III AUa 974/12

<p>Sygn. akt III AUa 974/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 18 grudnia 2012 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Iwona Łuka-Kliszcz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SSA Marta Fidzińska - Juszczak</p> <p>SSA Agata Pyjas - Luty</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st. prot. sądowy Anna Baran</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. w Krakowie</p> <p>sprawy z wniosku<strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. B.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">K.</span> </strong> </p> <p>o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt V U 61/12</p> <p> <strong> <!-- -->z m i e n i a zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.</strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 974/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Kielcach V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na skutek odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. B.</span> </strong> od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">K.</span> z dnia 18 listopada 2011 r. odmawiającej przeliczenia emerytury, zmienił zaskarżoną decyzję i wliczył do stażu pracy <span class="anon-block">B. B.</span> okres zatrudnienia od 1 stycznia 1990 r. do 30 września 1990 r. w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że <span class="anon-block">B. B.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span>, w okresie od 1 maja 1963 r. do 30 września 1990 r. był zatrudniony w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span>. W dniu 16 sierpnia 1990 r. były pracodawca wystawił wnioskodawcy świadectwo pracy potwierdzające powyższy okres zatrudnienia.</p> <p> <span class="anon-block">B. B.</span> jest od dnia 1 października 1990 r. uprawniony do emerytury. Do podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie z 3 kolejnych lat kalendarzowych, tj. z lat 1978 – 1980, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 128,90 %, po ubruttowieniu 135,78 %.</p> <p>W dniu 19 października 2011 r. wnioskodawca złożył do ZUS wniosek o przeliczenie wysokości podstawy wymiaru emerytury. Rozpoznając wniosek organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję, odmawiając przeliczenia emerytury, ponieważ dotychczasowy wskaźnik obliczony z uwzględnieniem wynagrodzenia wnioskodawcy z lat 1978 – 1980, wynoszący 135,78 % okazał się najkorzystniejszy. Obliczony wskaźnik z uwzględnieniem wynagrodzenia z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających rok zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia, tj. z lat 1971 – 1980 wyniósł 62,62 %, zaś wskaźnik obliczony z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia wyniósł 53,26 %, przy czym do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury uwzględniono wynagrodzenie minimalne w okresach pozostawania wnioskodawcy w stosunku pracy, za które nie można ustalić wysokości wynagrodzenia.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy przytaczając treść przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 5;art. 5 ust. 1;art. 5 ust. 1 pkt. 1;art. 5 ust. 1 pkt. 2;art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 1;art. 6 ust. 2 pkt. 1 ppkt. a;art. 114)">art.5 ust. 1, pkt. 1 i 2, art. 6 ust.2 pkt. 1 ppkt.a oraz art.114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39 poz. 353 ze zm.) uznał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy okres pracy wnioskodawcy w okresie od 1 maja 1990 r. do 30 września 1990 r. w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span> powinien być uwzględniony do ogólnego stażu pracy.</p> <p>Skoro więc wnioskodawca przedłożył w organie rentowym świadectwo zatrudnienia od 1 maja 1963 r. do 30 września 1990 r. w powyższym Przedsiębiorstwie, z którego jasno wynika okres pracy w tym zakładzie, zatem okres ten jako składkowy winien być uwzględniony do stażu pracy <span class="anon-block">B. B.</span>. Dlatego też Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od powyższego wyroku wywiódł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">K.</span> zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 112;art. 114)">art. 112 i art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39 poz. 353 ze zm.).</p> <p>Wobec tak sformułowanych zarzutów organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.</p> <p>Apelujący podniósł, że decyzją z dnia 28 listopada 1990 r. przyznano <span class="anon-block">B. B.</span> prawo do wcześniejszej emerytury. Do obliczenia wzrostu emerytury ZUS przyjął za udowodnione 44 lata zatrudnienia wnioskodawcy, w tym okres zatrudnienia w <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span> od 1 maja 1963 r. do 30 września 1990 r. dokumentowany świadectwem pracy. W zawiązku z wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911040450" title="Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 1991 r. Nr 104, poz. 450 ()">ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw</a> ( Dz.U. nr. 104, poz. 450 ) organ rentowy decyzją z dnia 1 grudnia 1991 r. dokonał rewaloryzacji świadczenia wnioskodawcy.</p> <p>Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy osoby, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługiwały emerytury, renty inwalidzkie i renty rodzinne przyznane na podstawie przepisów wymienionych w art. 1 tej ustawy, zachowały prawo do tych świadczeń. W/w emerytury i renty podlegały rewaloryzacji, polegającej na obliczeniu ich na nowo według zasad wymiaru określonych w art. 28 – 30 tej ustawy.</p> <p>Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy, emerytura o której mowa w art. 27 ust. 2 wynosiła:</p> <p>1.  24 % kwoty bazowej oraz</p> <p>2.  po 1,3 podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok okresów, o których mowa w ust. 2.</p> <p>Stosownie natomiast do treści art. 28 ust. 2 ustawy do obliczenia wysokości</p> <p>Świadczenia przyjmowano okresy zatrudnienia ( ubezpieczenia ) oraz okresy równorzędne i zaliczane do tych okresów, ustalone na podstawie przepisów wymienionych w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1991 r.</p> <p>Apelujący przytoczył też treść art. 112 ust.1 pkt. 1 i ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, który określa sposób przeliczenia świadczenia na wniosek emeryta lub rencisty o doliczenie nieuwzględnionych okresów składkowych lub nieskładkowych oraz art. 114 ust. 1 tej ustawy umożliwiający ponowne przeliczenie świadczenia po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń, jeżeli zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które miałyby wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.</p> <p>Dokonując tych rozważań w ocenie apelującego, skoro decyzją rewaloryzującą z dnia 1 grudnia 1991 r. organ przyjął do ustalenia wysokości świadczenia 44 lata zatrudnienia wnioskodawcy, a nie przedłożył on żadnych nowych dowodów na potwierdzenie okresów składkowych lub nieskładkowych, nie uwzględnionych w wymiarze zrewaloryzowanego świadczenia, które miałyby wpływ na późniejsze, ponowne ustalenie wysokości przysługującej mu emerytury, to brak jest podstaw do ponownego zaliczenia już uwzględnionego do stażu pracy <span class="anon-block">B. B.</span> okresu zatrudnienia od 1 stycznia 1990 r. do 30 września 1990 r. w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Krakowie zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Istotną dla rozstrzygnięcia kwestią pozostaje, czy istnieje możliwość ponownego przeliczenia świadczenia <span class="anon-block">B. B.</span>, zgodnie z jego wnioskiem z dnia 19 października 2011 r. w rozumieniu przepisów obowiązującej aktualnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( t.j. Dz.U. nr 353, poz. 1227 z 2009 r. ze zm.).</p> <p>W istocie wnioskodawca <span class="anon-block">B. B.</span> w dniu 19 października 2011 r. złożył wniosek o ponowne przeliczenie emerytury w świetle obowiązujących przepisów, w szczególności zaliczenie wszystkich miesięcy do podstawy ( k. 65 a.e.).</p> <p>Jak wynika z analizy akt emerytalnych <span class="anon-block">B. B.</span>, przedłożył on do wniosku o emeryturę z dnia 2 listopada 1990 r. świadectwo pracy z<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 16 sierpnia 1990 r., z okresu zatrudnienia w tym Przedsiębiorstwie od 1 maja 1963 r. do 30 września 1990 r., natomiast do wniosku o przeliczenie emerytury z dnia 19 października 2011 r. nie dołączył żadnych dokumentów. Dopiero z odwołania od zaskarżonej decyzji wiadomo, że domaga się doliczenia do emerytury 9 miesięcy jego pracy, tj od 1 stycznia do 30 września 1990 r. w powyższym Przedsiębiorstwie.</p> <p>W wyniku rozpoznania wniosku organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję dokonał przeliczenia świadczenia wnioskodawcy, przy zastosowaniu sposobów określonych treścią art. 111 cytowanej ustawy i uznał, że dotychczasowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczony z uwzględnieniem wynagrodzenia z lat 1978 – 1980 ( tj. 135,78 % jest najkorzystniejszy). Obliczony bowiem wskaźnik z uwzględnieniem wynagrodzenia z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających rok zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia, tj. z lat 1971 – 1980 wyniósł 62,64 %, zaś wskaźnik obliczony z uwzględnieniem wynagrodzenia wnioskodawcy z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia wyniósł 53,26 %. Dodatkowo organ dokonując przeliczeń podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy uwzględnił minimalne wynagrodzenie w okresach pozostawania wnioskodawcy w stosunku pracy, za które nie można ustalić wysokości wynagrodzenia.</p> <p>Zwrócić uwagę należy, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych niedopuszczalne jest dochodzenie przed sądem żądania, które nie było rozpoznane przez organ rentowy ani zgłoszone przez wnioskodawcę. Przedmiot sporu sądowego w tych sprawach wyznacza bowiem przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji organu rentowego (zob. wyrok SN z dnia 25 maja 1999 r., II UKN 622/98, OSN 2000, nr 15, poz. 591 oraz wyrok SN z dnia 23 listopada 1999 r., II UKN 204/99, OSN 2001, nr 5, poz. 169). Przed sądem wnioskodawca może wnosząc odwołanie od decyzji organu rentowego, żądać jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, natomiast nie może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. W niniejszej sprawie <span class="anon-block">B. B.</span> dopiero w odwołaniu zawarł żądanie doliczenia mu do emerytury czasu 9 miesięcy do końca jego pracy, tj. do 30 września 1990 r., ponieważ zaliczono mu do stażu pełne lata do 31 grudnia 1989 r.</p> <p>Niezależnie od powyższego, należy także mieć na względzie, co uszło uwagi Sądu pierwszej instancji, że sposób przeliczenia emerytury wnioskodawcy na mocy uprzednio obowiązujących przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19911040450" title="Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. z 1991 r. Nr 104, poz. 450 ()">ustawy z dnia 17 października 1991 r.</a> o rewaloryzacji emerytur i rent …( Dz.U. nr. 104, poz. 450 ), mający zastosowanie z uwagi na datę przyznania wnioskodawcy emerytury decyzją z dnia 28 listopada 1990 r., został dokonany prawidłowo w oparciu o przepisy art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 28 ust. 1 i 2 tej ustawy, na co wskazuje zarówno analiza akt emerytalnych wnioskodawcy, jak i pismo wyjaśniające organu rentowego z dnia 2 marca 2012 r. złożone w toku postępowania. Przy czym zwraca także uwagę fakt, iż decyzje te nie były przez <span class="anon-block">B. B.</span> zaskarżane. A zatem ustalona w taki sposób wysokość świadczenia, przy uwzględnieniu 44 lat zatrudnienia wnioskodawcy nie może być już przedmiotem rozważań co do jego prawidłowości na podstawie nie obowiązujących już przepisów.</p> <p>Sposób ponownego ustalenia wysokości świadczenia przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych i nieskładkowych określony został w obecnie obowiązującym stanie prawnym w art. 112 ust. 1 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 cytowanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który zarówno w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i w apelacji został w całości przytoczony, tak wiec nie zachodzi potrzeba jego powtarzania, a w wyroku z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UK 27/05 Sąd Najwyższy szczegółowo określił na czym polega przeliczenie świadczenia na podstawie tego przepisu ( OSNP 2005/22/358 ). Doliczenie nieuwzględnionych okresów składkowych lub nieskładkowych polega na tym, że kwotę przysługującego świadczenia zwiększa się, doliczając do kwoty otrzymywanej emerytury stosowny procent podstawy wymiaru ustalonej w wyniku waloryzacji odpowiednio za każdy rok, okresów składkowych i nieskładkowych.</p> <p>Stosownie natomiast do treści art. 114 ust. 1 tej ustawy prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.</p> <p> <span class="anon-block">B. B.</span> do wniosku z dnia 19 października 2011 r. o przeliczenie świadczeni a nie przedłożył żadnych nowych dowodów na potwierdzenie innych niż przedstawione dotychczas dokumenty zatrudnienia, które potwierdzałyby okresy składkowe lub nieskładkowe nie uwzględnione w wymiarze zrewaloryzowanego świadczenia i które miałby wpływ na późniejsze, ponowne ustalenie wysokości przysługującej mu emerytury w myśl obowiązujących przepisów..</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego, bowiem wydając zaskarżony wyrok, Sąd ten nie dokonał wnikliwej analizy akt rentowych, jak też i nie dokonał prawidłowej subsumcji obowiązujących obecnie przepisów prawa, w myśl których brak jest podstaw do ponownego zaliczenia uwzględnionego już do stażu pracy <span class="anon-block">B.</span>okresu zatrudnienia od 1 stycznia 1990 r. do 30 września 1990 r. w <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Wobec naprowadzonych rozważań uznać należy, iż zarzuty zawarte w apelacji zasługują na uwzględnienie, albowiem trafny jest zawarty w niej zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego..</p> <p>Z powyższych względów Sad Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> </p> </div>