I ACz 1924/12
Sądy powszechne2012-11-30
Sygnatura
I ACz 1924/12
Data orzeczenia
2012-11-30
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Andrzej DaczyńskiPiotr Górecki
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt IACz 1924/12</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 30 listopada 2012r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny</p>
<p>w następującym składzie:</p>
<p>Przewodniczący – Sędzia SA Mariola Głowacka (spr.)</p>
<p>Sędziowie SA Andrzej Daczyński</p>
<p>SA Piotr Górecki</p>
<p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2012r.</p>
<p>sprawy z powództwa <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">C.</span>
</strong>
</p>
<p>przeciwko <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...)</span> Bankowi Spółdzielczemu w <span class="anon-block">P.</span>
</strong>
</p>
<p>o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego</p>
<p>na skutek zażalenia powódki</p>
<p>od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu</p>
<p>z dnia 27 września 2012r. sygn. akt XII C 1980/12</p>
<p>postanawia:</p>
<p>1)
oddalić zażalenie,</p>
<p>2)
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić Sądowi pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.</p>
<p>/-/P. Górecki /-/ M. Głowacka /-/ A. Daczyński
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 września 2012r. zabezpieczył żądanie powódki przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w <span class="anon-block">P.</span>w sprawie Km 3300/12, a w pozostałym zakresie wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddalił.</p>
<p>Sąd pierwszej instancji wskazał, że powódka <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> pozwem skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...)</span> Bankowi Spółdzielczemu w <span class="anon-block">P.</span> wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – bankowego tytułu egzekucyjnego, któremu Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w <span class="anon-block">P.</span> w sprawie II Co 1842/12 postanowieniem z dnia 21 maja 2012r. nadał klauzulę wykonalności. Jednocześnie powódka wniosła o zabezpieczenie powództwa przez zwolnienie spod egzekucji rachunków bankowych zajętych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w <span class="anon-block">P.</span> w sprawie Km 3300/12, a następnie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Powódka zarzuciła, że oświadczenie o poręczeniu złożyła pod wpływem błędu, stąd następnie złożyła wobec pozwanego oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli. Nadto wierzyciel nie powiadomił powódki jako poręczyciela o opóźnianiu się dłużnika ze spełnieniem świadczenia. Obecna sytuacja powódki w związku z prowadzoną egzekucją uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, co w efekcie doprowadzi do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.</p>
<p>Sąd pierwszej instancji w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1))">art. 730<sup>
<!-- -->1</sup> kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 736)">art. 736 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 755;art. 755 § 1)">art. 755 § 1 kpc</a> uznał, że wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia w części zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem Sądu powódka przedłożonymi dokumentami w postaci m.in. oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli w sposób dostateczny uprawdopodobniła roszczenie. Skuteczność złożonego oświadczenia będzie przedmiotem weryfikacji Sądu w postępowaniu rozpoznawczym. Sąd uznał, że powódka uprawdopodobniła też interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, gdyż prowadzenie egzekucji przeciwko Spółce może utrudnić osiągnięcie celu w sprawie jakim jest uniemożliwienie przymusowej realizacji świadczenia. Sąd wskazał, że zabezpieczenie powództwa przeciwegzekucyjnego, które ze swej istoty obejmuje roszczenie niepieniężne może nastąpić zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 755;art. 755 § 1;art. 755 § 1 pkt. 3)">art. 755 § 1 punkt 3 kpc</a> przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego.</p>
<p>Sąd pierwszej instancji wniosek powódki w pozostałym zakresie oddalił. Zdaniem Sądu uchylenie dokonanych zajęć pozostaje poza kognicją Sądu, gdyż powódce w tym zakresie przysługują środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym.</p>
<p>Zażalenie od tego postanowienia wniósł pozwany <span class="anon-block"> (...)</span> Bank Spółdzielczy w <span class="anon-block">P.</span> zaskarżając postanowienie w części w zakresie w jakim wniosek o udzielenie zabezpieczenia został uwzględniony. Pozwany wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części i oddalenie wniosku powódki o udzielenie zabezpieczenia oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.</p>
<p>Powódka <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">C.</span> w odpowiedzi na zażalenie wniosła o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong>
</p>
<p>Zażalenie pozwanego nie zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 730(1);art. 730(1) § 1)">art. 730<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 kpc</a> powódka domagając się zabezpieczenia roszczenia winna była uprawdopodobnić roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Pozwany w zażaleniu nie kwestionuje, że powódka uprawdopodobniła interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, zarzuca nieuprawdopodobnienie roszczenia.</p>
<p>Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że poręczyciel nie może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli z powodu błędu wywołanego podstępnie przez dłużnika co do jego wypłacalności w dacie poręczenia; odpowiedzialność poręczyciela ma charakter zobiektywizowany i jest oparta na zasadzie ryzyka; poręczyciel gwarantuje mianowicie kredytodawcy wypłacalność dłużnika (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1996r. III CZP 85/96 OSNC 1996r., z. 12, poz. 153; tudzież wyrok z dnia 18 lutego 2005r. V CK 474/04 LEX nr 147223). Zdaniem Sądu na tym etapie postępowania roszczenie powódki oparte na zarzucie uchylenia się od następstw prawnych oświadczenia woli o poręczeniu kredytu nie zostało uprawdopodobnione.</p>
<p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego w realiach niniejszej sprawy wygaśnięcie zobowiązania na skutek spełnienia świadczenia przez osobę trzecią może być podstawą powództwa przeciwegzekucyjnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 punkt 1 kpc</a>.</p>
<p>W uzasadnieniu do odpowiedzi na pozew z dnia 22 października 2012r. pozwany przyznał, że <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w dniu 1 czerwca 2011r. przelała na konto pozwanego kwotę 9.000.000 zł; w związku z powyższym doszło do wykreślenia wszystkich hipotek obciążających nieruchomość położoną w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w tym wykreślona została hipoteka zabezpieczająca pożyczkę udzieloną <span class="anon-block">M. K.</span>. Wśród tych hipotek była hipoteka zwykła na kwotę 2.700.000 zł oraz hipoteka kaucyjna na kwotę 2.160.000 zł zabezpieczające umowę pożyczki, za którą powódka poręczyła. Ponieważ wierzytelność główna z tytułu umowy kredytowej zabezpieczona była hipoteką umowną łączną zwykłą na kwotę 2.700.000 zł zarachowanie - z kwoty 9.000.000 zł - na poczet kapitału kwoty 2.700.000 zł spowodowałoby umniejszenie wysokości kapitału do kwoty 1.221.974,45 zł ( różnica kwot 3.921.971,45 wskazywanej jako saldo kredytu na 3 czerwca 2011r. - k. 25 akt i kwoty 2.700.000). Oznaczałoby to, że na dzień 3 czerwca 2011r. do zapłaty pozostawałaby kwota kapitału w wysokości 1.221.974,45 zł. Pozwany mimo wniosku powódki zaprezentowanego w uzasadnieniu do pozwu dotąd nie przedstawił ksiąg rachunkowych za czerwiec 2011r. w celu ustalenia sposobu zaksięgowania kwoty 9.000.000 zł. Na tym etapie postępowania nie jest wiadomym dlaczego na spłatę kredytu <span class="anon-block">M. K.</span> pozwany z kwoty 9.000.000 zaliczył wyłącznie kwotę 125.713,22 zł i to na odsetki, a żadnej kwoty nie zaliczył na kapitał. Pozwany nie wyjaśnił nadto w jaki sposób zaliczona została kwota 2.160.000 zł. Podkreślić przy tym należy, że w myśl § 10 umowy pożyczki z dnia 12 sierpnia 2008r. <span class="anon-block">M. K.</span> mogła spłacić pożyczkę przed terminem spłaty ustalonym w umowie i w takiej sytuacji nie była zobowiązana do zapłaty oprocentowania za okres po dacie spłaty pożyczki. Ponieważ żadna ze stron procesu nie złożyła do akt sprawy harmonogramu spłat o którym mowa w § 9 umowy pożyczki z dnia 12 sierpnia 2008r. i aneksów podpisanych do tej umowy w tej fazie postępowania nie jest wiadomym czy i w jakiej wysokości kwotę z tytułu kapitału ( odsetek) <span class="anon-block">M. K.</span> winna była zapłacić do dnia 3 czerwca 2011r. Jeżeli jednak przyjmiemy, że na dzień 3 czerwca 2011r. zostały z kwoty 2.160.000 zł zapłacone odsetki, zaś kwota 2.700.000 zł została zaliczona na kapitał do zapłaty pozostawałaby kwota 1.221.974,45 zł. W tej sytuacji nie jest wiadomym czy na dzień 25 stycznia 2012r. <span class="anon-block">M. K.</span> zalegała ze spłatą kredytu i w jakiej kwocie, a co za tym idzie czy wypowiedzenie umowy kredytu dokonane w dniu 25 stycznia 2012r. było skuteczne. W konsekwencji wobec nieprzedstawienia dotąd przez pozwanego sposobu zaliczenia kwoty 9.000.000 zł uznać należy, że roszczenie powódki oparte na tym zarzucie na tym etapie postępowania zostało uprawdopodobnione.</p>
<p>Biorąc powyższe pod rozwagę zażalenie pozwanego, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>, oddalono.</p>
<p>/-/P. Górecki /-/ M. Głowacka /-/ A. Daczyński
</p>
</div>