III AUa 691/12

<p>Sygn. akt III AUa 691/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 12 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Cyran</p> <p>SSA Maria Michalska-Goźdź</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>inspektor ds. biurowości Karolina Majchrzak</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. w Poznaniu</p> <p>sprawy z odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A</span> w <span class="anon-block">Z.</span>, <span class="anon-block">J. P.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </strong> </p> <p>o podstawę wymiaru składek</p> <p>na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt IV U 3051/11</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanego na rzecz odwołującej spółki kwotę 120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym; </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->zasądza od pozwanego na rzecz odwołującej <span class="anon-block">J. P.</span> kwotę <br/>120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 13.07.2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span>, stwierdził, że przychód wynikający z przyznanych bonów towarowych wypłacony przez płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> pracownikowi <span class="anon-block">J. P.</span> w kwotach, za okresy i w wysokościach szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji, stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i rentowe.</p> <p>Odwołanie od decyzji złożył płatnik składek <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> oraz <span class="anon-block">J. P.</span> zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z 04.03.1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> (Dz. U. z 1996r. Nr 70, poz. 335 ze zm.), poprzez nieprawidłową jego wykładnię i przyjęcie przez organ, iż świadczenia wypłacone przez płatnika składek na rzecz ubezpieczonego z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej: ZFSS) nie były uzależnione od jego sytuacji życiowej, materialnej i rodzinnej oraz naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 18)">art. 18</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 9)">art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U. 2009 Nr 205, poz. 1585 ze zm.), nieprawidłowe przyjęcie przez organ, że świadczenia wypłacone z ZFSS przez płatnika składek na rzecz ubezpieczonego wskazane w zaskarżonej decyzji stanowią przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.</p> <p>Postanowieniem z dnia 09.12.201 Ir. Sąd połączył sprawę sygn. IV U 3052/11 ze sprawą IV U 3051/11 w celu ich łącznego rozpoznania.</p> <p>Wyrokiem z dnia 7 marca 2012r., sygn. akt IV U 3051/11, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych:</p> <p>1)  zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, że przychód uzyskany przez odwołującą <span class="anon-block">J. P.</span> w postaci świadczeń wypłaconych jej w latach 2008 do 2010 z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przez odwołującą <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Z.</span> w kwotach i datach szczegółowo określonych w zaskarżonej decyzji nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ,</p> <p>2)  zasądził od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> na rzecz odwołujących <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Z.</span> kwotę po 60,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne.</p> <p>Płatnik składek <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> zatrudnia 205 osób, które pracują w zakładzie od kilkunastu do kilkudziesięciu lat. Pracownicy znają się nawzajem, gdyż zwykle mieszkali lub mieszkają w blokach zakładowych, jeździli razem na wycieczki, wczasy. Ponad 63 % załogi to ludzie powyżej 43 roku życia, bez dzieci na utrzymaniu, ponad 73 % to mężczyźni stanowiący główne źródło utrzymania w rodzinach, a 25 % to osoby samotne.</p> <p>Od 2000r. u płatnika składek obowiązywał Regulamin Świadczeń Socjalnych. W związku z tym, że pozwalał on na przeznaczenie środków ZFSS na zbyt wiele celów, pracownicy zgłosili postulat, by środki z tego funduszu przeznaczane były głównie na bony z okazji świat, gdyż stanowią one dużą pomoc dla pracowników - szczególnie najmniej zarabiających, ponadto na zwrotne pożyczki mieszkaniowe oraz zapomogi. Zgłoszono propozycję, by wypłata na bony - uzależniona od dochodu pracownika w Zakładzie - była bardziej zróżnicowana jak dotychczas.</p> <p>W latach 2008 - 2010 u płatnika składek obowiązywał Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Zgodnie z zapisami Regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, ze środków funduszu mogą być finansowane m.in. bony towarowe i środki pieniężne z okazji świąt i dni okazjonalnych, a podstawą do obliczenia wysokości tych świadczeń stanowi wysokość wynagrodzenia netto otrzymywanego przez pracownika.</p> <p>Płatnik składek w latach 2008 - 2010 przyznał pracownikom środki pieniężne oraz „bony towarowe" z okazji Świąt Wielkanocnych, Świąt Bożego Narodzenia. Wysokość świadczeń wypłacanych z ZFSS w postaci bonów świątecznych była zróżnicowania i uzależniona od wysokości wynagrodzenia osiąganego u płatnika składek.</p> <p>Na wniosek organizacji związkowej pracownicy podzieleni zostali na grupy - w zależności od wysokości wynagrodzenia - otrzymywali świadczenia, przy czym wyższe wynagrodzenie determinowało niższe świadczenie. W latach 2008 - 2009 pracownicy podzieleni byli na 4 do 6 grup. Wysokość wypłat była zróżnicowana tj. od 0 zł do 1.600 zł, a część pracowników - z uwagi na wysokość zarobków - w ogóle nie otrzymała świadczeń. Każdorazowe świadczenie z ZFSS dokonywane było na podstawie wniosku pracownika. Taka sytuacja miała również miejsce przy wypłacaniu świadczeń w postaci bonów.</p> <p>Wszyscy pracownicy płatnika składek byli zadowoleni z takiego podziału i wypłaty środków z ZFSS. Zazwyczaj pracownicy, z różnych powodów, nie chcieli ujawniać swojej sytuacji rodzinnej.</p> <p>Odwołująca <span class="anon-block">J. P.</span> jest zatrudniona u płatnika składek od 2000r. na stanowisku specjalista technolog. W latach 2008 - 2010 otrzymała świadczenia z ZFSS tj. z okazji Świat Wielkanocnych i Bożego Narodzenia oraz Dnia Kobiet. W spornym okresie odwołująca pozostawała w związku małżeńskim, syn studiował we <span class="anon-block">W.</span> i do grudnia 2010r. pozostawał na utrzymaniu rodziców.</p> <p>Mając powyższe na uwadze oraz przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie Sąd Okręgowy wskazał, że finansowanie ze środków Funduszu socjalnego „bonów towarowych" oraz środków pieniężnych z okazji Świąt Wielkanocnych, Świąt Bożego Narodzenia należy zaliczyć do działalności socjalnej mieszczącej się w pojęciu powołanego przepisu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 marca 1994r.</p> <p>Zainteresowana zeznała, że sposób przyznawania pracownikom „bonów towarowych” i świadczeń świątecznych w latach 2008-2010 i ona i wszyscy pozostali pracownicy uważali za sprawiedliwy, że był on uzgodniony z pracownikami i z przedstawicielami związków zawodowych działających w zakładzie, że Regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych był znany pracownikom, a propozycja podziału środków funduszu socjalnego uzgodniona przez wszystkich przedstawicieli związków zawodowych została zaakceptowana także przez pracodawcę.</p> <p>Sąd Okręgowy podkreślał, że wbrew stanowisku ZUS „bony towarowe" oraz świadczenia świąteczne wypłacane przez płatnika składek były zróżnicowane i ich wysokość zależała od wynagrodzenia netto za ostatnie 12 miesięcy osiąganych u odwołującego - płatnika składek, co wskazuje, że odwołujący zastosował kryterium socjalne przy przyznawaniu tych świadczeń. Na wniosek organizacji związkowej pracownicy podzieleni zostali na grupy - w zależności od wysokości wynagrodzenia. Tym samym ten, kto zarabiał najmniej dostawał najwięcej z funduszu ten, kto zarabiał więcej otrzymywał mniej, natomiast ten, który zarabiał najwięcej i nie mieścił się w progach nie otrzymywał świadczenia w ogóle. Wskazać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie dysponenci funduszu -pracownicy - uznali, że przyznanie świadczeń, uzależnione od sytuacji materialnej każdego pracownika spełnia kryteria ustalone w Regulaminie gospodarowania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i art. 8 ust. 1 w/w ustawy. Sąd Okręgowy podkreślał, że posłużenie się kryterium dochodu na osobę w rodzinie stanowi wykonanie ustawowego obowiązku zróżnicowania prawa do świadczenia. Jest to bowiem tylko jedno z kryteriów i to w dodatku nie wyłączne.</p> <p>Wskazując na powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżone decyzje w sposób wskazany w sentencji wyroku.</p> <p>Powyższy wyrok w całości apelacją z dnia 7 maja 2012r. zaskarżył organ rentowy. Apelujący ZUS zarzucił Sądowi I instancji naruszenie § 2 ust 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (Dz. U. 1998 r. nr 161 poz. 1106) w związku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 2;art. 2 pkt. 1;art. 8;art. 8 ust. 1;art. 8 ust. 2)">art. 2 pkt 1 i art. 8 ust 1 i ust 2 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> (Dz. U. z 1996 nr 70, po/. 335 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię a przez to przyjęcie, iż wypłacone ^zatrudnianym pracownikom świadczenia mogą być traktowane, jako działalność socjalna, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 ()">ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> i ich wypłaty nie naruszają zasady określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust 1</a> 'i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8 ust. 2)">ust 2</a> tj. zasady przyznawania ulgowych świadczeń i dopłat w zależności od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby korzystającej z dopłat, pomimo niezastosowania kryteriów socjalnych a w konsekwencji przyjęcie, że świadczenia te jako przychód wypłacany pracownikom nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.</p> <p>Wskazując na powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołań w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze.</p> <p>W odpowiedziach na apelację odwołująca Spółka oraz zainteresowana wnieśli o jej oddalenie, podnosząc, że zgadzają się z uzasadnieniem Sądu I instancji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Zarzuty apelacji są bezzasadne, a zatem podlega ona oddaleniu.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I Instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał wszechstronnej ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Na tej podstawie Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne, które tutejszy Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własne bez potrzeby ponownego ich przytaczania.</p> <p>Istota sporu w analizowanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy prawidłowo organ rentowy uznał, że od wypłaconych pracownikom <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">Z.</span> bonów towarowych i świadczeń pieniężnych z okazji Świąt Wielkanocnych oraz Świąt Bożego Narodzenia należy odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.</p> <p>Na wstępie niniejszych rozważań, należało powołać podstawy prawne orzeczenia.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, natomiast w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust.1 pkt 4 i art. 12 ust. 1</a> w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz z osobami z nimi współpracującymi, od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.</p> <p>Stosownie do art. 18 ust. 1 cyt. ustawy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi, przychód, o którym mowa w jej art. 4 pkt 9 tj. przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia m.in. w ramach stosunku pracy. Uregulowanie stosuje się również, na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy o sus, w zakresie ubezpieczeń emerytalnych i rentowych w stosunku do zleceniobiorców jeżeli w umowie zlecenia albo innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 12;art. 12 ust. 1)">Artykuł 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych</a> stanowi, iż przychodem ze stosunku pracy są wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze, bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródła finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.</p> <p>O tym m.in. jakie przychody nie stanowią podstawy wymiaru składek stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 ()">Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe</a>, w szczególności w jego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 1 pkt. 19)">§ 2 ust. 1 pkt 19</a> wskazano, że podstawy wymiaru składek nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.</p> <p>Zasady tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych określa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 ()">ustawa z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>; w myśl art. 2 ust. 1 ustawy działalnością socjalną są usługi świadczone przez pracodawcę na rzecz różnych form wypoczynku, działalność kulturalno-oświatową sportowo-rekreacyjną udzielanie pomocy materialno-rzeczonej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych ustawą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 2;art. 2 ust. 1)">art. 2 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu.</p> <p>Wskazać należy, że to pracodawca gospodaruje środkami funduszu, dokonuje podziału środków funduszu na poszczególne rodzaje działalności socjalnej i przyznaje poszczególnym uprawnionym świadczenia finansowane z funduszu na zasadach określonych w regulaminie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Z funduszu mogą być finansowane tylko te rodzaje działalności socjalnej, które są objęte ustawową definicją pojęcia „działalność socjalna". Swoboda regulacji w regulaminie zasad przyznawania indywidualnych świadczeń jest ograniczona ustanowioną przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 cyt. ustawy ogólną zasadą, że przyznawanie tych świadczeń ma być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu. Fundusz świadczeń socjalnych jest instytucją prawną, która ma łagodzić różnice w poziomie życia pracowników i ich rodzin. Jest on wyrazem funkcji społecznej zakładu pracy, zaś jego adresatami są zwłaszcza rodziny o najniższych dochodach. Oznacza to, co należy uwzględnić w zakładowych regulaminach świadczeń socjalnych, że, przyznawanie ulgowych świadczeń i wysokość dopłat z funduszu powinno być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby korzystającej z funduszu. Przy ocenie sytuacji materialnej pracownika należy brać pod uwagę dochody pracownika osiągane poza zakładem pracy, a także dochody członków rodziny, pozostających we wspólnym gospodarstwie z pracownikiem.</p> <p>W przedmiotowej sprawie prawidłowo Sąd I instancji uznał, że kryterium socjalne przy przyznawaniu bonów towarowych i świadczeń pieniężnych z okazji świat pracownikom <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span> było uwzględnione przez pracodawcę.</p> <p>Z ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wynika, że załoga zna się nawzajem, w większości bowiem pracownicy zamieszkiwali lub zamieszkują nadal w tych samych blokach zakładowych. Jednocześnie rotacja pracowników jest niewielka. Związki zawodowe oraz kierownictwo, co wynika ze specyfiki zakładu, miało doskonałe wieloletnie rozeznanie w sytuacji życiowej pracowników. W takiej społeczności pracowniczej uwzględnienie kryterium dochodu u danego pracodawcy i przyjęcie znacznie zróżnicowanych progów dostępności świadczeń (od 5 do 7 progów) oraz znacznie zróżnicowanej wysokości świadczeń od 0 zł do 1550 zł w 2008 r. i od 0 zł do 2180 zł w 2010r. w ocenie Sądu Apelacyjnego spełnia kryterium socjalne, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>. Tak znaczne zróżnicowanie wysokości świadczeń było zatem ściśle powiązane z sytuacją majątkową i ogólnie życiową świadczeniobiorców. Im niższe zarobki w zakładzie pracy tym wyższe należne świadczenie, co odpowiada kryterium socjalnemu. Ani przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 ()">ustawy z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> ani <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981611106" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 ()">rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe</a>, nie wskazują sposobu pozyskiwania od uprawnionych do korzystania z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych informacji o ich sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Niewątpliwie częściowe informacje o stanie rodzinnym będą wynikać z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych pracownika czy w zgłoszeniach do ubezpieczenia społecznego. W pozostałym zakresie właściwym sposobem zdobycia informacji o sytuacji osób uprawnionych mogą być ich oświadczenia składane w dowolnej formie.</p> <p>Przede wszystkim podkreślić należy, że zasada wyrażona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a>, wyraża się w związku pomiędzy wartością przyznawanego świadczenia, a łącznie rozpatrywaną, sytuacja życiową, rodzinną i materialną osoby uprawnionej. Im sytuacja osoby uprawnionej jest gorsza, tym wyższe przysługuje jej świadczenie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w szczególności w postaci zeznań świadków, wbrew wywodom apelującego, wskazuje jednoznacznie, że odwołujący płatnik na podstawie różnych źródeł, w stopniu wystarczającym znał sytuację osób uprawnionych do korzystania z działającego w jego przedsiębiorstwie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Odnosząc się do kwestii zasad obowiązujących przy rozdziale środków z funduszu, które zdaniem apelującego nie były uwzględniane u odwołującej wskazać należy na art. 8 ust. 2 cyt. ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu, z uwzględnieniem ust. 1, oraz zasady przeznaczania środków funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie ustalanym zgodnie z art. 27 ust. 1 albo z art. 30 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych. Pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, uzgadnia regulamin z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.</p> <p>Powyższe oznacza, że podstawową i bezwzględnie obowiązującą zasadą przy rozdziale usług i świadczeń finansowanych z funduszu jest ta wyrażona w art. 8 ust. 1, nakazująca uwzględniać sytuację życiową, rodzinną i materialną osoby uprawnionej. Pracodawca może wprowadzać do regulaminu także inne zasady, o ile nie kolidują one z kryterium socjalnym.</p> <p>W przedsiębiorstwie odwołującego niewątpliwie obowiązywał regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, uwzględniający wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940430163" title="Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 43, poz. 163 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych</a> podstawową zasadę wykorzystywania środków funduszu, zgodnie z którą przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej. Przeprowadzone przez Sąd I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że kryterium socjalne było w rzeczywistości stosowane przez odwołującego - <span class="anon-block"> spółkę (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Z.</span>.</p> <p>Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sąd Apelacyjny uznał, że złożona przez organ rentowy apelacja jest bezzasadna oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł o jej oddaleniu.</p> <p>Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie 2 i 3 wyroku znajduje swoje uzasadnienie w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 108;art. 108 § 1)">art. 98 i art. 108 § 1 k.p.c.</a> oraz § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.</p> <p>/SSA Maria Michalska-Goźdź/ /SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska/ /SSA Ewa Cyran/</p> </div>