I ACz 1798/12

<p>Sygn. akt : I ACz 1798/12</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 28 listopada 2012r</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie :</p> <p>Przewodniczący : SSA Anna Kowacz – Braun</p> <p>Sędziowie : SA Piotr Rusin , SA Grzegorz Krężołek [ spr]</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012r w Krakowie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. J. (1)</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek zażalenia pełnomocnika powoda</p> <p>od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 11 września 2012r ,</p> <p>sygn. akt : I C 470/10</p> <p> <strong> <!-- -->P o s t a n a w i a </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Zmienić zaskarżone postanowienie poprzez nadanie mu brzmienia : </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->„ Przyznać od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Tarnowie, na rzecz adwokata <span class="anon-block">A. W.</span> , Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block">ul. (...)</span>, kwotę 3321 zł / trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych / w tym 621 złotych podatku od towarów i usług , tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej .”</strong> </p> <p>Sygn. akt : I ACz 1798/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił wniosek adwokata <span class="anon-block">A. W.</span> , domagającej się na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108</a> [ 1] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> przyznania jej ze środków budżetowych Skarbu Państwa wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu dla powoda <span class="anon-block">P. J. (1)</span> w postępowaniu kasacyjnym.</p> <p>Jak wynika z pisemnych motywów orzeczenia podstawą oddalenia żądania była wyrażona przez Sąd Okręgowy ocena prawna , iż wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu nie jest objęte hipotezą tej normy albowiem dotyczy ona wyłącznie kosztów sądowych , a zakres jej zastosowania odnosi się do sytuacji w której Sąd nie orzekł o nich czy to w całości czy też w części mimo istnienia ku temu podstaw w wyniku zakończonego już postępowania.</p> <p>Sąd I instancji uznał przy tym , iż profesjonalny pełnomocnik winien był dla przyznania mu należnego wynagrodzenia z racji reprezentacji powoda z urzędu wykorzystać drogę złożenia w wymaganym przez ustawę procesową terminie wniosku o uzupełnienia orzeczenia z dnia 21 lutego 2011r w części dotyczącej kosztów procesu albo też ubiegać się o nie w drodze zażalenia na rozstrzygniecie o kosztach w wyroku kończącym postępowanie w sprawie.</p> <p>W zażaleniu od tego orzeczenia pełnomocnik <span class="anon-block">P. J. (1)</span> domagała się zmiany tego postanowienia i uwzględnienia wniosku.</p> <p>Środek odwoławczy został oparty na zarzucie naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o adwokaturze oraz art. 108 [1] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i w konsekwencji nieprawidłowego zastosowania.</p> <p>W obszernym uzasadnieniu zażalenia , odwołując się do stanowisk Sądu Najwyższego wskazywała , że wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu jest jej należne od Skarbu Państwa wobec tego , że czynności w postaci sporządzenia i wniesienia przez nią w imieniu powoda skargi kasacyjnej zostały wykonane , a nie zostało ono chociażby w części pokryte przez reprezentowanego.</p> <p>W jej ocenie podstawą jego przyznania winien być stosowany w drodze analogii , przy braku samodzielnego podstawy prawnej , <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108</a> [ 1] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając zażalenie Sąd Apelacyjny rozważył : </strong> </p> <p>Środek odwoławczy adwokat <span class="anon-block">A. W.</span> jest uzasadniony , prowadząc do podzielenia zawartego w nim wniosku o zreformowanie orzeczenia objętego kontrolą instancyjną.</p> <p>Z akt sprawy wynika , że wnioskodawczyni została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu dla powoda <span class="anon-block">P. J. (1)</span> w postępowaniu przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w <span class="anon-block">T.</span> o zapłatę odszkodowania , przez Sąd Apelacyjny w Krakowie w dniu 30 października 2008r w celu sporządzenia i wniesienia jego imieniu skargi kasacyjnej.</p> <p>Czynności te zostały przez pełnomocnika powoda wykonane , a Sąd Najwyższy uchylając wyrokiem z dnia 12 stycznia 2010r orzeczenie Sądu Apelacyjnego i przekazując sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania , nałożył na niego także obowiązek rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.</p> <p>Wnioskodawczyni po zwrocie akt do Sądu II instancji złożyła wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi w postępowaniu kasacyjnym. /k. 724 akt/</p> <p>Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 5 maja 2010r uchylił orzeczenie Sądu I instancji i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.</p> <p>W postępowaniu prowadzonym ponownie przez Sąd I instancji <span class="anon-block">P. J. (1)</span> był reprezentowany już przez innego adwokata ustanowionego z urzędu.</p> <p>Tak ustalone fakty dają podstawę do oceny , że wniosek adwokata <span class="anon-block">A. W.</span> jest uzasadniony.</p> <p>Okoliczności te wskazują , że pełnomocnik wykonała w ramach udzielonego jej pełnomocnictwa z urzędu te czynności , które obejmował zakres jej umocowania warunkowany etapem postępowania, w ramach którego była ustanowiona. Na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej wyczerpał się zakres kompetencyjny działania wnioskodawczyni wobec czego nie była nawet legitymowana do tego ażeby imieniem powoda nadal w sprawie , na kolejnych jej etapach , występować.</p> <p>Wobec czego zarzucanie jej bierności przez Sąd I instancji w żądaniu uzupełnienia orzeczenia z 21 lutego 2011r czy też formułowaniu zażalenia na tę część wyroku, która odnosiła się do kosztów procesu , nie jest stanowiskiem trafnym.</p> <p>Nie może budzić wątpliwości z jednej strony to , że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla strony , która go nie pokryła czy to w całości czy w części , a spór przegrała, nie stanowi elementu kosztów procesu rozliczanych pomiędzy stronami na podstawie reguł o jakich mowa w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>.</p> <p>Nie jest też składnikiem kosztów sądowych, należnych Skarbowi Państwa dla których odrębną regulację normatywną stanowi ustawa z dnia 28 lipca 2005r O kosztach sadowych w sprawach cywilnych.</p> <p>Jednocześnie nie może budzić wątpliwości , że w sytuacji , która wynika z przedstawionych wyżej faktów , wynagrodzenie dla wnioskodawczyni jest należne wobec tego , że działając profesjonalnie w granicach wyznaczonych umocowaniem płynącym z aktu ustanowienia z mocy orzeczenia Sądu , które w swoich skutkach było równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego , za podjęte czynności nie uzyskała jego zaspokojenia ze strony reprezentowanego <span class="anon-block">P. J.</span> w jakiejkolwiek części.</p> <p>Wobec tego wynagrodzenie to jest należne ze środków Skarbu Państwa , a w ocenie Sądu Apelacyjnego a samodzielna podstawą normatywną jego przyznania jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 Prawo o adwokaturze</a> [ jedn. Tekst DzU z 2009 nr 146 poz. 1188.</p> <p>Norma ta w sposób jednoznaczny wskazuje , że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Zgodnie z już utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego obowiązek ich poniesienia ma charakter publicznoprawny i jest konsekwencją realizacji m in. za jego pośrednictwem prawa dostępu do Sądu dla osób nie zamożnych , które gwarantowane jest normami rangi konstytucyjnej. Równocześnie jest to obowiązek subsydiarny albowiem staje się on aktualny dopiero wówczas gdy wynagrodzenie to , z uwagi na wynik procesu , nie może być przedmiotem rozliczeń pomiędzy stronami w ramach jego kosztów , tak jak to miało miejsce w sprawie niniejszej.</p> <p>/ por. ponadto w tej kwestii , powołane jedynie dla przykładu stanowiska Sądu Najwyższego zawarte w motywach orzeczeń z 28 marca 2012r , sygn. V CZ 161/11, powołane za zbiorem Lex nr 1164758 i z dnia 20 maja 2011, sygn. IIICZP 14/11, publ OSNC z 2012 nr 1 poz.2/</p> <p>Z podanych wyżej przyczyn Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 §2 kpc</a> </p> <p>Wysokość należnego adwokat <span class="anon-block">A. W.</span> wynagrodzenia została ustalona na podstawie § 6 pkt 6 w zw z §13 ust 4 pkt 1 i § 2 ust. 3 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002r [ DzU Nr 163 poz. 1348 z poźn. zm]</p> </div>