II AKa 364/11

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt: II AKa 364/11</span> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 11 października 2011 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="172"/> <col width="539"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Beata Basiura</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->SSA Marek Charuza (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSA Wiesław Kosowski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Magdalena Baryła</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale <strong> <!-- -->Prokuratora Prok. Apel. Adama Rocha</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 roku sprawy</p> <p> <strong> <!-- -->wnioskodawczyni <span class="anon-block">L. T.</span> </strong> c. <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">H.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->wnioskodawcy <span class="anon-block">A. T.</span> </strong> s. <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">L.</span> </p> <p>w przedmiocie zadośćuczynienia i odszkodowania za internowanie <span class="anon-block">W. T.</span>na mocy decyzji nr III "A" - 28 z dnia 12.12.1981 roku wydanej przez Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawców</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach</p> <p>z dnia 29 kwietnia 2011 roku, sygn. akt XXI Ko 225/08</p> <p>1.  zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że podwyższa zasądzone zadośćuczynienie do kwot po 7.500,00 (siedem tysięcy pięćset) złotych <br/>na rzecz każdego z wnioskodawców, z ustawowymi odsetkami od dnia <br/>11 października 2011 roku;</p> <p>2.  w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</p> <p>3.  zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz pełnomocnika wnioskodawców <span class="anon-block">L. T.</span> i <span class="anon-block">A. T.</span> – <br/>adw. <span class="anon-block">J. F.</span> – Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">K.</span> kwotę 147,60 <br/>(sto czterdzieści siedem złotych 60/100) złotych, w tym 23% podatku <br/>VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym;</p> <p>4.  kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt II AKa 364/11</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">W. T.</span> wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie <br/>i zadośćuczynienie za internowanie w okresie od dnia 13 grudnia 1981 roku do dnia <br/>12 marca 1982 roku, w łącznej kwocie 25 000 złotych.</p> <p> <span class="anon-block">W. T.</span> zmarł w dnia 6 września 2009 roku i w jego uprawnienia wstąpili żona <span class="anon-block">L. T.</span> oraz syn <span class="anon-block">A. T.</span>, którzy ostatecznie wnieśli <br/>o zasądzenie kwoty 30 000 złotych tytułem odszkodowania oraz 30 000 złotych tytułem zadośćuczynienia.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2011 roku Sąd Okręgowy <br/>w Katowicach zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawców <span class="anon-block">L. T.</span> <br/>i <span class="anon-block">A. T.</span> kwoty po 5 000 złotych z ustawowymi odsetkami liczonym od dnia prawomocności wyroku tytułem zadośćuczynienia za krzywdy doznane przez <span class="anon-block">W. T.</span> wynikłe z jego internowania na mocy decyzji nr III A -28 z dnia 12 grudnia 1981 roku wydanej przez Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w <span class="anon-block">K.</span>, zaś w pozostałym zakresie żądanie wnioskodawców oddalił.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawców, <br/>i zaskarżając wyrok w części dotyczącej zasądzonego zadośćuczynienia zarzucił orzeczeniu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1;art. 445 § 2)">art. 445 § 1 i 2 k.c.</a> </p> <p>Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawców kwoty 25 000 złotych tytułem zadośćuczynienia, ewentualnie <br/>o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach.</p> <p>Apelację ocenić należało jako jedynie częściowo zasadną.</p> <p>Ponieważ poza zakresem zaskarżenia pozostawiono tą cześć przedmiotowego wyroku, w której oddalono żądanie wniosku o zasądzenie odszkodowania za internowanie represjonowanego – które to rozstrzygnięcie nie nasuwa krytycznych uwag – niniejsze rozważania dotyczyć będą jedynie kwestionowanej w apelacji wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.</p> <p>I tak przede wszystkim podnieść należy, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny dotyczący internowania zmarłego <span class="anon-block">W. T.</span>, skutkujący doznaniem przez niego krzywdy i w konsekwencji uprawnieniem jego żony i syna do dochodzenia zadośćuczynienia.</p> <p>Te ustalenia, a także dalsze kwestie, związane i z potrzebą odniesienia się do ujawnionego problemu ewentualnego wykluczenia roszczenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 5)">art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>, nie były podważane i przez prokuratora, choć ten na rozprawie przed Sądem I instancji wniósł o oddalenie wniosku w całości.</p> <p>Na aprobatę zasługują i te wywody sądu I instancji (strony 8-9 uzasadnienia), które dotyczyły okoliczności mających wpływ na ustalenie wysokości zadośćuczynienia oraz braku podstaw do objęcia nim schorzeń na które zapadł represjonowany już po zakończeniu internowania, a to z powodu niewykazania związku przyczynowego pomiędzy tymi schorzeniami a internowaniem represjonowanego.</p> <p>Uwagi te stanowią odpowiedź na twierdzenia skarżącego, że zadośćuczynienie winno obejmować i okres po zakończeniu internowania <span class="anon-block">W. T.</span>.</p> <p>Słusznie w zaskarżonym orzeczeniu wyrażono i dalszy pogląd, odwołujący się do brzmienia mającej zastosowanie normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1;art. 445 § 2)">art. 445 § 1 i 2 k.c.</a>, że zadośćuczynienie powinno być odpowiednie, i chociaż ustalenie jego wysokość należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, to ustalenie sądu w tym zakresie nie może być dowolne.</p> <p>Jednakże w realiach przedmiotowej sprawy, sąd I instancji określając łączną kwotę zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez <span class="anon-block">W. T.</span> na 10 000 złotych, nie w pełni uwzględnił cierpienia doznane przez represjonowanego w okresie jego internowania.</p> <p>Co prawda istotnie w stosunku do <span class="anon-block">W. T.</span> w okresie jego internowania nie była stosowana przemoc ani szykany – na co słusznie zwrócił uwagę sąd orzekający – lecz izolacja represjonowanego po doznanym przezeń urazie głowy, związana była z dodatkowymi uciążliwościami i niedogodnościami.</p> <p>Okoliczność ta nie została jednak wystarczająco uwzględniona przy określaniu wysokości należnego zadośćuczynienia.</p> <p>Biorąc zatem pod uwagę cały rozmiar cierpień psychicznych i fizycznych doznanych przez represjonowanego, czas ich trwania i intensywność przeżyć, przyjąć należało, że kwota należnego zadośćuczynienia przekraczać winna powszechnie przyjęty punkt odniesienia, jakim jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z okresu orzekania.</p> <p>Przypominając wypracowane w orzecznictwie wskazanie, że kwota zadośćuczynienia musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, <br/>a jednocześnie nie może być nadmierna w stosunku do doznanych krzywd i poziomu dochodów społeczeństwa, a także posługując się trafnie podaną przez sąd orzekający wysokością średniego wynagrodzenia miesięcznego za pracę w sektorze przedsiębiorstw wynoszącą w ostatnim kwartale 2010 roku 3 436,50 złotych stwierdzić należy, iż kwota zadośćuczynienia za krzywdy doznane przez <span class="anon-block">W. T.</span> winna sięgać 15 000 złotych, a więc kwoty przypadające na wnioskodawców tj. <span class="anon-block">L. T.</span> i <span class="anon-block">A. T.</span> wynoszą po 7 500 złotych.</p> <p>W pozostałej części żądanie skarżącego ocenić należało jako nadmierne, albowiem nie można zapominać, że choć uraz doznany przez represjonowanego uczynił jego izolację uciążliwą bardziej niż przeciętną, to jednak <span class="anon-block">W. T.</span> po wspomnianym urazie głowy miał zapewnioną opiekę medyczną, a końcowy okres internowania spędził w szpitalu więziennym.</p> <p>Z tych zatem względów orzec należało jak w wyroku, o kosztach postępowania orzekając na zasadzie art. 13 powołanej wyżej ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku.</p> </div>