KIO 2094/11
Krajowa Izba Odwoławcza2011-10-10
Sygnatura
KIO 2094/11
Data orzeczenia
2011-10-10
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Barbara Bettman (PRESIDING_JUDGE)
Treść orzeczenia
Sygn. akt KIO 2094/11
WYROK
z dnia 10 października 2011 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący – członek Krajowej Izby Odwoławczej: Barbara Bettman
Protokolant: Małgorzata Wilim
Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 29 września 2011 r. przez
wykonawcę: ECO-ABC Sp. z o.o. ul. Przemysłowa 7, 97-400 Bełchatów, w postępowaniu
prowadzonym przez zamawiającego: Wojewódzki Specjalistyczny Zespół
Neuropsychiatryczny im. św. Jadwigi ul. Wodociągowa 4, 45-221 Opole,
przy udziale wykonawcy: Zakład Energetyki Blachownia Sp. z o.o. ul. Szkolna 15, 47-225
Kędzierzyn–Koźle, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie
zamawiającego.
orzeka:
1. Oddala odwołanie.
2. Kosztami postępowania obciąża odwołującego: ECO-ABC Sp. z o.o. ul.
Przemysłowa 7, 97-400 Bełchatów.
2.1. Zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500,00 zł (słownie:
siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę: ECO-ABC Sp. z
o.o. ul. Przemysłowa 7, 97- 400 Bełchatów tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 198a ust. 1 i 198b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo
zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, póz. 759) na niniejszy wyrok - w terminie 7
dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Opolu.
Przewodniczący:
…………………..
Sygn. akt KIO 2094/11
U z a s a d n i e n i e:
W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonym w trybie
przetargu nieograniczonego o wartości poniżej 193 000 euro, na „Usługę odbioru, transportu i
utylizacji odpadów medycznych z Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu
Neuropsychiatrycznego im. św. Jadwigi ul. Wodociągowa w Opolu w latach 2012-2013,”
ogłoszonym w Biuletynie Zamówień Publicznych pod pozycją 270828 z dnia 2 września
2011r., w dniu 29 września 2011 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej zostało złożone
odwołanie w formie pisemnej przez wykonawcę: ECO-ABC Sp. z o.o. z siedzibą w
Bełchatowie, w kopii przekazane zamawiającemu w dniu 28 września 2011 r.
Wniesienie odwołania nastąpiło skutkiem powiadomienia za pośrednictwem faksu
dnia 26 września 2011 r. o rozstrzygnięciu postępowania przez jego unieważnienie oraz o
odrzuceniu oferty odwołującego.
Wobec podjętych niżej opisanych czynności wykonawca: ECO-ABC Sp. z o.o.
zarzucił zamawiającemu: Wojewódzkiemu Specjalistycznemu Zespołowi
Neuropsychiatrycznemu im. św. Jadwigi w Opolu naruszenie przepisów ustawy z dnia 29
stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, ze zm.),
tj.:
1) art. 89 ust. 1 pkt. 2 i 8 oraz art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, w zw. z art. 9 ust. 2-5 ustawy o
odpadach, przez bezzasadne odrzucenie złożonej oferty,
2) art. 91 ust. 1 oraz 93 ust. 1 pkt 4 ustawy, przez unieważnienie postępowania pomimo,
że oferta odwołującego jest ofertą najkorzystniejszą i mieści się w kwocie jaką zamawiający
przeznaczył na realizację zamówienia.
Powołując się na interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia, odwołujący
wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności odrzucenia złożonej oferty oraz
2) unieważnienia czynności unieważnienia postępowania,
2) dokonania ponownego badania i oceny ofert,
3) dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej i uznanie za najkorzystniejszą - ofertę
odwołującego.
W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów i żądań odwołujący podał, że zamawiający
unieważnił postępowanie ponieważ odrzucił jego ofertę, natomiast ceny ofert pozostałych
dwóch wykonawców, tj. Zakładu Energetyki Blachownia Sp. z o.o. z Kędzierzyna-Koźle oraz
Remondis Medison Sp. z o.o. z Dąbrowy Górniczej, przekraczały kwotę jaką zamawiający
zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Odwołujący wyjaśniał, że jako podstawę
odrzucenia jego oferty zamawiający podał przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy Pzp, tzn.
uznał, że treść oferty nie odpowiada treści SIWZ oraz, że jest nieważna na podstawie
odrębnych przepisów. W uzasadnieniu czynności odrzucenia wskazano, że oferta nie spełnia
wymagań specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) oraz jest nieważna na
podstawie odrębnych przepisów - w związku z treścią art. 9 ustawy o odpadach, tj. nie spełnia
tzw. „zasady bliskości" wskazanej w tej normie.
Odwołujący argumentował, iż przedmiotem niniejszego postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego są zakaźne odpady medyczne (o kodach: 18 01 03, 18 01 02).
Zgodnie z art. 9 ust. 2-5 ustawy o odpadach, odpady medyczne o właściwościach zakaźnych
(zakaźne odpady medyczne) powinny być poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu na
obszarze tego województwa, na którym zostały wytworzone, w instalacjach spełniających
wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy z
dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, lub w miejscach najbliżej położonych
miejsca ich wytworzenia. Odwołujący potwierdził okoliczność, iż w świetle przytaczanych
przepisów - odpady powinny być przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których
mogą być unieszkodliwione. Zaznaczał jednocześnie, iż dokonując wyboru instalacji
unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z wykładnią cytowanego art. 9 ustawy o odpadach należy
kierować się dwoma kryteriami, które przy wyborze oferty winny zaistnieć łącznie tj.:
1) miejsce, w którym możliwe jest unieszkodliwienie odpadów musi znajdować się
możliwie najbliżej, oraz
2) proces technologiczny musi spełniać wymagania najlepszej dostępnej techniki
lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony
środowiska.
Treść art. 9 ust. 2-5 ustawy o odpadach, wprowadzającą wymóg unieszkodliwiania
zakaźnych odpadów medycznych najlepszą dostępną techniką lub technologią, o której mowa
w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, uznał odwołujący za
drugie równoważne kryterium wprowadzone do tegoż przepisu (obok przekazywania
zakaźnych odpadów medycznych do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być
poddane odzyskowi lub unieszkodliwione). Odwołujący powołał się na wykładnię w jednej z
wydanych opinii Departamentu Prawnego w Ministerstwie Środowiska - znak sprawy DP-024-
215/06/AR, zgodnie z którą cyt.: ,,Przepis ten (art. 9 ustawy o odpadach) jest jasny i nie
wymaga interpretacji, gdyż z ust. 2 cytowanego artykułu wprost wynika, iż odpady powinny być
przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być podawane odzyskowi lub
unieszkodliwianiu uwzględniając najlepszą dostępną technikę bądź technologię, o której mowa
w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Oznacza to, że
przeprowadzając procedurą udzielenia zamówienia publicznego należy brać pod uwagę obie
przesłanki."
Tymczasem, w opinii odwołującego, zamawiający w niniejszym postępowaniu odrzucił
złożoną ofertę - kierując się wyłącznie przesłanką odległości i faktem, że instalacja
odwołującego nie znajduje się na terenie tego samego województwa co miejsce wytworzenia
odpadów.
Na potwierdzenie swego stanowiska, odwołujący przywołał wyrok KIO z dnia 27
czerwca 2011 roku, o sygn. akt KIO 1293/11 „(...) każdy z wykonawców, składając ofertę,
zobowiązany był wziąć pod uwagą przepis art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach, zgodnie z którym
odpady, które nie mogą być poddawane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich
powstawania, powinny być, uwzględniając najlepszą technikę lub technologię, o której mowa w
art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przekazywane do
najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione.”
Zaznaczał, iż przepis ten zawiera normę prawną, która formułuje dla podmiotu
odpowiedzialnego za unieszkodliwianie odpadów obowiązek, w przypadku braku możliwości
unieszkodliwiania odpadów w miejscu ich wytworzenia, warunek poddania ich
unieszkodliwieniu w miejscach najbliżej położonych, które jednocześnie oferują najlepszą
dostępną technikę lub technologię ich unieszkodliwiania. Ponadto przytoczył dalszy wyrok
Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 lipca 2011 roku, sygn. akt KIO 1419/11, zgodnie z którym
„Z obu pism Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że art. 9
ustawy o odpadach nie zakazuje bezwzględnie unieszkodliwiania jak i przywozu na teren
województwa w celu unieszkodliwiania, zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych
odpadów weterynaryjnych wytworzonych poza terenem tego województwa, tego rodzaju
odpady mogą być wywożone w celu unieszkodliwiania do innych instalacji w kraju, które mają
wolne moce przerobowe. Dotyczy to przypadków, gdy brak jest instalacji do unieszkodliwiania
odpadów zakaźnych na terenie województwa, gdy istniejące instalacje nie posiadają
wystarczających mocy przerobowych do unieszkodliwiania wszystkich wytworzonych
zakaźnych odpadów medycznych na terenie województwa, bądź instalacje te nie zapewniają
ciągłości odbioru zakaźnych odpadów medycznych np. z powodu remontów, awarii."
W związku z powyżej przedstawionymi stanowiskami Krajowej Izby Odwoławczej - w
odniesieniu do interpretacji przepisów ustawy o odpadach i ustawy Pzp, znajdujących
zastosowanie w niniejszej sprawie, odwołujący wskazywał, że obowiązkiem zamawiającego w
przetargach dotyczących unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych, było zbadanie w
jakiej instalacji będą unieszkodliwiane przekazywane odpady oraz, czy instalacja ta spełnia
wymogi „zasady bliskości" (odległość, najlepsza dostępna technika, faktyczna możliwość
unieszkodliwiania odpadów - wolne moce przerobowe). Dopiero po zbadaniu ofert pod takim
kątem, o ile byłoby to możliwe, mógłby podjąć decyzję o ewentualnym odrzuceniu oferty. Bez
poczynienia opisanych ustaleń - odrzucenie jego oferty uznał co najmniej za przedwczesne i
niczym nieuzasadnione. Zaznaczał, że taki tok postępowania uznała za właściwy Krajowa Izba
Odwoławcza w wyroku z dnia 15 lipca 2011 roku, sygn. akt KIO 1398/11 gdzie stwierdzono,
że: „(...) w ocenie Izby przepisy art. 9 ust. 3-5 nie modyfikują ogólnej zasady wynikającej z art.
9 ust. 2 ustawy o odpadach, a mianowicie, iż przedmiotem porównania są miejsca, w których
odpady „mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione. Dokonując wykładni omawianych
przepisów, należy uwzględnić podstawowy cel regulacji określony w art. 1 ust. 1 ustawy o
odpadach, służący takiemu uregulowaniu postępowania z odpadami, które zapewni ochronę
życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a
także ograniczeniu ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko. Z tego też
powodu należy badać możliwości unieszkodliwienia odpadów w danym miejscu, biorąc pod
uwagę te miejsca, w których obiektywnie możliwe jest unieszkodliwianie odpadów w ilości
określonej w SIWZ.” Dalej: „(...) koniecznym jest ustalenie, czy w najbliżej położonych
miejscach w rozumieniu art. 9 ust 2,3,4 ustawy o odpadach, odpady w ilościach określonych w
SIWZ rzeczywiście mogą być unieszkodliwione. Bez takiego zbadania nie można bowiem
stwierdzić, czy złożenie przez przystępującego oferty stanowiło naruszenie art. 9 ust. 3-5
ustawy o odpadach. Trudno bowiem uznać, że o naruszeniu zasady bliskości miałoby
świadczyć samo istnienie instalacji położonej na terenie województwa wytworzenia odpadów tj.
mazowieckiego, czy też na terenie województwa podlaskiego, ale bliżej niż instalacje
przystępującego, które jednak ze względów obiektywnych (np. brak wystarczających mocy
przerobowych) nie mogłyby przyjąć odpadów w ilości wytwarzanej przez zamawiającego.”
W opinii odwołującego, zamawiający w niniejszym postępowaniu nie dysponował
wystarczającymi podstawami do uznania, że jego oferta jest niezgodna z SIWZ oraz z ustawą
o odpadach, a tym samym nie było podstaw do jej odrzucenia. Odwołujący zgodził się z
argumentacją zamawiającego w uzasadnieniu podjętych czynności, uznając, iż powołane
orzecznictwo jest w zasadzie zgodne z ww. przytoczonym orzecznictwem KIO i potwierdza
pierwszeństwo stosowania regulacji ustawy o odpadach przed przepisami ustawy Pzp.
Jednakże zaznaczał, że nie można kierować się wyłącznie jedną przesłanką odległości. W
cytowanym przez zamawiającego orzeczeniu KIO z 2 lutego 2011 r. sygn. akt KIO 122/11,
wskazano, że (…) „jeżeli tylko jest to możliwe odzysk lub unieszkodliwianie należy
przeprowadzić w miejscu powstania odpadów." Podobnie jeżeli jest to tylko możliwe
unieszkodliwienie odpadów należy przeprowadzić na terenie województwa, na terenie którego
zostały one wytworzone.” Jednak samo istnienie instalacji na terenie województwa opolskiego
nie świadczy o tym, że odpady w ilości określonej w SIWZ mogą być w tej instalacji
unieszkodliwione, a także nie uprawnia zamawiającego do odrzucenia oferty wykonawcy
posiadającego instalację położoną nieco dalej lub poza wymienionym województwem.
Zdaniem odwołującego, najbliżej położoną instalacją względem siedziby zamawiającego,
spełniającą wszystkie wymogi SIWZ oraz ustawy o odpadach jest instalacja, którą dysponuje
odwołujący, położona w Miliczu, a także położona kilka kilometrów dalej instalacja w
Bełchatowie.
Na wezwanie zamawiającego z dnia 29 września 2011 r. pismem złożonym 3
października 2011 r., w kopii przesłanym stronom, zgłosił swoje przystąpienie po stronie
zamawiającego wykonawca Zakład Energetyki Blachownia Sp. z o.o. z siedzibą w
Kędzierzynie-Koźlu, wnosząc o oddalenie odwołania, który jednocześnie powołał się na
interes w popieraniu zamawiającego na rzecz utrzymania stanowiska o odrzuceniu oferty
odwołującego. Podał, że oferta złożona przez ZE Blachownia Sp. z o.o. jest ofertą
odpowiadającą specyfikacji istotnych warunków zamówienia, a nadto z najkorzystniejszą ceną
za wykonanie przedmiotu zamówienia. Argumentację odwołującego poczytał za sprzeczną z
bezwzględnie wiążącą zasadą bliskości wynikającą z art. 9 ust. 5 w związku z art. 9 ust. 3,
ust. 3a i ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251
ze zm.), a uwzględnienie tej argumentacji może stawiać ZE Blachownia Sp. z o.o., jako
wykonawcę oferującego unieszkodliwianie odpadów medycznych pochodzących od
zamawiającego w spalarni zlokalizowanej w Opolu, w sytuacji gorszej - niż wynika to z
powołanej wyżej zasady bliskości. Wobec powyższych okoliczności w interesie ZE
Blachownia Sp. z o.o. jest, aby odwołanie zostało oddalone, niezależnie od tego, że
zamawiający unieważnił postępowanie na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp.
W uzasadnieniu swego stanowiska, zgłaszający przystąpienie uznał czynności
zamawiający odrzucenia oferty EKO - ABC Sp. z o.o. za nie naruszające przepisów ustawy
Pzp oraz przepisów ustawy o odpadach. Uznał także argumentację odwołania za chybioną,
opartą wyłącznie na przepisie art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach. Nie zaprzeczył, iż art. 9 ust. 2
cytowanej ustawy wprowadza dwa kryteria: (1) najlepsza dostępna technika oraz (2)
przekazywanie odpadów do najbliżej położonych miejsc. Zwracał jednakże uwagę, że
odwołujący całkowicie pomija treść art. 9 ust. 5 tej ustawy, który nie odwołuje się do art. 9 ust.
2 ustawy o odpadach. W ocenie zgłaszającego przystąpienie, odwołanie dotyczy ust. 3, ust.
3a i ust. 4 w art. 9 ustawy o odpadach. Wskazane przepisy wprowadzają ostrzejsze kryteria,
które bez wątpienia dotyczą unieszkodliwiania odpadów medycznych o właściwościach
zakaźnych. Przepisy te czytane przez pryzmat art. 9 ust. 5 ustawy o odpadach, w ocenie
zgłaszającego przystąpienie, wprost zakazują unieszkodliwiania odpadów medycznych o
właściwościach zakaźnych poza obszarem województwa, na którym zostały wytworzone - art.
9 ust. 3 i art. 9 ust. 3a ustawy. Natomiast art. 9 ust. 4 ustawy o odpadach w związku z art. 9
ust. 5 tej ustawy dopuszcza wyjątek, to jest umożliwia unieszkodliwianie odpadów na
obszarze województwa innego niż te, na którym zostały wytworzone, jeżeli odległość od
miejsca wytwarzania odpadów do instalacji lub miejsca przeznaczonego do unieszkodliwiania
jest mniejsza niż odległość do instalacji lub miejsca położonego na obszarze tego samego
województwa. Wyjątek nie może jednak być interpretowany rozszerzająco, jak przedstawia to
odwołujący - opierając się o treść art. 9 ust. tej ustawy. Skoro instalacja (spalarnia odpadów),
w której odwołujący zaoferował unieszkodliwianie odpadów medycznych o właściwościach
zakaźnych (spalarnia w Miliczu) jest położona poza terenem województwa opolskiego, to jest
w województwie dolnośląskim i przy tym jest ona położona w odległości dużo większej niż
spalarnia, w której ZE Blachownia Sp. z o.o. zaoferował unieszkodliwianie odpadów
medycznych o właściwościach zakaźnych (spalarnia w Opolu) i dużo większej niż spalarnia, w
której drugi z oferentów Remondis Medison Sp. z o. o. z Dąbrowy Górniczej zaoferował
unieszkodliwianie odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych (spalarnia w Opolu), to
świadczy, iż oferta odwołującego narusza przepis art. 9 ust. 3 i art. 9 ust. 3a w związku z art. 9
ust. 5 ustawy o odpadach i nie spełnia kryterium określonego w art. 9 ust. 4 w związku z art.
9 ust. 5 tej ustawy. Zgłaszający przystąpienie zaznaczał, iż analogiczna argumentacja dotyczy
spalarni odwołującego położonej w Bełchatowie (województwo łódzkie). Wyjaśniał, iż
spalarnia wskazana ofercie ZE Blachownia Sp. z o.o. położona jest w odległości 3,5 km od
miejsca wytworzenia odpadów (jednostka lecznicza zamawiającego), zaś spalarnie
odwołującego są umiejscowione w odległości od miejsca wytworzenia odpadów, kolejno:
spalarnia w Miliczu - 137 km, a spalarnia w Bełchatowie - 150 km. W związku z tym wyłącznie
oferty tych wykonawców, którzy spełniają wymóg z art. 9 ust. 5 ustawy o odpadach mogą być
oceniane w świetle kryterium najlepszej dostępnej techniki - wskazanego także w art. 9 ust. 2
tej ustawy, a oferta odwołującego jako sprzeczna z art. 9 ust. 5 ustawy o odpadach, nie mogła
być oceniana łącznie z ofertą ZE Blachownia Sp. z o.o., czy ofertą Remondis Medison Sp. z
o.o. Zgłaszający przystąpienie przywoływał okoliczność, iż spalarnia w której zaoferował
unieszkodliwianie odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych spełnia oba kryteria
najbliżej położonego miejsca i najlepszej dostępnej techniki wynikające z art. 9 ust. 2 oraz
posiada zdolność do przerobienia całości odpadów według wymagań zamawiającego
określonych w SIWZ, co potwierdza oferta ZE Blachownia Sp. z o.o. (formularz oferty oraz
załączona do oferty decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 15 marca 2011 r.,
DOŚ.IV.MK.7638-1-108/10). Stwierdził, że argumentacja odwołującego, jakoby zamawiający
miał badać zdolności przerobowe każdej spalarni, w której zaoferowano unieszkodliwianie
odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych, nie znajduje uzasadnienia, gdy oferta
odwołującego nie spełnia podstawowego kryterium z art. 9 ust. 3, 3a, 4 w związku z art. 9 ust.
5 ustawy o odpadach, to bezprzedmiotowe jest oceniane tej oferty w dalej idącym zakresie.
Gdyby nawet zamawiający to uczynił, tak jak chce odwołujący, to nadal oferta ta podlegałaby
odrzuceniu jako nieważna w świetle art. 89 ust. 1 pkt 2 i pkt 8 ustawy Pzp. Zgłaszający
przystąpienie zaznaczył, że nie odnosi się do czynności w zakresie unieważnienia
postępowania uznając, że zamawiający, po odrzuceniu oferty odwołującego, skorzystał z
przysługującego mu uprawnienia zgodnie z art. 93 ust. ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp.
Izba nie stwierdziła podstaw do odrzucenia odwołania w oparciu o postanowienia art.
189 ust. 2 ustawy Pzp. Odwołanie zostało wniesione w postępowaniu, o którym mowa w art.
180 ust. 2 ustawy Pzp, tj. poniżej progów kwot określonych w przepisach wydanych na
postawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp, co stanowi okoliczność bezsporną, jednakże dotyczy
odrzucenia oferty odwołujące, a pośrednio unieważnienia postępowania, z uwagi na brak
wystarczających środków na sfinansowanie realizacji zamówienia, zatem jest dopuszczalne
na podstawie art. 180 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp.
Izba postanowiła dopuścić wykonawcę Zakład Energetyki Blachownia Sp. z o.o. z
siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu, do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie
zamawiającego, jedynie w zakresie zgłaszanym tj. w odniesieniu do czynności odrzucenia
oferty odwołującego, gdyż jako wykonawca zainteresowany uzyskaniem zamówienia w
danym postępowaniu nie ma interesu w pełni zbieżnego z zamawiającym, tj. – unieważnienia
postępowania.
Zamawiający nie uwzględnił zarzutów odwołania. W odpowiedzi na odwołanie oraz do
protokołu rozprawy zajął stanowisko, iż nie zachodziły podstawy do uwzględnienia
któregokolwiek z zarzutów odwołania. Powtórzył argumentację przywołaną w piśmie
powiadamiający o odrzuceniu oferty odwołującego oraz o unieważnieniu postępowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, dodał, iż badaniem oferty odwołującego objął zarówno
technologię unieszkodliwiania odpadów „D10,” tą samą oferowaną przez wszystkich
uczestników postępowania, jak i spełnienie zasady bliskości położenia zakładu utylizacji od
miejsca wytworzenia odpadów, czemu dał wyraz w protokole komisji przetargowej z dnia 16
września 2011 r. Podkreślał, iż zasadniczym zakładem oraz miejscem unieszkodliwiania
odpadów wskazanym przez odwołującego był Milicz w województwie dolnośląskim w
odległości 130 km, a odwołujący nie wykazał, aby istniejąca spalarnia odpadów w Opolu,
mieszcząca się w odległości 5 km od siedziby zamawiającego, nie mogła zapewnić odbioru
odpadów medycznych w ilościach zapotrzebowanych w niniejszym postępowaniu.
Izba dopuściła i przeprowadziła dowody: z ogłoszenia o zamówieniu, specyfikacji
istotnych warunków zamówienia (SIWZ) z załącznikami i wyjaśnieniami, złożonych ofert.
Nadto Izba rozważyła stanowiska stron i uczestnika przedstawione w pismach oraz do
protokołu rozprawy.
Rozpatrując odwołanie w granicach podnoszonych zarzutów stosownie do art. 192
ust. 7 ustawy Pzp, Izba ustaliła co następuje.
Przedmiot zamówienia obejmuje „Usługę odbioru, transportu i utylizacji odpadów medycznych
z Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Neuropsychiatrycznego im. św. Jadwigi ul.
Wodociągowa w Opolu w latach 2012-2013.”
W skład zamówienia wchodzą odpady klasyfikowane jako: 18.01.02; 18.01.03;18.01.09, w tym
odpady zakaźne.
W rozdziale III pkt 7 SIWZ zamawiający wymagał aby postępowanie z odpadami w trakcie
realizacji umowy było zgodne z następującymi przepisami prawa obowiązującymi na terenie
RP:
1) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tj. Dz. U. 2 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze
zm.),
2) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (t.j. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - Prawo ochrony
środowiska.
W rozdziale V SIWZ pkt 1.1 zamawiający dopuścił do udziału w postępowaniu wykonawców
posiadających uprawnienia do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie
określonym przedmiotem zamówienia, tj. legitymują się zezwoleniami uprawnionego organu
administracji do odbioru, transportu, i utylizacji odpadów medycznych o kodach
wymienionych w opisie przedmiotu zamówienia.
W rozdziale VI SIWZ zamawiający wymagał załączenia zezwolenia lub zezwoleń
uprawnionego organu administracji do odbioru, transportu, i utylizacji odpadów medycznych
o kodach wymienionych w opisie przedmiotu zamówienia, zgodnie z wymogami prawa.
Jedynym kryterium oceny ofert w przedmiotowym postępowaniu została ustanowiona cena.
W § 1 pkt 4 wzoru umowy wykonawca zobowiązany został do zagwarantowania, iż wykonanie
usługi odbywać się będzie zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności przepisami
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tj. Dz. U. 2 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.),
oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (t.j. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - Prawo ochrony
środowiska. Takie oświadczenie zawiera również formularz oferty.
Wartość środków, jakie zamawiający przeznaczył na realizację zamówienia oznaczona została
na otwarciu ofert w kwocie 140 613,00 zł brutto.
Odwołujący EKO – ABC Sp. z o.o. złożył ofertę z ceną brutto 124 561,15 zł - najkorzystniejszą
według kryterium wyboru.
Ceny brutto ofert pozostałych wykonawców wynosiły: Zakładu Energetyki Blachownia Sp. z
o.o. z Kędzierzyna-Koźle - 181 651,68 oraz Remondis Medison sp. z o.o., ul. z siedzibą w
Dąbrowie Górniczej – 188 139, przekraczały kwotę jaką zamawiający zamierzał przeznaczyć
na sfinansowanie zamówienia.
Odwołujący zaoferował unieszkodliwianie odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych
w zakładzie spalarni w Miliczu, położonej poza terenem województwa opolskiego, to jest w
województwie dolnośląskim, oraz w zapasowej spalarni w Bełchatowie, przedłożył decyzje
administracyjne, udzielające jemu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie
unieszkodliwiania odpadów w zakładach spalani i unieszkodliwiania odpadów medycznych w
Bełchatowie w województwie łódzkim oraz w Miliczu w województwie dolnośląskim.
Wykonawca Zakłady Energetyczne Blachownia Sp. z o.o. zaoferował unieszkodliwianie
odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych w spalarni w Opolu oraz wykonawca
Remondis Medison Sp. z o.o. w Dąbrowie Górniczej zaoferował unieszkodliwianie odpadów
medycznych o właściwościach zakaźnych w tej samej spalarni w Opolu - jako zasobu
udostępnionego przez podmiot trzeci, tj. Firmy Usługowo Handlowej EKO-TOP Sp. z o.o., na
podstawie udzielonego jej zezwolenia.
Po zapoznaniu się z treścią złożonych ofert, pismem z dnia 22 września 2011 r. odwołujący
zwrócił się do zamawiającego z wnioskiem o wykluczenie z postępowania Remondis Medison
Sp. z o.o. oraz Zakładu Energetyki Blachownia Sp. z o.o. z Kędzierzyna-Koźle podkreślając, iż
obok przesłanki bliskości miejsca utylizacji liczy się także okoliczność, iż proces technologiczny
musi spełniać wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii, o której mowa w art.
143 ustawy Prawo ochrony środowiska, podkreślając, że stosowana przez niego technologia
jest najlepsza, gdyż instalacja spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszej
dostępnej techniki BAT, co potwierdza załączone do oferty pozwolenie zintegrowane
Wojewody Łódzkiego nr SR.VII-M/6617-2/PZ 60/2007 z dnia 23 maja 2007 r. (str. 16), co
odwołujący poczytywał jako okoliczność, iż wyłącznie jego instalacja spośród
zaproponowanych w przedmiotowym postępowaniu posiada zezwolenie zintegrowane, a więc
jest jedyną spełniającą wymagania wynikające z najlepszej dostępnej techniki i technologii (w
skrócie BAT), przy czym dotyczyło to spalarni w Bełchatowie. Konkretnie o jaką technologię
chodzi nie wskazał.
Pismem z dnia 26 września 2011 r. zamawiający powiadomił wykonawców o unieważnieniu
postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, gdyż ceny ofert
niepodlegajacych odrzuceniu były wyższe niż kwota, którą zamawiający zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tą kwotę
do ceny najkorzystniejszej oferty. Jednocześnie zamawiający powiadomił o odrzuceniu oferty
odwołującego, na postawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i pkt 8 ustawy Pzp, gdyż jej treść nie
odpowiada treści SIWZ, a ponadto jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów.
W uzasadnieniu swego stanowiska podał, iż odwołujący w złożonej przez siebie
ofercie oznaczył jako miejsce utylizacji odpadów o kodach opisanych w rozdziale III
specyfikacji istotnych warunków zamówienia (odpady medyczne) - miejscowość Milicz 56-
300 ul. Grzybowa 1, oddalonej od miejsca ich wytwarzania o 140 km. Na podstawie opisu
rozdziale III SIWZ zamawiający wskazał, iż odpady, będące przedmiotem utylizacji są
klasyfikowane jako odpady niebezpieczne w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o
odpadach (tj. Dz. U. 2 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.). Z uwagi na ten fakt w
przedmiotowym postępowaniu zastosowanie znajduje art. 9 ust, 3 i 4 w związku z art. 9 ust,
5 ustawy o odpadach. Z przepisów tych wynika, że odpady powinny być poddane odzyskowi
lub unieszkodliwieniu na obszarze tego województwa, na którym zostały wytworzone, w
instalacjach spełniających wymagania najlepszej techniki lub technologii, o której mowa w
art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - Prawo
ochrony środowiska, lub w miejscach najbliżej położonych miejsca ich wytworzenia.
Przedmiotowe odpady mogłyby być poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu na obszarze
województwa innego niż wymienione powyżej, jeżeli odległość od miejsca wytwarzania
odpadów do instalacji przeznaczonej do odzysku lub unieszkodliwienia, spełniającej
wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii, lub miejsca przeznaczonego do
odzysku jest mniejsza niż odległość do instalacji lub miejsca położonego na obszarze tego
samego województwa. Za znaczącą okoliczność uznał, że w opisie przedmiotu zamówienia
wyraźnie podkreślił powtarzając to samo w § 1 wzoru umowy - załącznik nr 2 do SIWZ, iż
usługi stanowiące przedmiot niniejszego postępowania mają być wykonywane zgodnie
powołanymi wyżej ustawami. Zamawiający podkreślał, że nie może nie odnieść się do
przepisów lex specjalis, które przytoczył, ani pominąć ich przy dokonywaniu oceny ofert i nie
może najpierw stosować swojego kryterium, ponieważ stanowiłoby to naruszenie dyscypliny
finansów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy o odpowiedzialności za naruszanie
dyscypliny finansów publicznych z dn. 17 grudnia 2004 r. (t.j. Dz. U. 05.14.114), o czym
mówią wyniki kontroli następczej UZP/DKD/KN/92/08 Prezesa UZP, cyt. „Baz znaczenie w
przedmiotowym postępowaniu pozostaje fakt, iż jedynym kryterium oceny ofert była cena.
Przy wyborze instalacji do unieszkodliwiania odpadów określonych w pakiecie 3 nie mogły
być brane - inne niż zasada bliskości - przesłanki, w tym również kryteria ekonomiczne. Te
ostatnie znalazłyby zastosowanie, ale jedynie przy wyborze pomiędzy instalacjami
funkcjonującymi na obszarze danego województwa." Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że,
przepisy art. 9 ust. 3-5 ustawy o odpadach mają charakter bezwzględnie obowiązujący co
zostało potwierdzone w orzecznictwie Zespołów Arbitrów, tj. sygn. akt: UZP/ZO/0-151/06);
UZP/ZO/0 - 451/06 ); UZP/ZO/0-883/06; sygn. akt: UZP/ZO/0 - 931/06). Zamawiający
powoływał się na dalsze wyroki potwierdzające charakter lex specialls przepisów ustawy o
odpadach: wyrok Zespołu Arbitrów z dnia 13 marca 2005 r., (sygn. akt UZP/ZO/0-1655/06)
cyt. „Przepisy zawarte w art. 9 ustawy o odpadach zmierzają do osiągnięcia dwóch celów -
ograniczenia przemieszczania odpadów oraz ustalenia ogólnych wymagań, jakim powinny
odpowiadać procesy odzysku i unieszkodliwiania oraz urządzenia czy instalacje, w których
są te procesy realizowane. Zasada zawarta w ust. 1 powołanego artykułu zakłada, że każde
przemieszczenie odpadów jest potencjalnym zagrożeniem poszerzenia uciążliwości przez
nie powodowanych i z tego powodu takie przemieszczanie powinno być ograniczane - jeżeli
tylko jest to możliwe, odzysk lub unieszkodliwienie należy przeprowadzić w miejscu
powstania odpadów. Realizacji celu zmierzającego do ograniczenia uciążliwości
powodowanych przez odpady wskutek ich przemieszczania służy nakaz zawarty w ust. 2,
takie przemieszczanie powinno się odbywać do miejsc położonych możliwie najbliżej.
Według Zespołu Arbitrów przytoczone regulacje prawne ustawy o odpadach są przepisami
szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych i dlatego mają
pierwszeństwo w stosowaniu." Wyrok KIO z dnia 2 lutego 2011 r. (sygn. akt: KIO 122/11)
cyt. „Zasada bliskości, która występuje także w prawie ochrony środowiska Unii Europejskiej
wymaga możliwie bliskich miejsc wytwarzania oraz zagospodarowania odpadów. Przepisy
zawarte w art. 9 ustawy o odpadach zmierzają bowiem do osiągnięcia dwóch celów -
ograniczenia przemieszczania odpadów oraz ustalenia ogólnych wymagań, jakim powinny
odpowiadać procesy odzysku i unieszkodliwiania oraz urządzenia czy instalacje, w których
są te procesy realizowane. Zasada bliskości zakłada, że każde przemieszczenie odpadów
jest potencjalnym zagrożeniem poszarzenia uciążliwości przez nie spowodowanych i z tego
powodu takie przemieszczanie powinno być ograniczane - jeżeli tylko jest to możliwe, odzysk
lub unieszkodliwienie należy przeprowadzić w miejscu powstania odpadów. Realizacji celu
zmierzającego do ograniczenia uciążliwości powodowanych przez odpady wskutek ich
przemieszczania służy nakaz, że takie przemieszczanie powinno się odbywać do miejsc
położonych możliwie najbliżej. Należy podkreślić, że każdy Zamawiający jest związany nie
tylko PZP, ale także pozostałymi przepisami powszechnie obowiązującego prawa, Zatem w
niniejszym przypadku Zamawiający ma także obowiązek przestrzegać treści art. 9 ustawy o
odpadach, który obliguje do przestrzeganie zasady bliskości. Zatem przepisy ustawy o
odpadach stanowią lex specialis w stosunku do PZP. Wedle orzecznictwa ZA zawarcie
umowy z wykonawcą sprzecznie z zasadą bliskości oznaczałoby nieważność umowy w
oparciu o art. 58 K. c., tj. sprzeczność czynności prawnej (umowy) z ustawą o odpadach.”'
Za godny przytoczenia uznał zamawiający również wyrok Zespołu Arbitrów z dnia
20.06.2006 r. (sygn. akt; UZP/ZO/0-1723/06) cyt. „Powyższa zasada bliskości dla
określonych rodzajów odpadów, w tym stanowiących przedmiot zainteresowania w
niniejszym postępowaniu, jest wiążąca, mimo że utrudnić może dostęp do zamówienia
podmiotom, które nie zapewniły sobie możliwości korzystania z instalacji spełniających
powołane warunki," wyrok KIO /UZP 343/11 z dnia 02.03.2011 r. podkreślający ważność
zasady bliskości, a także opinię Urzędu Zamówień Publicznych - Departament Prawny,
Warszawa, z dnia 19.12.2007 r. UZP/DP/O-JDU/157047/30030/07, zgodnie z którą oferta
naruszająca zasadę bliskości powinna być odrzucona. Z uwagi na powyższe zamawiający
odrzucił ofertę odwołującego jako niezgodną z treścią specyfikacji istotnych warunków
zamówienia i nieważną na podstawie odrębnych przepisów, w tym przypadku z ustawą o
odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t,j. Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze
zm.), gdyż zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść nie odpowiada treści specyfikacji
istotnych warunków zamówienia i jeśli oferta jest nieważna na podstawie odrębnych
przepisów.
Izba zważyła co następuje.
Odwołujący wykazał posiadanie interesu w uzyskaniu zamówienia, jego oferta jest
najkorzystniejszą według ustalonego kryterium oceny. Nie uzyskując zamówienia, wskutek
zarzucanych bezpodstawnych czynności zamawiającego, mógłby ponieść stratę finansową,
co stanowiło spełnienie przesłanek legitymujących do wniesienia odwołania w myśl art. 179
ust. 1 ustawy Pzp.
Okolicznością bezsporną pozostawało, że odwołujący w dokumentacji oferty
przedstawił decyzję Wojewody Łódzkiego pozwolenie zintegrowane nr SR.VII-M/6617-2/PZ
60/2007 z dnia 23 maja 2007 r. (str. 16 oferty), ze zmianą z dnia 29 października 2010 r. na
prowadzenie instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych o zdolności
przetwarzania ponad 10 ton na dobę - Zakładu Termicznej Utylizacji Odpadów Medycznych i
Weterynaryjnych w Bełchatowie. Decyzją objęte zostały kody odpadów określonych w opisie
przedmiotu zamówienia w przedmiotowym postępowaniu. Odwołujący przedstawił również
drugą decyzję Marszalka Województwa Dolnośląskiego z 5 listopada 2010 r. Nr DM-S
.V.7654-177/10 oraz z dnia 7 lipca 2009 r. i z dnia 27 maja 2009 r. dotyczące pozwolenia na
prowadzenie instalacji unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych w Miliczu
oraz zbierania i transportu odpadów medycznych i weterynaryjnych na terenie województwa
dolnośląskiego i wielkopolskiego, w zakresie odpadów o kodach określonych w opisie
przedmiotu zamówienia. Zezwolenia zostały udzielone na rzecz odwołującego. Przetwórnię w
Miliczu odwołujący wskazał w treści oferty jako przeznaczoną do realizacji usługi
unieszkodliwiania odpadów medycznych na rzecz zamawiającego. Natomiast instalację w
Bełchatowie uważał za uzupełniającą, np. w przypadku awarii. W formularzu oferty oraz w
zaakceptowanym podpisem wzorze umowy - podjął zobowiązanie, iż treść jego oferty będzie
uwzględniać przepisy ustawy o ochronie środowiska i ustawy o odpadach.
Okoliczność przyznaną stanowiło, że przetwórnia odpadów niebezpiecznych w
Bełchatowie leży w zasięgu terytorialnym województwa łódzkiego, natomiast przetwórnia w
Miliczu, leży na terenie województwa dolnośląskiego. Zarówno zgłaszający przystąpienie
wykonawca Zakłady Energetyczne Blachownia Sp. z o.o. jak i wykonawca Remondis
Medison Sp. z o.o. zaoferowali unieszkodliwianie odpadów medycznych o właściwościach
zakaźnych w spalarni usytuowanej w miejscowości ich wytworzenia, czyli na terenie Opola, na
podstawie udostępnionego potencjału przez formę EKO –TOP Sp. z o.o. z siedzibą w
Rzeszowie, na postawie pozwolenia dla tego podmiotu na przetwarzanie odpadów w
dzierżawionej Spalarni Odpadów Medycznych, zlokalizowanej na terenie Publicznego Zakładu
Opieki Zdrowotnej – Wojewódzkiego Centrum Medycznego w Opolu przy ul. Witosa.
Podstawowym argumentem odwołującego było, że zakłady którymi dysponuje,
szczególnie w położony w Bełchatowie, zapewniają nowocześniejszą technologię
przetwarzania odpadów medycznych, co w opinii odwołującego miało przeważyć okoliczność,
iż nie został spełniony warunek bliskości, gdyż obie te spalarnie są położone poza terytorium
województwa opolskiego.
Zdaniem Izby, przepis art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony
środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), że odpady powinny być poddane
odzyskowi lub unieszkodliwieniu w instalacjach spełniających wymagania najlepszej techniki
lub technologii, stanowi normę ogólną - adresowaną nie tylko do wykonawców składających
oferty na unieszkodliwianie odpadów medycznych, jak przede wszystkim do ośrodków
decyzyjnych w odniesieniu do ochrony środowiska naturalnego i prowadzonej przez nich
polityki w tym zakresie i wydawanych zezwoleń na unieszkodliwianie odpadów. Taki też
charakter kierunkowy, wyznacza stwierdzenie w art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach, iż powinny
one być unieszkodliwiane uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, o
której mowa w art. 143 ustawy o ochronie środowiska. Przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia
2001 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), stanowią
skonkretyzowanie nakazanych norm postępowania podmiotów, które w swojej działalności
wytwarzają określone kategorie odpadów, zbierają je, gromadzą, transportują oraz zajmują
się ich unieszkodliwianiem. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach zezwala na przekazanie
odpadów, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione w miejscu ich
powstawania – do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub
unieszkodliwione, uwzględniając najlepszą technikę lub technologię. Postanowienia ust. 3 art.
9 ustawy o odpadach zakazują wprost poddawania odzyskowi lub unieszkodliwianiu
określonych odpadów, wytworzonych poza obszarem tego województwa, na którym zostały
wytworzone. Zakazem takim objęty jest również przywóz w celach poddawania odzyskowi lub
unieszkodliwieniu, odpadów wytworzonych w innym województwie. Z mocy ust. 4 art. 9
odpady mogą być poddawane odzyskowi lub unieszkodliwianiu na obszarze województwa
innego, niż te na którym zostały wytworzone, jeżeli odległość od miejsca wytworzenia
odpadów do instalacji lub miejsca przeznaczonego do odzysku lub unieszkodliwiania jest
mniejsza niż odległość do instalacji lub miejsca położonego na obszarze tego samego
województwa. Ze wskazania art. 9 ust. 5 ustawy o odpadach – wynika, iż wyżej przytaczane
przepisy ust. 3 i 4, stosuje się odpowiednio do unieszkodliwiania odpadów medycznych o
właściwościach zakaźnych.
Sposób sformułowania cytowanych przepisów, w sposób jednoznaczny pozwala na
stwierdzenie, iż mają one charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem odstępstwo od ich
stosowania skutkowałoby nieważnością czynności prawnej, jako sprzecznej z ustawą z mocy
art. 58 §1 K.c.
Odwołujący w formularzu złożonej oferty i zaakceptowanym wzorze umowy, która
będzie zawarta z wykonawcą zamówienia, w § 1 pkt 4 zagwarantował, iż wykonanie usługi
odbywać się będzie zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności przepisami
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.),
oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (tj. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - Prawo ochrony
środowiska, tym samym objął to zobowiązanie treścią swojej oferty. Przyjęcie zatem oferty
odwołującego z uwzględnieniem wywozu odpadów medycznych o właściwościach
zakaźnych do spalarni w województwie łódzkim, czy dolnośląskim, w sytuacji gdy na terenie
Opola znajduje się zakład utylizacji tego typu odpadów, posiadający wystarczające moce
przerobowe, oraz zawarcie na takich warunkach umowy o realizację zamówienia - mogłoby
skutkować nieważnością tej umowy.
Powoływany przez odwołującego wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie o sygn. akt IX
Ga 183/11 z dnia 16 sierpnia 2011 r. zapadł w odmiennych okolicznościach faktycznych. W
szczególności Sąd ten stwierdził, iż oceniał okoliczność - „(…) wobec braku na terenie
województwa lubelskiego instalacji służącej unieszkodliwianiu tego rodzaju odpadów.”
W przekonaniu Izby, zasadnie zamawiający uznał ofertę odwołującego za
podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp, jako iż jej treść nie
odpowiada treści SIWZ - nie oferuje wykonania usługi najbliżej miejsca wytworzenia
odpadów, mimo że w Opolu istnieje odpowiednia instalacja spalarni, mająca wolne moce
przerobowe. Przy czym z protokołu komisji przetargowej z dnia 16 września 2011 r. wynika,
iż wszyscy wykonawcy, uczestniczący w postępowaniu stosują procesy spalania oznaczone
symbolem „D10,” co świadczy o zbliżonej technologii.
Ograniczenie konkurencji w tym postępowaniu do podmiotów, które byłyby w stanie
wykazać, iż posiadają własne, lub dysponują na innej podstawie prawnej, np. dzierżawy -
instalacjami do spalania odpadów medycznych na terenie województwa opolskiego, wraz ze
stosownymi wydanymi im zezwoleniami, wynika z upoważnienia ustawy o odpadach, zatem
nie może być uznane za czynność zamawiającego naruszającą przepisy ustawy Prawo
zamówień publicznych. Ustawodawca przez ustanowienie „zasady bliskości” w odniesieniu
do procedur unieszkodliwiania odpadów, realizuje nadrzędny interes publiczny, aby odpady
niebezpieczne, jakimi są odpady medyczne o oznaczonych kodach, podlegały
przemieszczeniu w celu ich unieszkodliwienia, na jak najkrótszej trasie, w celu
zminimalizowania ryzyka ich oddziaływania zakaźnego i możliwości rozprzestrzeniania
chorób, chociażby wskutek potencjalnych wypadków komunikacyjnych. Izba podzieliła
poglądy wyrażone w wyroku KIO 122/11 z dnia 2 lutego 2011 r.
Zakładając jednak racjonalność ustawodawcy, nie można byłoby z góry wyłączyć
dopuszczalności wyboru oferty wykonawcy dysponującego instalacją w innym województwie,
nawet zlokalizowaną w dalszej odległości, ale jedynie w sytuacji wykazania
niewystarczających mocy przerobowych miejscowej spalani odpadów (czy wyłączenia z
użytkowania - wskutek remontów, przestojów), gdyż nadmierne gromadzenie u wytwórcy
zakaźnych odpadów medycznych, stwarzałoby również określone zagrożenia. Z tych
względów Izba nie przychyliła się do stanowiska zamawiającego, że oferta odwołującego
sama w sobie jest dotknięta bezwzględną nieważnością i jako taka podlega odrzuceniu na
podstawie art. 89 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp. Odwołujący posiada stosowne zezwolenia,
dysponuje instalacjami do unieszkodliwiania odpadów medycznych. Nie wykazał jednak
takiej okoliczności, iż spalarnia w Opolu nie posiada wystarczającej mocy przerobowej do
obsługi przedmiotowego zamówienia, a wręcz oferty pozostałych wykonawców, oferujących
wykonanie usługi na bazie potencjału technicznego tegoż właśnie zakładu w Opolu, stanowią
bezpośredni dowód, iż wytwórnia ta jest w stanie przyjąć i poddać procesom spalania
zakładaną w tym postępowaniu ilość odpadów medycznych.
Mimo, iż przywołane wyżej przepisy odnoszą się do uwzględnienia najlepszej techniki
czy technologii zakładu przeznaczonego do termicznego przekształcania odpadów (spalarni
odpadów), to nie wprowadzają żadnej kategoryzacji tych zakładów - według powyższego
kryterium. Przynajmniej odwołujący na to się nie powoływał, jedynie ogólnie wywodząc, że
dysponuje bardziej nowoczesną linią do spalania odpadów niż konkurenci. Izba przyznała
rację przystępującemu, iż adresatem tej normy są organy wydające odpowiednie zezwolenia,
które są w stanie ocenić spełnienie normatywnych wymagań i parametrów technicznych, czy
emisji spalin do środowiska. W przekonaniu Izby, zamawiający jako zakład opieki
zdrowotnej, nie ma ani obowiązku, ani też możliwości ustalania, która z instalacji oferowana
do wykonania usługi unieszkodliwiania odpadów, jest bardziej nowoczesna – zaawansowana
technicznie i technologicznie. Z punktu widzenia zarówno zamawiającego, jak i wykonawcy
składającego ofertę, istotny jest fakt, że proponowany zakład spalarni spełnia wymagania, co
potwierdza decyzja uprawnionego organu administracyjnego dopuszczenia do użytkowania
w tym zakresie, wydana na rzecz podmiotu ubiegającego się o zamówienie.
Postępowanie dowodowe w sprawie nie wykazało zasadności stawianych
zamawiającemu zarzutów naruszenia:
1) art. 89 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 7 ust. 1 ustawy Pzp, w związku z art. 9 ust. 2-5 ustawy o
odpadach, gdyż odrzucenie oferty odwołującego znajdowało uzasadnienie, a czynność ta nie
uchybiała zasadzie równego traktowania wykonawców,
2) art. 91 ust. 1 ustawy Pzp, skoro oferta odwołującego podlegała odrzuceniu, nie mogła
zostać wybrana do realizacji zamówienia.
Zarzut naruszenia 93 ust. 1 pkt 4 ustawy nie podlegał rozpatrzeniu, jako przekraczający
zakres kognicji Izby, wyznaczony przez art. 180 ust. 2 ustawy Pzp w związku z art. 192 ust. 7
ustawy Pzp.
Izba również nie odniosła do zarzutów naruszenia przepisów ustawy Pzp, w kontekście
podstaw odpowiedzialności za naruszenie zasad dyscypliny finansów publicznych, gdyż nie
posiada uprawnień do wypowiadania się w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy Izba oddaliła odwołanie i orzekła jak w sentencji na podstawie
art. 192 ust. 1 ustawy Pzp.
O kosztach orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 192 ust. 9 i 10
ustawy Pzp oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r.
w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzaju kosztów w
postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania. (Dz. U. Nr 41, poz. 238) – wniesiony
wpis podlegał zaliczeniu na poczet kosztów postępowania.
Przewodniczący:
…………………….