III AUa 1363/12

<p>Sygn. akt III AUa 1363/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach</strong> III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Pietrzak (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Marek Żurecki</p> <p>SSA Marek Procek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Beata Gandyk</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012r. w Katowicach</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">K. M.</span> (<span class="anon-block">K. M.</span> )</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla</p> <p>na skutek apelacji ubezpieczonej <span class="anon-block">K. M.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku</p> <p>z dnia 16 maja 2012r. sygn. akt IX U 508/12</p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznaje <span class="anon-block">K. M.</span> prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2010 i za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2011 roku. </strong> </p> <p>/-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA J. Pietrzak/-/ SSA M. Procek</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 1363/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzjami z dnia 28 lutego 2012r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej <span class="anon-block">K. M.</span>:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla<br/> za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2011r., gdyż prawo do świadczenia nabyła <br/> w dniu 3 sierpnia 2011r.,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>prawa do wypłaty niezrealizowanych świadczeń tytułem ekwiwalentu pieniężnego z tytułu<br/> prawa do bezpłatnego węgla za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2011r. po zmarłym<br/> <span class="anon-block">S. M.</span>, gdyż <span class="anon-block">S. M.</span> w dniu zgonu nie był uprawniony do<br/> wypłaty ekwiwalentu za lata 2010-2011.</p> </dd> </dl> <p>Ubezpieczona odwołała się od tych decyzji wskazując, iż zmarły mąż był uprawniony do wypłaty ekwiwalentu za okres do roku 2015 a przewidziany w art. 7 ustawy harmonogram stanowi jedynie podstawę do wypłaty a nie do nabycia prawa.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.</p> <p>Wyrokiem z dnia 16 maja 2012r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku oddalił odwołania.</p> <p>Sąd ustalił, że <span class="anon-block">K. M.</span> od dnia 3 sierpnia 2011r. jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym w tym dniu mężu <span class="anon-block">S. M.</span>, byłym pracowniku <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">J.</span>, który przeszedł na emeryturę górniczą od 11 maja 1997r. z <span class="anon-block"> (...)</span> <br/> <span class="anon-block">J.</span>.</p> <p>Organ rentowy, na podstawie prawomocnych decyzji, wypłacił <span class="anon-block">S. M.</span> deputat węglowy za lata 2002-2009.</p> <p>Ubezpieczona w dniu 11 stycznia 2012r. złożyła wniosek o wypłatę ekwiwalentu <br/>z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla uprawnionych emerytów i rencistów <br/>z przedsiębiorstw robót górniczych za lata 2010-2011. Ubezpieczona w dniu 11 stycznia 2012r. złożyła także wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia z tytułu prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2010-2011 po zmarłym mężu <span class="anon-block">S. M.</span>.</p> <p>Organ rentowy, decyzją z dnia 28 lutego 2012r. przyznał ubezpieczonej prawo do ekwiwalentu za okres od 1 sierpnia 2011r. do 31 grudnia 2011r.</p> <p>Wobec poczynionych ustaleń, Sąd uznał odwołania za niezasadne, podnosząc <br/>w motywach tego rozstrzygnięcia, co następuje:</p> <p>Mając na uwadze regulacje zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071471031" title="Ustawa z dnia 6 lipca 2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych - Dz. U. z 2007 r. Nr 147, poz. 1031 (art. 1;art. 2;art. 7)">art. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 6 lipca 2007r. <br/>o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych <br/>z przedsiębiorstw robót górniczych</a> (Dz. U. Nr 147, poz. 1031), wskazać należy, iż wdowie po emerycie - byłym pracowniku przedsiębiorstwa robót górniczych przysługuje prawo do ekwiwalentu od dnia nabycia prawa do renty rodzinnej, w sytuacji ubezpieczonej od <br/>3 sierpnia 2011r.</p> <p>Ubezpieczona złożyła wniosek o prawo do ekwiwalentu za lata 2010-2011 w dniu <br/>11 stycznia 2012r., zatem prawo do ekwiwalentu przysługuje jej od dnia 3 sierpnia 2011r., gdyż z tym dniem nabyła prawo do renty rodzinnej, zatem decyzja organu rentowego odmawiająca ubezpieczonej prawa do ekwiwalentu za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2010r. jest zasadna.</p> <p>Ponadto wskazać należy, iż jak wynika z treści art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, w razie śmierci osoby uprawnionej, <strong> <!-- -->która zgłosiła wniosek o wypłatę ekwiwalentu, </strong>należny jej ekwiwalent wypłaca się małżonkowi oraz dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.</p> <p>Ust. 2 „Osoby, o których mowa w ust. 1, mają prawo do udziału w postępowaniu o wypłatę ekwiwalentu, nieukończonym wskutek śmierci osoby, która wystąpiła o wypłatę ekwiwalentu”.</p> <p>Z literalnego brzmienia przepisu, przytoczonego powyżej, wynika, iż małżonek ma prawo do udziału w postępowaniu o wypłatę ekwiwalentu, nieukończonym wskutek śmierci osoby, tj. w sytuacji, gdy osoba zmarła wystąpiła o wypłatę ekwiwalentu, zgłosiła wniosek <br/>o wypłatę ekwiwalentu w terminie wskazanym w ustawie.</p> <p>W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż <span class="anon-block">S. M.</span> wniosku <br/>o ekwiwalent za lata 2010-2011 nie mógł złożyć, gdyż śmierć nastąpiła przed 1 stycznia 2012r., zatem nie ma podstawy prawnej, by wypłacić ubezpieczonej ekwiwalent, który przysługiwałby mężowi, gdyby złożył wniosek w I kwartale 2012r.</p> <p>Apelację od tego wyroku wywiodła ubezpieczona, zarzucając:</p> <p>- naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071471031" title="Ustawa z dnia 6 lipca 2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych - Dz. U. z 2007 r. Nr 147, poz. 1031 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 7;art. 7 ust. 7)">art. 8 ust. 1 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2007r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111440856" title="Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 144, poz. 856 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 2)">art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych</a> poprzez nie zastosowanie art. 7 ust. 7 ustawy o ekwiwalencie w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej i w konsekwencji błędne przyjęcie, że małżonkowi ubezpieczonej <span class="anon-block">S. M.</span> nie należał się ekwiwalent pieniężny za lata 2010-2011, <br/>a ubezpieczona nie jest uprawniona do wypłaty niezrealizowanego ekwiwalentu pieniężnego za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2011r.</p> <p>Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie, że ubezpieczona <span class="anon-block">K. M.</span> jest uprawniona do wypłaty niezrealizowanego świadczenia tytułem ekwiwalentu pieniężnego za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2011r. i zobowiązanie organu rentowego do wyliczenia wysokości świadczenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja jest zasadna. </strong> </p> <p>Sąd I instancji słusznie zauważył, że mąż ubezpieczonej <span class="anon-block">S. M.</span> nie złożył wniosku o ekwiwalent za lata 2010-2011 i w terminie wskazanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111440856" title="Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 144, poz. 856 (art. 7)">art. 7</a> nie mógł go złożyć, gdyż śmierć nastąpiła przed 1 stycznia 2012r. Umknęło jednak uwadze Sądu <br/>I instancji, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111440856" title="Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych - Dz. U. z 2011 r. Nr 144, poz. 856 ()">ustawą z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o ekwiwalencie pieniężnym <br/>z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych</a> (Dz. U. Nr 144, poz. 856), ustawa o ekwiwalencie została zmieniona, a w art. 2 ust. 2 znalazł się zapis:</p> <p>W przypadku wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ekwiwalentu na wniosek zgłoszony przed dniem 1 stycznia 2012r., ekwiwalent w latach 2012-2015 wypłaca się bez konieczności złożenia kolejnych wniosków o jego wypłatę.</p> <p>Jak wynika z ustaleń Sądu I instancji, organ rentowy wypłacił <span class="anon-block">S. M.</span> ekwiwalent za deputat węglowy za lata 2002-2009. Zatem mąż ubezpieczonej, w świetle przytoczonego unormowania, nie musiałby składać kolejnego wniosku o wypłatę ekwiwalentu, gdyż należał do kręgu uprawnionych, którym po nadejściu terminu wypłaty świadczenia za lata 2010-2012 organ rentowy winien wypłacić ekwiwalent. Skoro <span class="anon-block">S. M.</span> zmarł przed wskazanym w ustawie terminem wypłaty świadczenia, to ubezpieczona była uprawniona do złożenia wniosku o niezrealizowane świadczenie, oczywiście za okres do daty zgonu męża, stosownie do art. 8 ustawy o ekwiwalencie, co też uczyniła.</p> <p>Prawo ubezpieczonej do ekwiwalentu za okres od 3 sierpnia 2011r., czyli od daty uzyskania uprawnień do renty rodzinnej nie było kwestionowane.</p> <p>Z przytoczonych względów Sąd Apelacyjny, na mocy art. 386 § 1 zmienił zaskarżony wyrok i przyznał ubezpieczonej prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2010 i za okres od 1 stycznia 2011r. do 31 lipca 2011r.</p> <p>/-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA J. Pietrzak/-/ SSA M. Procek</p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>JR</p> </div>