II AKa 354/12

<p>Sygn. akt II AKa 354/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 11 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Robert Wróblewski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Cezariusz Baćkowski</p> <p>SSA Edward Stelmasik (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Iwona Łaptus</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Teresy Łozińskiej- Fatygi</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. N. (1)</span> </strong> </p> <p>o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie</p> <p>z powodu apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze</p> <p>z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt III Ko 90/12</p> <p> <strong> <!-- -->I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">I. G.</span> 120 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcy w postępowaniu odwoławczym oraz 27,60 zł z tytułu VAT oraz 182,60 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów przejazdu;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->III. stwierdza, że koszty postępowania apelacyjnego ponosi Skarb Państwa. </strong> </p> <p>U z s a d n i e n i e</p> <p>W dniu 14.03.2012 r. <span class="anon-block">J. N. (1)</span> złożył w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie w łącznej wysokości 60 tysięcy złotych w związku z zatrzymaniem i tymczasowym aresztowaniem, stosowanym wobec niego w okresach:</p> <p>- od 15.08.2001 r. do 03.09.2001 r.</p> <p>- od 12.01.2002 r. do 24.01.2002 r. (k. 3).</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, iż nie jest właściwym do orzekania w przedmiocie złożonego żądania w zakresie tymczasowego aresztowania, trwającego od 12.01.2002 r. do 24.01.2002 r. gdyż odnosiło się ono do sprawy należącej do właściwości Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze (zwolnienie nastąpiło z A.Ś. w <span class="anon-block">L.</span>) i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Okręgowemu w Jeleniej Górze (k. 2).</p> <p>Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze oddalił wniosek <span class="anon-block">J. N. (1)</span> (sygn. akt III Ko 90/12).</p> <p>Apelację od tego wyroku wniosła pełnomocnik wnioskodawcy, która zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła cyt. „<em> <!-- -->obrazę prawa materialnego, mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy podniesiony przez prokuratora zarzut przedawnienia był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadą proporcjonalności tj. używania odpowiednich środków w sposób współmierny, potrzebnych do osiągnięcia celu – wobec czego nie zasługiwał na uwzględnienie”.</em> </p> <p>Powołując się tak sformułowany zarzut wniosła apelująca pełnomocnik o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie żądania <span class="anon-block">J. N.</span>, a więc zasądzenie dochodzonego odszkodowania i zadośćuczynienia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja jest niezasadna.</p> <p>I. Tak oceniając wniesiony środek odwoławczy, zauważyć na wstępie należy, iż apelująca pełnomocnik najistotniejsze argumenty zawarła w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego. Mianowicie, wywodzi ona, iż zarzut przedawnienia powinien być uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, albowiem tymczasowe aresztowanie <span class="anon-block">J. N.</span> w sprawie II K 314/01 a późniejsza sygnatura II K 50/02 Sądu Rejonowego w Brzesku była merytorycznie bezpodstawna z 3 powodów, a mianowicie:</p> <p>1)  po pierwsze – dlatego, że zastosowano ten środek mimo, iż sprawstwo wnioskodawcy w zakresie zarzuconego mu czynu nie zostało uprawdopodobnione w stopniu wymaganym przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a>,</p> <p>2)  po drugie – wywodzi skarżąca, że nie została spełniona jakakolwiek przesłanka z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 258)">art. 258 kpk</a> do stosowania tego izolacyjnego środka, a zwłaszcza <span class="anon-block">J. N.</span> nie wykazał, aby uchylał się przed wymiarem sprawiedliwości;</p> <p>3)  po trzecie – jej zdaniem występowały przeciwwskazania do stosowania tego izolacyjnego środka, o jakich stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 259)">art. 259 kpk</a>.</p> <p>Argumenty te uznano za bezpodstawne z następujących powodów:</p> <p>Ad 1) Przede wszystkim nie można zgodzić się z sugestiami apelującej, jakoby sprawstwo <span class="anon-block">J. N. (1)</span> w zakresie zarzuconego mu oszustwa, dokonanego 26.03.2001 r. w <span class="anon-block">B.</span> na szkodę <span class="anon-block">M. S.</span> nie zostało uprawdopodobnione w stopniu określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 249;art. 249 § 1)">art. 249 § 1 kpk</a>. Zważyć przecież należy, że winę tego wnioskodawcy w sposób kategoryczny potwierdziły pokrzywdzona <span class="anon-block">M. S.</span> i świadek <span class="anon-block">B. D.</span> (k. 21 i k. 26) . Rozpoznały one na zdjęciach <span class="anon-block">J. N. (1)</span> jako osobę która, „<em> <!-- -->sprzedała” </em>bezwartościową makulaturę jako „<em> <!-- -->plastry silikonowe”.</em> Jest znamiennym, że obie one także w trakcie rozprawy nie miały żadnej wątpliwości, iż to właśnie <span class="anon-block">J. N.</span> był sprawcą tego oszustwa (k. 162 – 163 akt II K 50/02 S.R. w Brzesku – wcześniejsza sygnatura II K 314/01).</p> <p>Ad. 2) Bezpodstawny jest także zarzut, jakoby tymczasowe aresztowanie <span class="anon-block">J. N.</span> nastąpiło, mimo braku podstaw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 258)">art. 258 k.k.</a>. Zważyć przecież należy, że podejmując decyzję o zastosowaniu tego środka, miał Sąd Rejonowy w Brzesku wszelkie podstawy do uznania, iż wymieniony oskarżony uchyla się przed wymiarem sprawiedliwości. Decyzję o tymczasowym aresztowaniu podjęto, bowiem po:</p> <p>a) przeprowadzeniu 3 rozpraw, na które nie stawił się ten oskarżony (rozprawy w dniach 28.09.2001 r., 9.10.2001 r. i 30.10.2001 r. – k. 97, 98 i 101),</p> <p>b) ustaleniu, że o rozprawie w dniu 28.09.2001 r. oskarżony ten był prawidłowo zawiadomiony, natomiast nadesłane usprawiedliwienie, co Sąd Rejonowy trafnie dostrzegł, nie odpowiadało wymogom określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 117;art. 117 § 2;art. 117 § a)">art. 117 § 2 „a” k.p.k</a> (k. 97),</p> <p>c) przeprowadzeniu czynności sprawdzających w miejscu zamieszkania wnioskodawcy i uzyskanej 10.12.2001 r. z Komisariatu Policji informacji, że nie przebywa on od około miesiąca w miejscu zamieszkania i nie jest znane miejsce jego pobytu (k. 105).</p> <p>W tej sytuacji, skoro trwające 4 miesiące próby przeprowadzenia rozprawy, okazały się bezskuteczne, miał Sąd Rejonowy w Brzesku wszelkie podstawy do uznania, że <span class="anon-block">J. N.</span> uchyla się przed wymiarem sprawiedliwości. Trafna, więc była decyzja, podjęta 11.12.2001 r. o zastosowaniu wobec niego izolacyjnego środka zapobiegawczego (k. 107).</p> <p>Ad. 3) Chybiony jest także zarzut, jakoby Sąd Rejonowy, stosując tymczasowe aresztowanie wobec <span class="anon-block">J. N.</span>, zignorował zakaz zawarty w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 259)">art. 259 kpk</a>. To prawda, że wnioskodawca sugerował, iż w okresie gdy toczyło się postępowanie w sprawie II K 50/02 wcześniejsza sygnatura II K 314/01), był chory. Zważyć jednak należy, że z nadesłanych zaświadczeń lekarskich wynika, iż można usprawiedliwić jedynie jego niestawiennictwo na pierwszą rozprawę tj. odbytą 28.09.2001 r. (patrz: zaświadczenie z k. 116). Inne zaświadczenia odnoszą się bowiem do badań przeprowadzonych w okresach znacznie wcześniejszych (k. 116, 117, 118, 119 i 123).</p> <p>II. Nie sposób także uznać, aby wystąpiły inne przesłanki obligujące do uznania, iż uwzględnienie przez sąd podniesionego przez prokuratora zarzutu przedawnienia było sprzeczne z zasadami określonymi w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc.</a> </p> <p>1) Po pierwsze – zauważyć należy, że przekroczenie terminu do dochodzenia odszkodowania, określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 555)">art. 555 kpk</a> było wyjątkowo znaczne. Wg. tego przepisu przedmiotowe roszczenie winno być zgłoszone w ciągu roku od daty uchylenia aresztu tymczasowego. Środek ten został uchylony postanowieniem z dnia 21.01.2002 r. a faktycznie zwolnienie <span class="anon-block">J. N.</span> nastąpiło 24.01.2002 r. a wyrok uniewinniający uprawomocnił się 21.06.2002 r. (k. 134 akt II K 50/02 oraz k. 4 akt III Ko 90/12 – świadectwo zwolnienia). W tej sytuacji roszczenie o odszkodowanie winno być zgłoszone najpóźniej do 21.06.2003 r. Zwłoka w dochodzeniu odszkodowania wynosi blisko 9 lat (zgłoszenie roszczenia z dnia 14.03.2012 r. k. 3)</p> <p>2) Po drugie – przy ocenie zasadności zgłoszonego roszczenia nie można pomijać faktu, iż tymczasowe aresztowanie <span class="anon-block">J. N.</span> miało stosunkowo krótkotrwały charakter (trwało 12 dni tj. od 12 do 24.01.2002 r.) i środek ten został przez Sąd Rejonowy niezwłocznie uchylony, gdy oskarżony zadeklarował, iż będzie zgłaszał się na rozprawy (patrz: pismo oskarżonego, które dotarło do Sądu Rejonowego w Brzesku 18.01.2002 r. – k. 131 – 132).</p> <p>3) Po trzecie, przy ocenie przedmiotowego spóźnienia ze złożeniem żądania, nie jest obojętnym i stan świadomości prawnej wnioskodawcy. Z akt sprawy wynika, iż przeciwko niemu toczyło się w 2001 r. i 2002 r. kilka spraw karnych. Z pism jego wynika przy tym, iż miał on świadomość, że za niesłuszne tymczasowe aresztowanie można domagać się odszkodowania. Z pisma skierowanego do Sądu Rejonowego w Brzesku w dniu 9.01.2002 r. wynika bowiem, że cyt.” <em> <!-- -->przeciwko prokuraturze, która mnie zatrzymała będę żądał odszkodowania” </em>(cytat z pisma z 9.01.2002 r. k. 115).</p> <p>W takiej sytuacji brak podstaw do uwzględnienia argumentów zawartych w przedmiotowej apelacji i dlatego zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.</p> <p> <strong> <!-- -->Orzeczenie o koszach procesu za postępowanie apelacyjne oparto na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 2)">art. 554 § 2 kpk</a>. Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu <span class="anon-block">J. N. (1)</span> stanowi § 19 p. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z 14 p. 5 tego Rozporządzenia. Wyjaśnić równocześnie należy, iż zasądzona kwota zwrotu poniesionych kosztów podróży wynika z oświadczenia pełnomocnika, iż podróż tę odbył własnym samochodem, licząc 0,83 grosza za 1 km. Stąd też 110 km (odległość z <span class="anon-block">J.</span> do <span class="anon-block">W.</span>) x 0,83 zł. = 91, 30 zł. x 2 = 182, 60 zł. </strong> </p> </div>