, jakie opłaty składają się na sumę 1700 zł. kosztów utrzymania mieszkania. Brak tej informacji uniemożliwia w powyższym zakresie weryfikację rzeczywistych kosztów utrzymania oraz pełnego zestawienia dochodów i wydatków. Nawet przyjęcie, że jedynie przez pomyłkę ubezpieczona nie zamieściła szczegółowej informacji o swoich wydatkach na utrzymanie mieszkania, czy też ubrania i środki czystości, wysokość dochodów jej jednoosobowego gospodarstwa domowego jest stosunkowo wysoka (wynosi znacznie więcej niż przeciętne wynagrodzenie netto) i nie może być uznana za przeszkodę w poniesieniu przez ubezpieczoną kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. W ocenie Sądu Okręgowego nie sposób uznać, by wydatek na pełnomocnika (którego stawka minimalna wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym wynosi zaledwie 120 zł.) miał obciążać wnioskodawczynię w stopniu narażającym ją na niemożność zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych.</p> <p>Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła ubezpieczona, wnosząc o jego zmianę poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wskazała, że jest osobą bardzo chorą i z tego powodu wydaje dużo na leki. Jednocześnie podniosła, że jeżeli miałaby ponieść koszty w wysokości minimalnej tj. 120 zł., to w ostateczności taką kwotę jest w stanie uiścić.</p> <p>Organ rentowy nie wniósł odpowiedzi na apelację.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie jest nieuzasadnione.</p> <p>Sąd Odwoławczy w całości podziela stanowisko Sądu I instancji, że stan majątkowy ubezpieczonej umożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika.</p> <p>Ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest instytucją wyjątkową, która powinna znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy z uwagi na niemożność prowadzenia działalności zarobkowej oraz brak jakiegokolwiek majątku strona nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia tego pełnomocnika, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.</p> <p>Natomiast jak wynika z oświadczenia majątkowego ubezpieczonej jej sytuacja materialna nie wskazuje na szczególnie uzasadniony, wyjątkowy przypadek. Skarżąca posiada stałe źródło dochodu w postaci renty rodzinnej i to w wysokości, która umożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika. Nie może stanowić przesłanki uzasadniającej uwzględnienie żądania ubezpieczonej pewna dolegliwość finansowa związana z koniecznością gromadzenia środków na pokrycie tych kosztów. Ubezpieczona zapewne miała a jak nie to powinna mieć świadomość, że wniesienie skargi kasacyjnej będzie wiązało się z kosztami. Należało zatem odpowiednio się do tego przygotować finansowo. Uiszczenie tych kosztów nie spowoduje w ocenie Sądu Apelacyjnego uszczerbku dla koniecznego utrzymania ubezpieczonej, co wynika również z jej oświadczenia zawartego w zażaleniu, że w ostateczności może ponieść koszty w wysokości 120 zł.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 1;art. 397 § 2)">art. 397 § 1 i 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił zażalenie.</p> </div>