I ACa 1056/12

<p>Sygn. akt I ACa 1056/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 28 grudnia 2012 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilny</strong> w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="219"/> <col width="398"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Krzysztof Józefowicz /spr./</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Elżbieta Fijałkowska</p> <p>SA Mikołaj Tomaszewski</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>st.sekr.sądowy Sylwia Stefańska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. w Poznaniu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">I. S.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Miastu <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt XII C 2014/10</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. </strong> </p> <p> K. Józefowicz M. Tomaszewski E. Fijałkowska </p> <p>I A Ca 1056/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">I. S.</span> wniósł o zasądzenie od pozwanego Miasta <span class="anon-block">P.</span> kwoty 100 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 14.400 zł.</p> <p>W uzasadnieniu podał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w<span class="anon-block">(...)</span>przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> oznaczonej w ewidencji geodezyjnej jako obręb <span class="anon-block">Z.</span>, ark. 5, <span class="anon-block">działka (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w Poznaniu prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>. W dniu 25.09.2007 r. została uchwalona uchwała nr <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">Os. (...)</span>", zgodnie z którą nieruchomość powoda została przeznaczona pod tereny miejskiej zieleni urządzonej. Powód skierował do pozwanego wniosek o przyznanie mu odszkodowania z tytułu szkody poniesionej na skutek uchwalenia planu miejscowego.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i obciążenie powoda kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 września 2012 roku Sąd Okręgowy oddalił powództwa i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia Sądu Okręgowego;</p> <p>Powód <span class="anon-block">I. S.</span> jest właścicielem nieruchomości położonej w<span class="anon-block">(...)</span>przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">(...)</span>, oznaczonej w ewidencji geodezyjnej jako <span class="anon-block">działka (...)</span> na arkuszu mapy nr <span class="anon-block">(...)</span> dla obrębu <span class="anon-block">Z.</span>. Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w Poznaniu prowadzi dla tej nieruchomości <span class="anon-block">księgę wieczystą (...)</span>. W planie zagospodarowania przestrzennego miasta <span class="anon-block">P.</span> zatwierdzonym w dniu 6.12.1994 r. Uchwałą Rady Miasta nr<span class="anon-block">(...)</span> nieruchomość powoda położona była w obrębie terenu oznaczonego symbolem <span class="anon-block">(...)</span> oznaczającym tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w strefie II pośredniej. Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym wyżej opisany miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc, a nowy plan nie został uchwalony.</p> <p>W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta</p> <p>2</p> <p> <span class="anon-block">P.</span>, tj. w Uchwale nr <span class="anon-block">(...)</span> Rady Miasta <span class="anon-block">P.</span> z 23.11.1999 r. oraz Uchwale Rady Miasta <span class="anon-block">P.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 10.07.2003 r., teren na którym usytuowana jest działka należąca do powoda został oznaczony symbolem II zp. Powyższy symbol zgodnie ze szczegółowym opisem w podstawowych funkcjach terenu oznacza tereny wyłączone z zabudowy, dla których preferowane są funkcje parków i zieleni osiedlowej.</p> <p>Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta <span class="anon-block">P.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 10.10.2002 r. powód uzyskał pozwolenie na budowę strzeżonego parkingu wraz z pawilonem strażnicy, a następnie po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie wykorzystywał w całości <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> na cele działalności gospodarczej - prowadzenie parkingu. Aktualnie na przedmiotowej nieruchomości nadal znajduje się parking strzeżony, prowadzony przez inny podmiot - powód czerpie zysk z czynszu za najem tego terenu.</p> <p>W dniu 7.03.2006 r. Rada Miasta <span class="anon-block">P.</span> podjęła uchwałę nr <span class="anon-block">(...)</span> o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą „<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">Osiedle (...)</span>". Działka powoda oznaczona nr <span class="anon-block">(...)</span> znalazła się w obszarze opracowywanego planu. W dniu 27.11.2007 r. został zatwierdzony plan miejscowy <span class="anon-block">R.</span> - <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">(...)</span> (dz. U. Woj. Wlkp. Nr 170 poz. 3720) z mocą obowiązywania od daty 28.12.2007 r. Zgodnie z ustalonym planem przedmiotowa nieruchomość oznaczona jest symbolem 4ZP, co oznacza tereny publicznej zieleni urządzonej, strefy zieleni wysokiej.</p> <p>Dnia 24.03.2006 r. <span class="anon-block">A. K.</span> prowadzący działalność pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span> - dysponując nieruchomością należącą do powoda na cele budowlane -| złożył wniosek do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na wzniesieniu budynku wielorodzinnego na <span class="anon-block">działce poznaczonej numerem (...)</span>. Decyzją z 23.08.2007 r. Prezydent Miasta odmówił ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskowana inwestycja nie spełnia jednego z pięciu wymaganych łącznie warunków, a mianowicie warunku zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 61;art. 61 ust. 1;art. 61 ust. 1 pkt. 1)">art. 61 ust. 1 pkt. 1 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>.</p> <p>W wyniku odwołania powoda od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W dniu 29.06.2007 r. powód zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie na ego nieruchomości budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową. Postanowieniem z 17.08.2007 r. Prezydent Miasta zawiesił z urzędu postępowanie w tej sprawie, powołując się na opracowywany plan zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P.</span> - <span class="anon-block">Osiedle (...)</span>".</p> <p>3</p> <p>Na skutek zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie o zawieszeniu.</p> <p>W toku postępowania, w dniu 25.09.2007 r. została uchwalona uchwała nr <span class="anon-block"> (...)</span> w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">R.</span> - <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">Os. (...)</span>", zgodnie z którą nieruchomość powoda została przeznaczona pod tereny miejskiej zieleni urządzonej. Mając powyższe na uwadze, decyzją z 18.01.2008 r. Prezydent Miasta umorzył postępowanie w ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na wzniesieniu budynku wielorodzinnego mieszkalnego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy wskazał, że podstawę prawną roszczenia powoda stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1)">art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>. Zgodnie z tym przepisem jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części.</p> <p>Sąd pierwszej instancji uznał, iż roszczenie powoda nie jest zasadne, gdyż nie poniósł on rzeczywistej szkody, skoro zarówno w poprzednim, jak i obecnie obowiązującym stanie prawnym użytkował przedmiotową nieruchomość na cele parkingu strzeżonego.</p> <p>O kosztach Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>Powyższy wyrok zaskarżył apelacja powód zarzucając:</p> <p>1) Naruszenie prawa procesowego:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> oraz w zw. z art. 36 ust. 1 oraz art. 61 ustawy z dnia<br/>27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż powód nie poniósł<br/>rzeczywistej szkody majątkowej na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">Os. (...)</span>" zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta <span class="anon-block">P.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 25 września 2007 r., zmieniającego przeznaczenie nieruchomości powoda pod tereny „zieleni miejskiej urządzonej", podczas, gdy prawidłowa ocena okoliczności niniejszej sprawy i w związku z tym prawidłowa interpretacja powołanych<br/>przepisów nie pozostawia wątpliwości, że szkodę taką powód poniósł zarówno na<br/>skutek ograniczenia jego uprawnień właścicielskich w odniesieniu do możliwości wykorzystania w dotychczasowy sposób po uchwaleniu planu, jak również z uwagi<br/>na obiektywny spadek wartości nieruchomości z tym związany;</p> <p>4</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, tj. dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność, jaką wartość miałaby nieruchomość powoda, gdyby przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego <span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">Os. (...)</span>" z dnia 25 września 2007 r. powód uzyskał dla niej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową oraz ustalenia różnicy pomiędzy tą wartością a wartością nieruchomości po wejściu w życie wskazanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmieniającego przeznaczenie nieruchomości powoda tj. pod tereny miejskiej zieleni urządzonej;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> poprzez jego błędne zastosowanie polegające na dowolnej, a nie<br/>swobodnej ocenie dowodów, a w następstwie powyższego błędne ustalenie stanu<br/>faktycznego niniejszej sprawy przejawiające się w przyjęciu, iż powód nie wystąpił<br/>z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy dla planowanej przez siebie<br/>inwestycji przed 2003 r., podczas gdy prawidłowa ocena tej okoliczności winna<br/>doprowadzić Sąd do wniosku, iż nie ma ona istotnego znaczenia dla zasadności<br/>roszczenia powoda, albowiem nie miał on prawnego obowiązku wystąpienia<br/>z takim wnioskiem w tym czasie, a nadto mógł z nim wystąpić w każdym czasie, aż<br/>do momentu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, i to bez względu na istniejące inne akty planistyczne (tj. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i jego zmiany).</p> <p>2) Naruszenie prawa materialnego:</p> <p>- art. 36 ust. 1 pkt. 1 upzp poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż niniejszej sprawie nie doszło do istotnego ograniczenia powodowi możliwości korzystania z nieruchomości, na skutek wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „<span class="anon-block">(...)</span> - <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">Os. (...)</span>" z dnia 25 września 2007 r. i wobec tego nie poniósł on szkody a w konsekwencji jego roszczenie jest bezprzedmiotowe, podczas gdy do ograniczenia uprawnień właścielskich powoda po wejściu w życie planu miejscowego w odniesieniu do sytuacji sprzed jego wejścia wżycie faktycznie doszło;</p> <p>- art. 36 ust. 1 pkt. 1 upzp w zw. z art. 61 upzp poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż realizacja roszczenia odszkodowawczego powoda możliwa byłaby jedynie w sytuacji, gdyby w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostałyby przed wejściem w życie planu miejscowego wszystkie warunki określone</p> <p>5</p> <p>w art. 61 upzp, co umożliwiłoby powodowi uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową podczas gdy okoliczności wskazane w art. 61 ust. 1 upzp nie mogą być traktowane jako przesłanki egzoneracyjne wobec odpowiedzialności przewidzianej w art. 36 ust. 1 upzp;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt 1</a> upzp poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji uznanie, iż nie doszło do ograniczenia uprawnień właścicielskich powoda w odniesieniu do możliwości korzystania z jego nieruchomości po wejściu w życie planu miejscowego „<span class="anon-block">(...)</span>- <span class="anon-block">P.</span> <span class="anon-block">Os. (...)</span>" w stosunku do możliwości korzystania z tej nieruchomości przed wejściem tego planu w życie.</p> <p>Z uwagi na wyżej sformułowane zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 100.000,- zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu: 19.417 zł. za pierwszą instancję oraz 15.800 zł. za drugą instancję ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje;</strong> </p> <p>Apelacja okazała się bezzasadna.</p> <p>Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dlatego Sąd Apelacyjny przyjmuje ustalenia sądu pierwszej instancji za własne.</p> <p>Powód zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> Przepis tej jednak zawiera dwa paragrafy, które regulują jednak zupełnie inne zagadnienia. Z treści apelacji można wywnioskować, że zarzuty dotyczą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233 § 1)">§ 1</a> tego przepisu, który kreuje zasadę swobodnej oceny dowodów</p> <p>W żadnym razie nie jest jednak trafny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Dokonując oceny dowodów Sąd Okręgowy nie przekroczył granicy swobodnej ich oceny. Wyprowadził bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wnioski logicznie prawidłowe. Poza tym ocena dowodów odpowiada warunkom określonym przez prawo procesowe. I tak po pierwsze sąd pierwszej instancji oparł swoje przekonanie wyłącznie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, z zachowaniem zasady bezpośredniości. Po drugie Sąd Okręgowy dokonał oceny na podstawie wszechstronnego i bardzo wnikliwego rozważenia zebranego w</p> <p>6</p> <p>sprawie materiału. Nie ma więc potrzeby powtarzania w tym miejscu rozważań sądu pierwszej instancji. Po trzecie Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej selekcji dowodów szeroko argumentując, na których dowodach się oparł i którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dlatego też Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw, aby zakwestionować dokonaną ocenę dowodów.</p> <p>W szczególności nie sposób przyjąć, że sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił dowody ustalając, że powód przed 2003 rokiem nie wystąpił z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. Powód przecież w ogóle nie twierdzi, że przed 2003 rokiem z takim wnioskiem wystąpił. Polemizuje jedynie z oceną skutków tego faktu. Skoro zaś ten fakt został prawidłowo ustalony nie sposób uznać za zasadny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Trafnie Sąd Okręgowy ustalił, że powód nie poniósł rzeczywistej szkody, o czym w dalszej części uzasadnienia.</p> <p>Dla rozstrzygnięcia sprawy – o czym również w dalszej części uzasadnienia - nie było konieczne uzupełnienie opinii biegłego w zakresie na okoliczność, jaką wartość miałaby nieruchomość powoda, gdyby przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania powód uzyskał dla niej warunki zabudowy.</p> <p>Nie okazał się zasadny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1;art. 36 ust. 1 pkt. 1)">art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>. Zgodnie z tym przepisem jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę.</p> <p>Przepis ten więc wskazuje na szkodę rzeczywistą, a nie na szkodę hipotetyczną przy czym powstanie tej szkody musi być konsekwencją uchwalenia ( zmiany ) planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli w wyniku takiej uchwały korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone.</p> <p>Jak wynika z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 4;art. 4 ust. 2)">art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że przed wejściem w życie planu miejscowego z 2007 roku o przeznaczeniu nieruchomości powoda mogłaby decydować ostateczna decyzja o ustaleniu warunków zagospodarowania i</p> <p>7</p> <p>zabudowy. Bezsporne jest jednak w okolicznościach sprawy, że decyzja taka w odniesieniu do nieruchomości powoda nigdy nie została wydana. Toczyło się jedynie postępowanie administracyjne, ale dopiero od 2006 roku, a więc tylko w okresie, gdy w ogóle żaden plan zagospodarowania przestrzennego nie obowiązywał ( a miało to miejsce od 1 stycznia 2004 r. do dnia 27 grudnia 2007 r. ).</p> <p>W okresie braku planu zagospodarowania przestrzennego ( tj. od 1 stycznia 2004 r. do dnia 27 grudnia 2007 r. ). dla terenu, na którym znajdowała się nieruchomość powoda obowiązywało Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta <span class="anon-block">P.</span> zatwierdzone uchwałą Rady Miasta <span class="anon-block">P.</span> nr<span class="anon-block">(...)</span> dnia 23 listopada 1999 roku, zmienioną uchwałą Rady Miasta <span class="anon-block">P.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> dnia 10 lipca 2003 roku. Akt ten zaliczał przedmiotową nieruchomość do kategorii terenów parków i zieleni wyłączonych z zabudowy.</p> <p>Treść tego studium w okresie od 1 stycznia 2004 r. do dnia 27 grudnia 2007 r. determinowała przeznaczenie nieruchomości powoda. Oczywiście z treści art. 9 ust. 4 i art. 14 ust. 8 powołanej ustawy wynika jednoznacznie, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, w przeciwieństwie do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest aktem prawa miejscowego, który może odnosić bezpośredni skutek wobec właścicieli nieruchomości. Jego wpływ na zakres wykonywania prawa własności jest jednak bardzo istotny.</p> <p>Instrumenty prawne planowania i zagospodarowania przestrzennego przewidziane w powołanej wyżej ustawie składają się na swego rodzaju system, w ramach którego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego stanowi zbiór dyrektyw określający przyszłe zamierzenia w zakresie ładu przestrzennego na terenie całej gminy. Jako akt o wyższym stopniu ogólności od pozostałych urządzeń planistycznych wykorzystywanych na szczeblu gminnym (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) wyznacza przedmiotowe granice, w jakich ma następować wiążące, zarówno władzę, jak i obywateli, ustalenie przeznaczenia poszczególnych terenów i sposobów zagospodarowania i zabudowy. W tym sensie studium wywiera normatywny wpływ na dalszy plan zagospodarowania przestrzennego.</p> <p>Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 roku, wydanym w sprawie II OSK 1250/08, przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 9;art. 9 ust. 5)">art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> nie oznacza, że decyzje administracyjne w przedmiocie warunków zabudowy wydawane dla terenów objętych</p> <p>8</p> <p>studium mogą być sprzeczne z jego ustaleniami, bowiem studium stanowi swego rodzaju aksjologiczną podstawę wszelkich działań podejmowanych na terenie gminy w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Skonkretyzowane działania w zakresie zmiany przeznaczenia terenu, położonego na obszarze gminy, przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, powinny być formułowane i realizowane zgodnie z tymi zasadami. Odmienna interpretacja roli studium prowadziłaby do sprzeczności z podstawowymi zasadami zagospodarowania przestrzennego: zasadą spójności polityki przestrzennej państwa oraz zasadą wzajemnej spójności aktów planowania przestrzennego, przeznaczenia i zasad zagospodarowania obszarów. Powodowałoby to sytuacje, w której określony zapis stadium musiałby być uwzględniony w uchwalonym dla danego terenu planie miejscowym (zgodnie z art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 powołanej ustawy) natomiast wydana dla tego samego terenu decyzja o warunkach zabudowy mogłaby być z tym zapisem stadium całkowicie sprzeczna. Taka wykładnia byłaby nie do pogodzenia z zasadami prawnego systemu planowania przestrzennego w Polsce i niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawnym.</p> <p>Dlatego też i nie mógł być uznany za zasadny zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 k.c.</a>, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 140)">art. 140 k.c.</a> nie ulega wątpliwości, że prawo własności stanowi najszerszą formę korzystania z rzeczy, nie jest to jednak prawo nieograniczone. Właśnie w kompetencje do wiążącego określenia treści, w tym ograniczeń, prawa własności nieruchomości wyposażona została gmina.</p> <p>Na zawężenie prawa własności wskutek realizacji władztwa planistycznego gminy wskazuje wprost <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 6;art. 6 ust. 2)">art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a> stanowiący, że każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu do którego ma tytuł prawny zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania terenu albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.</p> <p>Jak trafnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 sierpnia 1999 r. w sprawie II SA/Ka 1842/97 miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony na zasadach i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami, mimo niosących w swej</p> <p>9</p> <p>treści ograniczeń w wykonywaniu prawa własności nieruchomości nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony własności, przewidzianej w art. 21 ustawy zasadniczej.</p> <p>Skoro więc jego treść determinowana jest wiążącymi ustaleniami studium, nie sposób przyjąć, by w braku miejscowego planu zagospodarowania terenu, kierowanie się zawartymi tam wytycznymi na potrzeby wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy dla określenia przeznaczenia nieruchomości, gdy taka decyzja nie została wydana, naruszało konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności.</p> <p>Wniosek ten zasadny jest tym bardziej, że normatywną podstawę ku temu stwarza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 154;art. 154 ust. 2)">art. 154 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami</a> nakazujący ustalanie przeznaczenia nieruchomości na potrzeby szacowania jej wartości (w przypadku braku planu zagospodarowania) na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.</p> <p>Wobec tego, że nie została wydana taka decyzja w odniesieniu do nieruchomości powoda oczywistym jest, że określenie jej przeznaczenia w spornym okresie wynikało ze wspomnianego studium.</p> <p>Za trafną uznać zatem należało ostateczną konkluzję Sądu Okręgowego, że w wyniku uchwalenia miejscowego planu z 2007 roku korzystanie z nieruchomości powoda w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem nie stało się niemożliwe lub istotnie utrudnione. Ustalenia planu kwalifikujące grunt powoda jako „teren publiczny zieleni urządzonej”, stanowią o kontynuacji wcześniejszego przeznaczenia ujętego w studium jako „tereny parków i zieleni”. Mimo nieznacznych różnic terminologicznych nieruchomość powoda przeznaczona była, w każdym z tych ujęć, pod zieleń.</p> <p>Również w wyniku uchwalenia miejscowego planu z 2007 roku korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób nie stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, bowiem od 2002 roku nieruchomość powoda wykorzystywana jest na cele działalności gospodarczej - prowadzenie parkingu. Uchwalenie planu zaś w żadnym zakresie nie ogranicza możliwości prowadzenia tej działalności gospodarczej.</p> <p>Skoro więc w związku z uchwaleniem planu miejscowego korzystanie z nieruchomości powoda lub jej części w dotychczasowy sposób oraz w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem nie stało się niemożliwe, jak również nie zostało istotnie ograniczone, powód nie może skutecznie domagać się odszkodowania w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030800717" title="Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 (art. 36;art. 36 ust. 1)">art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym</a>.</p> <p>10</p> <p>Z powyższych względów apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> oraz § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 6, § 13 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.</p> <p>- E. Fijałkowska - K. Józefowicz - M. Tomaszewski </p> </div>