V ACa 920/12

<p>Sygn. akt V ACa 920/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 5 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="214"/> <col width="492"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Artur Lesiak (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Włodzimierz Gawrylczyk</p> <p>SA Teresa Sobolewska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>stażysta Joanna Trociewicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. w Gdańsku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">Z. K.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">J. K.(1)</span> </p> <p>o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne i o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy</p> <p>z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt I C 480/11</p> <p>I.  prostuje oznaczenie przedmiotu sprawy w zaskarżonym wyroku w ten sposób, że po słowach: „o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne”, dodaje słowa: „ i o zapłatę”;</p> <p>II.  oddala apelację;</p> <p>III.  zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy.</p> <p>Sygn. akt VACa 920/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">Z. K.</span> wytoczył powództwo przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> o uznanie za bezskuteczne czynności prawnych dokonanych przez<br/>dłużnika <span class="anon-block">J. K. (2)</span> z jego żoną <span class="anon-block">J. K. (1)</span> polegających<br/>na zawarciu umów sprzedaży, na mocy których <span class="anon-block">J. K. (2)</span> świadczył<br/>pieniężnie na rzecz pozwanej:</p> <p>-w dniu 03 września 2009 r. kwotę - 2000,00 zł<br/>-w dniu 09 września 2009 r. kwotę - 95.000,00 zł<br/>-w dniu 18 września 2009 r. kwotę 24.000,00 zł<br/>-w dniu 29 września 2009 r. kwotę 62.000,00 zł<br/>-w dniu 8 października 2009 r. kwotę 25.700,00 zł<br/>-w dniu 12 października 2009 r. kwotę 18.000,00 zł.</p> <p>-w dniu 12 października 2009 r. kwotę 12.300,00 zł.</p> <p>-w dniu 12 października 2009 r. kwotę 4.500,00 zł.</p> <p>-w dniu 14 października 2009 r. kwotę 34.000,00 zł.</p> <p>-w dniu 30 października 2009 r. kwotę 25.000,00 zł.</p> <p>czyniąc to z pokrzywdzeniem powoda, któremu przysługuje wierzytelność <span class="anon-block">(...)</span> w wysokości 254.688,77 zł., na którą to kwotę składają się<br/>wierzytelności wynikające z wystawionych przez powoda faktur VAT:</p> <p>Nr <span class="anon-block"> (...)</span>ZK z dnia 17 września 2009 r. na kwotę 48.366,36 zł<br/>Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30 września 2009 r. na kwotę 41.792,95 zł.</p> <p>Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 01 października 2009 r. na kwotę 70.469,64 zł<br/>Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 05 października 2009 r. na kwotę 94.059,82 zł</p> <p>Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanej <span class="anon-block">J. K. (1)</span> na<br/>rzecz powoda <span class="anon-block">Z. K.</span> kwoty 254.688,77 zł. wraz z ustawowymi odsetkami<br/>od dnia wytoczenia powództwa oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda<br/>kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanej <span class="anon-block">J. K. (1)</span> wniósł<br/>o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu,<br/>w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.l</p> <p>Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił<br/>powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 7.217 zł tytułem<br/>kosztów procesu.</p> <p>Podstawą tego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania Sądu I<br/>instancji:</p> <p>Dłużnik <span class="anon-block">J. K. (2)</span> prowadzi od 2004 r. działalność gospodarczą o<br/>nazwie <span class="anon-block"> Firma (...)</span>, która zajmowała się handlem<br/>telefonami komórkowymi i akcesoriami do telefonów komórkowych, a jego żona<br/>prowadziła firmę o podobnym zakresie o nazwie <span class="anon-block"> Firma (...)</span>, która również zajmowała się handlem podobnymi akcesoriami.<br/>Pozwana współpracowała z firmą męża <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> s.c. <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">K. (2)</span> <br/> <span class="anon-block">J.</span> <span class="anon-block">K.(1)</span>, która już nie istnieje. Firma dłużnika<span class="anon-block">(...)</span> współpracowała z firmą powoda <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">Z. K.</span> na mocy zwartej<br/>pomiędzy nimi umowy handlowej. <span class="anon-block">J. K. (2)</span> nie uregulował płatności z<br/>tytułu wystawionych faktur VAT na kwotę 254.688,77 zł.</p> <p>Do 31 grudnia 2009 r. małżonkowie prowadzili działalność gospodarczą w<br/>formie spółki cywilnej o nazwie <span class="anon-block"> (...) s.c.</span> <span class="anon-block">J. K. (2)</span> <span class="anon-block">(...)</span>. Małżonkowie w 2004 r. zawarli majątkową umowę małżeńską. <span class="anon-block">(...)</span> od 2006 r. pozostaje z żoną w separacji ale z nią razem<br/>zamieszkuje, jednakże prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Dłużnik <span class="anon-block">(...)</span> sprzedawał firmie swojej żony towar jak i firma <span class="anon-block">(...)</span>w jego firmie zakupów towaru. Dokonywane przez dłużnika przelewy na<br/>konto firmy jego żony związane były z nawiązaną przez obie firmy współpracą<br/>handlową. Dłużnik nie sprzedawał żonie towaru zakupionego od powoda, ponieważ<br/>ona miała własnych dostawców i od nich kupowała towar. Dłużnik<span class="anon-block">(...)</span> wobec swojej żony regulował wierzytelności z tytułu zakupionego<br/>towaru częściowo gotówką, a częściowo w formie bezgotówkowej. Kiedy dokonywał<br/>przelewów na konto swoich kontrahentów, w tym firmy żony, to oznaczał tytuł<br/>przelewu ale nie zawsze nr faktury, ponieważ z uwagi na częściową regulację<br/>zobowiązań gotówką dochodziło do sytuacji, że część faktur była nadpłacona, a<br/>część nie rozliczona.</p> <p>Pozwana dowiedziała się o zadłużeniu męża w momencie zajęcia jej<br/>ruchomości przez komornika sądowego w związku ze wszczętym postępowaniem<br/>egzekucyjnym. Pozwana i jej mąż prowadzili swoje działalności gospodarcze pod</p> <p>adresem swojego zameldowania, a także założona przez nich spółka cywilna była<br/>zarejestrowana pod tym adresem. Dochodziło do sytuacji, że pozwana dokonywała w<br/>firmie swojego męża zakupu towaru, gdy miała duże zamówienia w zakresie<br/>telefonów komórkowych, a nie mogła ich otrzymać od swoich dostawców. Zakupiony<br/>w firmie męża towar sprzedawała swoim klientom.</p> <p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">G.</span> wyrokiem z dnia 09 czerwca 2010 r. sygn. Akt X<br/>GC 49/10 zasądził na rzecz powoda kwotę 203.688,77 zł. z ustawowymi odsetkami<br/>od dnia 13 października 2009 r. oraz nakazem zapłaty Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> <br/>wydanym w postępowaniu nakazowym w dniu 08 kwietnia 2010 r. utrzymanym w<br/>mocy wyrokiem Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 05 maja 2011 r. sygn. Akt VI GC<br/>155/10 zasądzono na rzecz powoda kwotę 49.000,00 zł. Wobec dłużnika zostało<br/>wszczęte postępowanie zabezpieczające przez Komornika sądowego , który dokonał<br/>zajęcia ruchomości znajdujących się w domu zajmowanym przez dłużnika i jego<br/>małżonkę- pozwaną <span class="anon-block">J. K. (1)</span>.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez strony<br/>dokumenty, a także na podstawie zeznań świadka i pozwanej.</p> <p>Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrane w sprawie. Sąd dał<br/>wiarę zeznaniom świadka <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, oceniając je jako przejrzyste i<br/>konsekwentne. Jego twierdzenia pozostawały w zgodzie ze złożonymi zeznaniami<br/>przez pozwaną. Jako prawdziwe Sąd ocenił zeznania pozwanej <span class="anon-block">(...)</span>, które korespondowały z zeznaniami <span class="anon-block">J. K. (2)</span>,<br/>którym Sąd dał wiarę.</p> <p>Następnie Sąd Okręgowy omówił przesłanki skargi paulińskiej określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art.<br/>527 k.c.</a> i nast.</p> <p>W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły wskazane przesłanki skargi<br/>paulińskiej warunkujące uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Dłużnik <span class="anon-block">(...)</span>współpracował z firmą swojej żony i dokonywane przez niego wpłaty na<br/>rachunek firmy jego żony związane były z zawartymi transakcjami handlowymi.</p> <p>Dalej Sąd wskazał, że do dokonanych przez dłużnika wpłat kwot pieniężnych<br/>na konto firmy pozwanej doszło w okresie od 03 września 2009 r. do 30 października</p> <p>2009  r., czyli przed prawomocnym zasądzeniem przysługującej powodowi<br/>wierzytelności oraz wszczęciem egzekucji komorniczej wobec dłużnika. W momencie<br/>dokonywania wpłat przez dłużnika na konto firmy jego żony nie istniała jeszcze<br/>prawomocnie zasądzona wierzytelność wymagająca ochrony i istniał spór sądowy,</p> <p>co do zasadności przedmiotowej wierzytelności. Nie można zatem jednoznacznie<br/>przyjąć, że dłużnik już w 2009 r. wyzbywał się swojego majątku w celu<br/>pokrzywdzenia wierzyciela, popadając tym samym w stan większej niewypłacalności.<br/>Zobowiązanie dłużnika powstało w związku z prowadzoną przez niego działalnością<br/>gospodarczą i nie sposób jest uznać, że pozwana miała wiedzę o sytuacji majątkowej<br/>firmy swojego męża, z którym już od 2006 roku pozostawała w separacji. Ponadto<br/>dokonane we wskazanym przez powoda okresie transakcje nie mają charakteru<br/>incydentalnego, ponieważ firmy pozwanej i dłużnika współpracowały ze sobą.</p> <p>Sąd I instancji wyjaśnił, że pozwana wykazała, iż nie miała rozeznania co do<br/>kondycji finansowej firmy męża, nie interesowała się zakresem jego działalności,<br/>poświęcała się swojej działalności gospodarczej, wobec czego przekonujące jest jej<br/>twierdzenie, że nie musiała wykazywać szczególnego zainteresowania działalnością<br/>firmy męża, a także okoliczność, iż od 2006 r. pozwana i jej mąż pozostają w<br/>separacji pozwala przyjąć, że pozwana nie mogła się dowiedzieć o złej kondycji<br/>prowadzonej przez jej męża firmy. Sąd uznał, że pozwana nie mogła wiedzieć, że jej<br/>mąż dokonując wpłat na jej rachunek bankowy działa w celu pokrzywdzenia swojego<br/>wierzyciela. Nie można jej także zarzucić, iż nie dochowała należytej staranności w<br/>celu uzyskania pełnej i wyczerpującej wiedzy o sytuacji majątkowej męża.</p> <p>Powód nie podjął żadnych czynności w celu wykazania innych faktów niż<br/>wskazane w zeznaniach pozwanej i zeznaniach jej męża, mimo że w tym zakresie<br/>spoczywał na nim ciężar dowodu.</p> <p>W konkluzji przedstawionych wyżej rozważań Sąd Okręgowy stwierdził, że<br/>skarga pauliańska nie znalazła zastosowania w tym stanie rzeczy. Mając powyższe<br/>na uwadze, Sąd na podstawie art. 527 § 1 kc a <em> <!-- -->contrario</em> oddalił powództwo.</p> <p> Okosztach Sąd I instancji orzekł zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a>.</p> <p>Powód wniósł apelację od powyższego wyroku zarzucając naruszenie:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527 § 3)">§ 3</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6 § 4)">§ 4</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poprzez<br/>dokonanie błędnej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawa<br/>materialnego i przyjęcie, iż pozwana <span class="anon-block">J. K. (1)</span> dokonała obalenia<br/>domniemania wynikającego z art. 527 § 3 i § 4 i wykazała brak swojej świadomości<br/>co do czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem powoda, podczas<br/>gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego ewidentnie wynika, że stale<br/>współpracując z <span class="anon-block">J. K. (2)</span> oraz działając w tej samej branży, a także</p> </dd> </dl> <p>zamieszkując w tym samym miejscu musiała doskonale zdawać sobie sprawę z faktu<br/>zaciągnięcia zobowiązań wobec powoda na znaczną kwotę,</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a> poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z<br/>wierzytelnością przyszłą, podczas gdy fakt istnienia wierzytelności nie jest<br/>determinowany wydaniem stosownego orzeczenia sądu ją zasądzającego, a wynika<br/>z rzeczywistej wymagalności która w tym wypadku określona została w fakturach<br/>sprzedaży,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przyznanie wiarygodności dowodom z zeznań <span class="anon-block">(...)</span> oraz z zeznań pozwanej jakoby pozwana nie miała świadomości<br/>faktu, iż otrzymane przez nią przelewy zmierzają do pokrzywdzenia wierzycieli,<br/>podczas gdy z opisu tych przelewów wynika, iż stanowiły płatność za wystawione<br/>przez pozwaną faktury (bez opisu tych faktur), zaś sama pozwana w trakcie procesu<br/>nie była w stanie przedłożyć w sądzie dokumentów potwierdzających dokonanie<br/>sprzedaży, co w sposób dobitny świadczy o tym, iż owe przelewy miały jedynie na<br/>celu zasilenie jej konta.</p> </dd> </dl> <p>W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego Wyroku Sądu</p> <p>I  instancji i orzeczenie, że uznanie za bezskuteczne w stosunku do <span class="anon-block">(...)</span> czynności prawnych dokonanych przez <span class="anon-block">J. K. (2)</span> jego żoną Pozwaną <span class="anon-block">J. K. (1)</span> polegających na zawarciu umów<br/>sprzedaży na mocy których <span class="anon-block">J. K. (2)</span> świadczył pieniężnie na rzecz<br/>pozwanej:</p> <p>w dniu 3 września 2009 roku kwotę - 2000 złotych;<br/>w dniu 9 września 2009 roku kwotę - 95.000,00 złotych;<br/>w dniu 18 września 2009 roku kwotę - 24.000,00 złotych;<br/>w dniu 29 września 2009 roku kwotę - 62.000,00 złotych;<br/>w dniu 8 października 2009 roku kwotę - 25.7000,00 złotych;<br/>w dniu 12 października 2009 roku kwotę - 18.000,00 złotych;<br/>w dniu 12 października 2009 roku kwotę - 12.300,00 złotych;<br/>w dniu 12 października 2009 roku kwotę - 4.500,00 złotych;<br/>w dniu 14 października 2009 roku kwotę - 34.000,00 złotych;</p> <p>w dniu 30 października 2009 roku kwotę - 25.000,00 złotych; czyniąc to z<br/>pokrzywdzeniem Powoda, któremu przysługuje wierzytelność wobec <span class="anon-block">(...)</span> w wysokości 254.688,77 złotych, na którą to kwotę składają się<br/>wierzytelności wynikające z wystawionych przez Powoda faktur VAT: nr</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 17 września 2009 roku na kwotę 48.366,36 zł, nr<br/> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30 września 2009 roku na kwotę 41.792,95 złotych, nr<br/> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 1 października 2009 roku na kwotę 70.469,64 zł, nr<br/> <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 5 października 2009 roku na kwotę 94.059,82 zł, które<br/>zasądzone zostały mocą Wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 9 czerwca</p> <p>2010  roku, sygn. akt X GC 49/10 w kwocie 203.688,77 złotych z ustawowymi<br/>odsetkami od dnia 13 października 2009 roku, oraz Nakazem Zapłaty wydanym w<br/>postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">B.</span> w dniu 8 kwietnia 2010<br/>kwietnia w kwocie 51.000,00 złotych utrzymanym w mocy Wyrokiem Sądu<br/>Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 5 maja 2011 roku sygn. akt VI GC 155/10.</p> <p>Wniósł także o zasądzenie od Pozwanej <span class="anon-block">J. K. (1)</span> na rzecz<br/>Powoda <span class="anon-block">Z. K.</span> kwoty 254.688,77 złotych wraz z ustawowymi odsetkami<br/>od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty.</p> <p>Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy<br/>Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów<br/>postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.</p> <p>Pozwana wniosła o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od powoda na rzecz<br/>pozwanej kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i<br/>rozważania w zakresie oceny materiału dowodowego oraz podstawy prawnej<br/>rozstrzygnięcia, przyjmując je za podstawę także własnego rozstrzygnięcia i odwołuje<br/>się do nich bez potrzeby ich powtarzania.</p> <p>W apelacji postawione zostały zarówno zarzutów naruszenia prawa<br/>materialnego, jak i procesowego. Zauważyć trzeba, że prawidłowość zastosowania<br/>lub wykładni prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie na kanwie<br/>niewadliwie ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Skuteczne zatem<br/>zgłoszenie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego wchodzi zasadniczo<br/>w rachubę tylko wtedy, gdy ustalony przez sąd pierwszej instancji stan faktyczny,</p> <p>będący podstawą zaskarżonego wyroku, nie budzi zastrzeżeń (wyrok Sądu<br/>Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r., II CKN 60/97).</p> <p>W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego postawienie<br/>zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> nie może polegać na zaprezentowaniu przez<br/>skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny<br/>dowodów; skarżący może tylko wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami<br/>jurydycznymi, że sąd rażąco naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady<br/>oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to miało wpływ na wynik<br/>sprawy. Jest to szczególnie istotne w sprawach, w których ocena dowodów w istocie<br/>sprowadza się do tego, której ze stron procesu dać wiarę (por. np. wyroki Sądu<br/>Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99 i z dnia 10 kwietnia 2000 r.,<br/>V CKN 17/00). Okoliczność, że z przeprowadzonych dowodów można wyciągnąć<br/>także wnioski odmienne, nie uzasadnia zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny<br/>dowodów.</p> <p>Ocena dowodów dokonana przez Sąd I instancji spełnia wymogi art. 233 § 1<br/>k.p.c. Skarżący ocenie dowodów dokonanej przez Sąd I instancji przeciwstawił<br/>własną ocenę, w której koncentruje się na braku oznaczenia przelewów oraz<br/>nieprzedstawienia faktur potwierdzających dokonanie sprzedaży, co w ocenie<br/>powoda świadczy o tym, że przelewy te miały jedynie na celu zasilenie konta<br/>pozwanej. Ta argumentacja powoda nie jest jednak trafna. Przede wszystkim trzeba<br/>stwierdzić, iż szczegółowość opisu tytułu transakcji ma znaczenie dla samych stron<br/>przelewu, gdyż pozwala im zindywidualizować zobowiązanie, w wykonaniu którego<br/>nastąpiło spełnienie danego świadczenia. Zaskarżone przelewy dokonywane były<br/>między małżonkami, a jednocześnie wspólnikami spółki cywilnej. W tego typu<br/>relacjach można przyjąć istnienie wiedzy co do wzajemnych należności, co czyniło<br/>zbędnym precyzyjne oznaczanie tytułu przelewu. Nieprzedstawienie faktur<br/>dokumentujących dokonane przelewy także nie przemawia za przyjęciem tezy<br/>powoda, że miały one na celu jedynie zasilenie konta pozwanej. Z załączonego<br/>przez powoda zestawienia operacji finansowych na rachunku bankowym pozwanej<br/>wynika, że istotnie <span class="anon-block">J. K. (2)</span> dokonał w okresie od 3 września do 30<br/>października 2009 r. na konto <span class="anon-block">J. K. (1)</span> zaskarżonych przelewów w<br/>łącznej kwocie 302.500 zł. Nie można jednak przeoczyć tego, że<span class="anon-block">(...)</span> dokonała w okresie do 7 września do 9 listopada 2009 r. przelewów na<br/>konto <span class="anon-block">J. K. (2)</span> w łącznej kwocie 418.000 zł. Warto też zauważyć, że</p> <p>w okresie od 10 listopada do 30 grudnia 2009 r. <span class="anon-block">J. K. (1)</span> dokonała na<br/>konto <span class="anon-block">J. K. (2)</span> dalszych przelewów w łącznej wysokości 497.500 zł,<br/>zaś <span class="anon-block">J. K. (2)</span> od 10 listopada do 30 grudnia 2009 r. dokonał na <span class="anon-block">(...)</span> dalszych przelewów w łącznej kwocie 378.000 zł. Nadto od<br/>30 października do 30 grudnia 2009 r. na rachunek spółki cywilnej prowadzonej<br/>przez <span class="anon-block">J. K. (1)</span> i <span class="anon-block">J. K. (2)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> kwotę 655.789 zł, zaś ze spółki cywilnej na konto <span class="anon-block">J. K. (1)</span> od<br/>9 listopada do 30 grudnia 2009 r. została przelana kwota 600.400 zł. Świadczy to o<br/>tym, że aktywa <span class="anon-block">J. K. (2)</span> jako wspólnika spółki cywilnej także w ten<br/>sposób zostały zwiększone. Nie można zatem przyjąć, aby transfer środków został<br/>dokonany na rachunek <span class="anon-block">J. K. (1)</span> za pośrednictwem spółki cywilnej.<br/>Powyższe przemawia za tym, że nie było zamiarem dłużnika doprowadzenie do<br/>wyzbycia się majątku poprzez transfer na konto swojej żony środków finansowych<br/>uzyskanych za towar pobrany od powoda. Dłużnik <span class="anon-block">J. K. (2)</span> dokonał<br/>bowiem na konto <span class="anon-block">J. K. (1)</span> przelewów w mniejszej kwocie niż kwota,<br/>którą otrzymał od <span class="anon-block">J. K. (1)</span>.</p> <p>Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że<br/>warunkiem skuteczności skargi paulińskiej jest wykazanie przez wierzyciela<br/>wszystkich jej przesłanek. Samo istnienie domniemania przewiedzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3;art. 527 § 4)">art. 527<br/>§ 3 i § 4 k.c.</a> jest niewystarczające, gdyż ciężar istnienia tych przesłanek obciąża<br/>wierzyciela (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>).</p> <p>Podstawową przesłanką skargi paulińskiej jest pokrzywdzenie wierzyciela,<br/>przy czym nie ulega wątpliwości, że musi zachodzić związek między czynnością<br/>prawną dłużnika a pokrzywdzeniem wierzyciela. W niniejszej sprawie nie sposób zaś<br/>przyjąć, aby zachodziła taka zależność między dokonanymi przez dłużnika<br/>przelewami a pokrzywdzeniem powoda. Dłużnik bowiem otrzymał w okresie, w<br/>którym wymagalne stały się wierzytelności powoda świadczenia pieniężne znacznie<br/>przekraczające zasądzoną na rzecz powoda kwotę 254.688,77 zł, przy czym saldo<br/>jego obrotów z <span class="anon-block">J. K. (1)</span> było dodatnie. W okresie tym nie doszło zatem<br/>do zmniejszenia majątku dłużnika powodującego pokrzywdzenie wierzyciela.</p> <p>Rację ma skarżący, że fakt istnienia wierzytelności nie jest determinowany<br/>wydaniem orzeczenia sądu. Błędnie jednak skarżący zinterpretował treść<br/>uzasadnienia Sądu I instancji, albowiem Sąd ten nie przyjął za podstawę prawną <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art.<br/>530 k.c.</a>, jak również nie stwierdził, że przesłanką skargi paulińskiej jest istnienie<br/> </p> <p>tytułu wykonawczego obejmującego wierzytelność podlegającą ochronie. Uwagi<br/>Sądu I instancji dotyczące tego, że nie istniała jeszcze prawomocnie zasądzona<br/>wierzytelność wymagająca ochrony zostały zamieszczone w kontekście braku<br/>świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzyciela oraz wiedzy pozwanej o działaniu<br/>dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Sam fakt istnienia<br/>wierzytelności stwierdzonej fakturą nie pozbawia dłużnika prawa kwestionowania w<br/>konkretnych okolicznościach faktycznych zasadności świadczenia wynikającego z tej<br/>faktury. Nadto oceniając świadomość dłużnika oraz wiedzę pozwanej nie można<br/>abstrahować od tego, że w obrocie gospodarczym naturalną rzeczą jest wielość<br/>czynności prawnych dokonywanych w tym samym czasie, będących źródłem<br/>zobowiązania do spełnienia świadczenia. Dłużnik ma co do zasady prawo wyboru<br/>wierzyciela, którego chce spłacić, gdyż przy wielości wierzycieli przepisy nie<br/>przewidują szczególnej kolejności ich spłacania i sam fakt wyboru jednego z nich i<br/>spłacenie jego wierzytelności nie może być przedmiotem zarzutu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a> <br/>Zwrócić należy uwagę, że powód w istocie zaskarżył nie konkretne umowy, lecz<br/>spełnienie świadczeń pieniężnych. W doktrynie i orzecznictwie niezaskarżalność<br/>spełnienia świadczenia traktuje się jako zasadę (por. M. Pyziak - Szafnicka w:<br/>System Prawa Cywilnego, t. 6, s. 1241, Warszawa 2009). Skarga z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a> <br/>nie może mieć zastosowania do czynności prawnej dłużnika polegającej na<br/>spełnieniu świadczenia wobec wierzyciela, nawet gdyby ta czynność prowadziła do<br/>pokrzywdzenia pozostałych wierzycieli. Dłużnik ma bowiem obowiązek spełnić<br/>świadczenie i, w sytuacji wielości wierzycieli, ma prawo dokonać swobodnego<br/>wyboru wierzyciela, którego spłaci i z tego tytułu nie można czynić mu zarzutu, że<br/>pokrzywdził w ten sposób pozostałych wierzycieli (por. wyrok Sądu Najwyższego z<br/>dnia 23 lipca 2003 r., II CKN 299/01). Słusznie jednak zwraca się uwagę w<br/>judykaturze, że w niektórych sytuacjach przepis ten będzie miał zastosowanie.<br/>Będzie tak między innymi wtedy, gdy dłużnik dokonał wyboru wierzyciela w sposób<br/>arbitralny, prowadzący do uprzywilejowania go kosztem pozostałych, w<br/>okolicznościach, które wskazują na rychłą możliwość ogłoszenia upadłości dłużnika i<br/>wyprowadzanie z jego majątku istotnych składników, co może prowadzić do<br/>niemożności zaspokojenia się wierzycieli z przyszłej masy upadłości, (por. między<br/>innymi wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2005 r., II CK 225/05 i z dnia 22<br/>marca 2001 r., V CKN 280/00). W okolicznościach niniejszej sprawy z sytuacją taką<br/>nie mamy jednak do czynienia. Powód nie wykazał, aby w datach dokonywania<br/> </p> <p>zaskarżonych przelewów stosunku do dłużnika zachodziły podstawy ogłoszenia<br/>upadłości, a także aby celem dłużnika było wyprowadzenie majątku w celu<br/>pokrzywdzenia powoda. Wiedza o wzajemnych zobowiązaniach, która uzasadniała<br/>brak konieczności precyzyjnego oznaczania tytułów przelewów, nie jest<br/>równoznaczna z wiedzą o zobowiązaniach małżonka i jednocześnie wspólnika spółki<br/>cywilnej o jego zobowiązaniach w stosunku do innych osób, wynikających z odrębnie<br/>prowadzonej działalności gospodarczej. W ustalonym stanie faktycznym w pełni<br/>zasadne jest więc uznanie, że pozwana obaliła domniemanie wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3;art. 527 § 4)">art. 527 §<br/>3 i 4 k.c.</a> Inaczej bowiem należy ocenić stan wiedzy osoby trzeciej o transakcji jego<br/>współmałżonka powodującej istotne zmniejszenie należącego do małżonków majątku<br/>wspólnego, inaczej natomiast wiedzę o jego zobowiązaniach wobec jednego w wielu<br/>kontrahentów w prowadzonej działalności gospodarczej. Saldo obrotów za kilka tylko<br/>miesięcy 2009 r. na rachunku <span class="anon-block">J. K. (1)</span> pokazuje, że kwestia<br/>zaciągnięcia zobowiązania przez <span class="anon-block">J. K. (2)</span> w wysokości 254.688,77<br/>zł z uwagi na swoją wysokość nie była na tyle istotna, aby pozwana miała się<br/>interesować umową zawartą przez jej męża z powodem. W obrocie gospodarczym<br/>zaciąganie zobowiązań w takiej wysokości nie jest niczym nadzwyczajnym, a przy<br/>tym przedsiębiorca zakupując towar działa zamiarem osiągnięcia zysku z jego<br/>dalszej odsprzedaży. Nabywanie i sprzedaż towarów jest istotą działalności<br/>handlowej i małżonkowie osób prowadzących działalność gospodarczą z reguły nie<br/>interesują się poszczególnymi transakcjami tego rodzaju, o ile nie pociągają za sobą<br/>obciążenia ich majątku wspólnego. W przypadku pozwanej nie można przeoczyć, że<br/>prowadziła działalność gospodarczą także w branży handlowej, a więc jej uwaga<br/>musiała się koncentrować na własnych kontrahentach. W okolicznościach niniejszej<br/>sprawy pozostawanie w stałych stosunkach gospodarczych między pozwaną a jej<br/>mężem nie wskazuje na istnienie domniemania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3;art. 527 § 4)">art. 527 § 3 i 4 k.c.</a> Dla obalenia<br/>tego domniemania istotna jest bowiem okoliczność, że zaskarżone czynności<br/>stanowiły spełnienie świadczenia, nie zostało wykazane, aby zostały dokonane w<br/>czasie, gdy istniały podstawy ogłoszenia upadłości dłużnika, nie zostało także<br/>wykazane, aby były to czynności fikcyjne. Skoro pozwana dokonała na <span class="anon-block">(...)</span> oraz na konto spółki cywilnej przelewów przekraczających<br/>wielkość kwot przekazanych z kolei na jej konto, to okoliczność ta świadczy o braku<br/>istnienia pomiędzy <span class="anon-block">J. K. (1)</span> a <span class="anon-block">J. K. (2)</span> porozumienia<br/> </p> <p>mającego na celu wyprowadzenie środków finansowych z majątku <span class="anon-block">(...)</span> w celu pokrzywdzenia <span class="anon-block">Z. K.</span>.</p> <p>W tym stanie rzeczy nie podzielając wskazanych wyżej zarzutów apelacji ani<br/>argumentacji zgłoszonej na jej poparcie, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalono<br/>apelację.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3 k)">art. 98 § 1 i 3<br/>k</a>.p.c. w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 § 6;art. 108 § 6 pkt. 7)">§ 6 pkt 7</a> w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2<br/>rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za<br/>czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy<br/>prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).</p> </div>