III AUa 475/12

<p>Sygn. akt III AUa 475/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 14 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Alicja Kolonko (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Witold Nowakowski</p> <p>SSA Wojciech Bzibziak</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Agnieszka Turczyńska</p> </td> </tr> </table> <p>Przy udziale –</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">J. I.</span> (<span class="anon-block">J. I.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p>o podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonego <span class="anon-block">J. I.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie</p> <p>z dnia 17 stycznia 2012r. sygn. akt IV U 1752/11</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację. </strong> </p> <p>/-/ SSA W.Nowakowski/-/ SSA A.Kolonko/-/ SSA W. Bzibziak</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 475/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 5 września 2011r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> stwierdził, że objął <span class="anon-block">J. I.</span> z urzędu obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi: emerytalnym, rentowymi i wypadkowym w okresie od dnia <br/>1 listopada 2005r. do 28 lutego 2009r. oraz ustalił najniższe miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i ubezpieczenie zdrowotne za ten okres.</p> <p>W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony zarzucił, że jest ona niezgodna <br/>z uregulowaniami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jednol. Dz.U. z 2009r. nr 205 poz. 1585 ze zm.) (ustawy o s.u.s.) oraz ze stanem faktycznym.</p> <p>Podniósł, że prowadząc działalność gospodarczą podlegał ubezpieczeniom społecznym oraz regularnie opłacał wszystkie składki, natomiast w okresie od 1.11.2005r. <br/>do 28.02.2009r. jako ubezpieczony dokonał wyboru tytułu ubezpieczenia w związku <br/>z wykonywaną przez siebie pracą nakładczą. Fakt podjęcia tej pracy potwierdził jego pracodawca, który odprowadzał za niego składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe <br/>i inne, a składki te były przyjmowane przez organ rentowy.</p> <p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podnosząc, że Oddział ZUS w <span class="anon-block">S.</span>decyzją z dnia 22 kwietnia 2011r. wyłączył <span class="anon-block">J. I.</span>z ubezpieczeń społecznych z tytułu umów o pracę nakładczą zawartych z <span class="anon-block">M. K.</span>w okresie od 1.11.2005r. do 31.10.2006r. – jako z <span class="anon-block">PHU (...)</span>, a w okresie od 1.11.2006r. do 28.02.2009r. – jako z <span class="anon-block">(...)</span>Polska.</p> <p>Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012r. sygn. IV U 1752/11 Sąd Okręgowy – Sąd Pracy <br/>i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie oddalił odwołanie.</p> <p>Sąd ustalił, że ubezpieczony prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych i tę działalność prowadził także w okresie objętym sporem.</p> <p>W dniu 1 listopada 2005r. zawarł umowę o pracę nakładczą, na podstawie której miał wykonywać pracę nakładczą na rzecz prowadzonego przez <span class="anon-block">M. K.</span> <span class="anon-block">(...)</span> Umową tą był związany do dnia 31 października 2006r., po czym z dniem <br/>1 listopada 2006r. zawarł kolejną umowę o pracę nakładczą z tą samą osobą jako nakładcą, tym razem działającą jako <span class="anon-block">(...)</span>Polska. Umowa została rozwiązana z dniem 28 lutego 2009r. Za oba okresy deklarowane były składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od przychodu osiąganego z tytułu umowy o pracę nakładczą.</p> <p>Decyzją z dnia 22 kwietnia Oddział ZUS w <span class="anon-block">S.</span>stwierdził, że <span class="anon-block">J. I.</span>, jako osoba wykonująca umowę o pracę nakładczą u płatnika składek <span class="anon-block">M. K.</span>, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu i rentowym w okresie od 1 listopada 2005r. do 28 lutego 2009r. Decyzji tej, która została mu doręczona w dniu <br/>29 kwietnia 2011r., ubezpieczony nie zaskarżył, wobec czego stała się prawomocna.</p> <p>Przywołując uregulowania art. 6 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz art. 9 ust. 2 i 2b ustawy o s.u.s. Sąd I instancji wskazał, że wobec prawomocności decyzji z dnia 22 kwietnia 2011r. obecnie twierdzenia ubezpieczonego co do faktycznego wykonywania przezeń pracy nakładczej <br/>w spornym okresie nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy. Skoro prawomocnie ustalono, że w spornym okresie nie było podstaw do objęcia <span class="anon-block">J. I.</span> obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznym z tytułu wykonywania umowy o pracę nakładczą, to uznać należy, że w okresie tym nie posiadał on innego tytułu ubezpieczenia niż prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, a zatem podlega ubezpieczeniom emerytalnemu <br/>i rentowym właśnie z tytułu prowadzenia tej działalności. Z mocy art. 12 ust. 1 ustawy <br/>o s.u.s. podlega także obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu, z mocy zaś <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040991001" title="Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 (art. 107;art. 107 ust. 1)">art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy</a> (tekst jednol. Dz.U. z 2008r. nr 69 poz. 415 ze zm.) za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych opłaca się składki na Fundusz Pracy.</p> <p>Sąd podkreślił, że ubezpieczony nie kwestionował ustalonych przez organ rentowy wysokości podstaw wymiaru składek, kwestionując decyzję co do zasady.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniósł ubezpieczony, zarzucając naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> poprzez błędną ocenę dowodów i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Zarzucił, że Sąd nie rozstrzygnął w kwestii pobranych składek z tytułu faktycznie wykonanej pracy nakładczej na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o s.u.s. Zdaniem apelującego, mimo prawomocnej decyzji w sprawie niepodlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy o pracę nakładczą nigdy nie utracił prawa do wyboru drugiego tytułu ubezpieczenia społecznego. Organ rentowy dopuścił się nadużycia prawa poprzez wydanie decyzji w sferze prawa uregulowanego ustawą. Nie można nałożyć stronie decyzją administracyjną obowiązku, który wynika wprost z ustawy. Sąd nie wziął pod uwagę z urzędu wszystkich dowodów zebranych i złożonych przez organ rentowy, a najważniejszym dowodem, który winien był wziąć pod uwagę, są dokumenty z korektami na jego koncie indywidualnym, dokonanymi przez ZUS z urzędu. Brak wskazania podstawy prawnej, na podstawie której organ rentowy dokonał korekt na koncie płatnika składek i ubezpieczonego oraz brak pouczenia o prawie przysługującym stronom uniemożliwił stronom skuteczne zablokowanie czynności organu rentowego. Sąd Okręgowy winien był wziąć ten fakt pod uwagę z urzędu.</p> <p>Apelujący podkreślił także, że <em> <!-- -->ustawodawca tworząc przepisy nie tworzył ich w celu ich omijania, ale w celu bezwzględnego stosowania.</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Apelacja jest niezasadna.</p> <p>Sąd Apelacyjny w pełni podziela zarówno poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne, jak i wyciągnięte z nich wnioski, które są w pełni zgodne z obowiązującym stanem prawnym.</p> <p>Ubezpieczony nie przyjmuje do wiadomości, że krytycznym dla niego momentem jest fakt uprawomocnienia się decyzji organu rentowego z dnia 22 kwietnia 2011r., którą organ rentowy stwierdził, że <span class="anon-block">J. I.</span>jako osoba wykonująca pracę nakładczą u płatnika składek <span class="anon-block">M. K.</span> nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu <br/>i rentowym w okresie od dnia 1.11.2005r. do 28.02.2009r.</p> <p>W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy szczegółowo wyjaśnił, dlaczego uznał, <br/>że obie kolejne umowy o pracę nakładczą, zawarte pomiędzy <span class="anon-block">J. I.</span> <br/>i <span class="anon-block">M. K.</span> są nieważne jako zawarte z drugą stroną za jej zgodą dla pozoru, tzn. z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 kp</a>. W uzasadnieniu tym organ rentowy zawarł także pełną informację o skutkach decyzji, tzn., że umowy o pracę nakładczą, których oceny dokonał, nie mogą stanowić tytułu do podlegania ubezpieczeniom społecznym, <br/>a konsekwencją stwierdzenia przez ZUS fikcyjności zatrudnienia jest wyłączenie <span class="anon-block">J. I.</span>z ubezpieczenia społecznego jako osoby wykonującej pracę nakładczą. Decyzja zawiera także pouczenie o terminie i trybie wniesienia środka odwoławczego <br/>(por. k. 69 a.r.).</p> <p>Pomimo, że decyzja ta została <span class="anon-block">J. I.</span>prawidłowo doręczona, <br/>nie została przez niego zaskarżona, co ostatecznie przyznał także przed Sądem Okręgowym (por. k. 26 a.s.). Jak wynika z akt składkowych, nie zaskarżył jej także <span class="anon-block">M. K.</span> (por. k. 80 a.r.). Tym samym stała się ostateczna i prawomocna (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 16;art. 16 § 1)">art. 16 § 1 kpa</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 269)">art. 269 kpa</a>).</p> <p>Uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 16;art. 16 § 1;art. 16 § 1 zd. 2)">art. 16 § 1 zd. 2 kpa</a>). Ze wskazanej drogi ubezpieczony nie skorzystał.</p> <p>Z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 110)">art. 110 kpa</a> organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Dlatego też podnoszenie argumentacji mającej przemawiać za błędnością decyzji stwierdzającej niepodleganie <span class="anon-block">J. I.</span> ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy o pracę nakładczą dopiero w obecnym postępowaniu jest spóźnione, a tym samym bezprzedmiotowe.</p> <p>Najzupełniej prawidłowo organ rentowy stwierdził, że wobec prawomocności decyzji z dnia 22.04.2011r. <span class="anon-block">J. I.</span> posiada tylko jeden tytuł do ubezpieczenia społecznego, <br/>a jest nim prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W konsekwencji nie może skorzystać z prawa wyboru tytułu ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy <br/>o s.u.s., bowiem drugiego tytułu do podlegania tym ubezpieczeniom po prostu nie ma. <br/>Z mocy ustawy podlega natomiast obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, o czym stanowi art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 4 ustawy o s.u.s.</p> <p>Skoro nie dokonał zgłoszenia do tych ubezpieczeń sam, a był do tego zobowiązany przepisami art. 36 ust. 1, 3 i 4 ustawy o s.u.s., organ rentowy wydał decyzję w tym zakresie, działając na podstawie art. 38 w zw. z art. 68 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy <br/>o s.u.s., dokonał także ustalenia podstawy wymiaru poszczególnych składek, w oparciu <br/>o przepisy art. 16 ust. 4 pkt 1, art. 18 ust. 8, art. 20 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o s.u.s.</p> <p>Prawidłowo także, działając na podstawie przepisów szczegółowo wskazanych <br/>w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, ustalił, że ubezpieczony jest zobowiązany do opłacenia składek na Fundusz Pracy i ustalił podstawę wymiaru tych składek.</p> <p>Zagadnienie pobrania przez organ rentowy od <span class="anon-block">M. K.</span>składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu wykonywania umowy o pracę nakładczą pozostaje w gestii rozliczenia pomiędzy organem rentowym a płatnikiem tychże składek i dla niniejszego postępowania nie ma znaczenia.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>, Sąd Apelacyjny orzekł <br/>jak w wyroku.</p> <p>/-/ SSA W.Nowakowski/-/ SSA A.Kolonko/-/ SSA W. Bzibziak</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>ek</p> </div>