II AKa 317/08

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt : II AKa 317/08</span> </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 14 listopada 2008 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="172"/> <col width="539"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSA Bożena Brewczyńska (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA Witold Mazur</p> <p>SSA Piotr Mirek</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>Krzysztof Gigoła</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Krzysztofa Błacha</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r.</p> <p>sprawy <span class="anon-block">Z. Ł.</span> s. <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">K.</span> </p> <p> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>oskarżonego o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 174;art. 174 § 1)">art. 174 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 165;art. 165 § 1;art. 165 § 1 pkt. 5)">art. 165 § 1 pkt. 5 kk</a> <br/>przy zast. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji prokuratora</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2008 r. <br/>sygn. akt. V K 172/07</p> <p>1.  utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;</p> <p>2.  kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt II AKa 317/08</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 16 czerwca 2008r uznał oskarżonego <span class="anon-block">Z. Ł.</span>za winnego popełnienia wykroczenia z art. 66 kw polegającego na tym iż w dniu 31 grudnia 2006 r w <span class="anon-block">K.</span>działając ze złośliwości i swawoli, chcąc wywołać niepotrzebną czynność w postaci ewakuacji dworca i jego przeszukania, podał pracownikowi Centrum <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">K.</span>fałszywą informację o podłożonej bombie na terenie dworca PKP, czym wprowadził w błąd instytucje użyteczności publicznej i inne organy ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego i zdrowia. Za czyn ten na mocy art. 66 kw wymierzył mu karę 30 dni aresztu.</p> <p>Na mocy art. 66 § 2 kw orzekł od oskarżonego na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>, spółka z o.o. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>nawiązkę w kwocie 1000zł.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63 § 1 kk</a> na poczet orzeczonej kary zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 1 lutego 2007 do dnia 2 marca 2008r i uznał karę za wykonaną. Ponadto zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu zwrot kosztów obrony, a na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624§ 1 kpk</a> zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych.</p> <p>Apelacje od tego wyroku złożył prokurator.</p> <p>Zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu iż oskarżony popełnił jedynie wykroczenie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 66)">art. 66</a> kw, podczas gdy wnikliwa analiza materiału dowodowego, w szczególności w postaci zeznań świadków, jak też wskazania zasad doświadczenia życiowego winny prowadzić do wniosku, że sąd powinien uprzedzić strony o możliwości zmiany kwalifikacji zarzuconego czynu jako występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 kk</a>, a to zmuszenia groźbą bezprawną do określonego zachowania, po czym winien był ocenić zgromadzone dowody w świetle tego przepisu.</p> <p>Stawiając powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył co następuje:</p> <p>Wniesiona przez prokuratora apelacja nie jest trafna, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Przystępując do koniecznych w nin. sprawie rozważań, na wstępie wskazać trzeba na oczywistą wadliwość zarzutu postawianego w treści apelacji. Jak wynika bowiem z uzasadnienia apelacji skarżący nie kwestionuje poczynionych przez sąd ustaleń faktycznych, a nie zgadza się jedynie z dokonaną oceną prawną zachowania oskarżonego <span class="anon-block">Z. Ł.</span>. Niespornie zatem zarzucane sądowi uchybienie, to nie poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, ale niewłaściwa ocena prawna trafnie ustalonych faktów.</p> <p>Na gruncie nin. sprawy nie sposób również uznać za zasadne drugiej części wywodów zawartych przez skarżącego w treści zarzutu odwoławczego, dotyczących naruszenia przez sąd przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 399)">art. 399 kpk</a>, polegającego na nieuprzedzeniu oskarżonego o możliwości zakwalifikowania jego czynu jako występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 kk</a>. O przyjęcie takiej kwalifikacji prawnej czynu na rozprawie nie wnioskował prokurator, a również i sąd w ramach dokonywanych analiz prawnych zachowania oskarżonego, nie widział konieczności rozważenia oceny jego czynu jako występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 kk</a>. Tak więc nie sposób twierdzić iż doszło w tym zakresie do uchybienia przepisowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 399)">art. 399 kpk</a>. W/w przepis jednoznacznie obliguje sąd do uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu w tych sytuacjach, gdy daną kwalifikacje prawną sąd ma w polu widzenia i postrzega ją jako jedną z możliwych do przyjęcia, nie zaś co do wszelkich ewentualnie dopuszczalnych ocen prawnych.</p> <p>Przechodząc do rozważań z zakresu oceny prawnej przypisanego oskarżonemu <span class="anon-block">Z. Ł.</span> czynu, na wstępie koniecznym jest dokonanie analizy charakteru i brzmienia słów wypowiedzianych przez oskarżonego w trakcie wykonanych przez niego połączeń telefonicznych. Odtworzenie płyty CD zawierającej oryginalny zapis dźwięku, a więc zarówno treści jak i brzmienia rozmowy przeprowadzonej przez oskarżonego z odbiorcami telefonów pod numerami 997 i 112 pozwala na niesporne ustalenie iż oskarżony głosem spokojnym, wdając się jednocześnie w rozmowę z odbiorcą połączenia, wypowiedział słowa „na dworcu jest bomba”. Swojej wypowiedzi nie uzupełnił informacją o groźbie jej wybuchu lub inną sugestią potencjalnego niebezpieczeństwa. Dokonując kalifikacji prawnej tego czynu ocenić zatem należy czy takie zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona groźby w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 kk</a> czy też było jedynie fałszywą informacją lub alarmem o czym stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 66)">art. 66</a> kw.</p> <p>Bezspornym jest iż istotą groźby penalizowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 kk</a> jest każda groźba bezprawna / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 12)">art. 115 § 12 kk</a> /, a więc groźba określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1</a> /groźba karalna/, jak też groźba spowodowania postępowania karnego lub rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego najbliższych.</p> <p>W świetle faktów ustalonych w nin. postępowaniu zachowanie oskarżonego winno być zatem przeanalizowane na płaszczyźnie ustawowego pojęcia groźby karalnej, a więc groźby w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 kk</a>. To zaś wymaga rozważenia dwóch elementów - tego czy w wypowiedzi oskarżonego zawarta była groźba popełnienia przestępstwa i jeżeli tak, to czy wzbudziła ona uzasadnioną obawę iż zostanie spełniona.</p> <p>Słowa oskarżonego „jest bomba” w sposób oczywisty zawierały niepokojącą treść łączącą się z pojęciem „bomba”, co w omawianym kontekście sytuacyjnym oznaczało materiał niebezpieczny, wybuchowy. Nie zawierały jednak dalej idącej informacji o możliwości i groźbie wybuchu owego materiału. W znaczeniu językowym nie można stawiać znaku równości pomiędzy pojęciem „ bomba” aczkolwiek z określeniem tym w dorozumiany sposób łączy się niebezpieczeństwo, a pojęciem „groźba wybuchu” i wyprowadzać na tej podstawie domniemania jakoby oskarżony przekazując wiadomość o bombie, tym samym jednocześnie zagroził popełnieniem przestępstwa. Oskarżony bez wątpienia wywołał stan zaniepokojenia wynikły z tego, iż w sposób naturalny każdy pozyskując informację w treści której zawarte jest słowo „bomba” odczuwa lęk i obawę istnienia potencjalnego niebezpieczeństwa. Nie można jednak słowom oskarżonego przypisać sięgającej dalej treści czyli wypowiedzenia tym samym groźby popełnienia przestępstwa, a więc np. jej zdetonowania. Bezspornym jest iż owa groźba może być wyrażona także i w sposób dorozumiany, jak przyjmuje się w orzecznictwie np. gestem czy słowem, nie mniej jednak zawsze musi ona zostać przez sprawę wyrażona, a nie można jej jedynie domniemywać przyjmując założenie, iż skoro sprawca użył danych słów to w ich treści można domyślić się także i potencjalnej groźby popełnienia przestępstwa. Okoliczności i sposób wyrażenia groźby tj. treść i sposób rozmowy przeprowadzonej pomiędzy oskarżonym, a odbiorcami jego telefonów wskazują na to iż słowa oskarżonego bez wątpienia stanowiły fałszywą informacje będącą alarmem, odpowiadały zatem znamionom ustawowym wykroczenia z art. 66 kw. Z takimi też fałszywymi alarmami wiążą się procedury ewakuacyjne, zastosowane także i w nin. sytuacji, a przewidziane jako tryb ewakuacji. W pojęciu alarm jakim posłużył się ustawodawca w art. 66 kw bez wątpienia mieści się ostrzeżenie, a więc informacja o niebezpieczeństwie i taką właśnie informacją o niebezpieczeństwie były słowa oskarżonego „jest bomba”. To konieczne rozróżnienie informacji o potencjalnym niebezpieczeństwie czyli wywołanie alarmu, od wyrażenia groźby popełnienia przestępstwa, wyprowadzone ze słów „na dworcu jest bomba” pozwala dokonać oceny prawnej zachowania sprawcy.</p> <p>Nie każda zatem informacja o niebezpieczeństwie –czyli alarm, wiadomość o istnieniu potencjalnego zagrożenia, będzie stanowiła groźbę w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 kk</a> </p> <p>Tylko te alarmy, które jednocześnie zawierają groźbę spełnienia czyli zrealizowania owego zagrożenia stanowią groźby karalne.</p> <p>Tak więc zachowanie oskarżonego było jedynie fałszywą informacją o niebezpieczeństwie</p> <p>/alarmem/ pociągającym za sobą uruchomienie określonych procedur. Jak wynika z przekonywujących wyjaśnień oskarżonego taki też był cel jego działania. Świetle zatem zgromadzonych dowodów przypisywanie in concreto oskarżonemu także dopuszczenia się groźby karalnej było by czynieniem niedopuszczalnych domniemań, a nie wnioskowaniem opartym na materiale dowodowym.</p> <p>Reasumując powyższe stwierdzić należy iż wobec brzemienia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 66)">art. 66</a> kw przewidującego jako formy sprawcze zachowania sprawcy - fałszywy alarm, informację lub inny sposób – prowadzące do wprowadzenia w błąd instytucji publicznej lub innego organu ochrony bezpieczeństwa, mające na celu wywołanie niepotrzebnej czynności, tylko te zachowania, które mieszcząc się w pojęciu „inny sposób”, a jednocześnie są groźbą bezprawną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 190;art. 190 § 1)">art. 190 § 1 kk</a>, będą stanowiły występek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 §1 kk</a>. Oznacza to tym samym iż w pewnych sytuacjach może dojść do idealnego zbiegu przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 191;art. 191 § 1)">art. 191 § 1 kk</a> /zmuszenie groźbą bezprawną do uruchomienia określonych procedur ewakuacyjnych/ i wykroczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 66)">art. 66</a> kw.</p> <p>W rozpoznawanej natomiast sprawie sytuacja taka nie występuje i wobec tego uznając dokonaną przez sąd I instancji ocenę prawną czynu oskarżonego za trafną, zaskarżony wyrok utrzymano w mocy, kosztami procesu obciążając Skarb Państwa.</p> </div>