I GZ 235/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 292/25 w przedmiocie zarządzenia o ściągnięciu kwoty tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 października 2024 r. nr KOA/4122/Eg/24 w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z 25 marca 2026 r., V SA/Wa 292/25, w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 28 października 2024 r. nr KOA/4122/Eg/24 w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, zarządził ściągniecie od skarżącego nieziszczonej opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie w wysokości 100 złotych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący 7 sierpnia 2025 r., złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 10 lipca 2025 r. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 9 października 2025 r. Pomimo że skarżący był dwukrotnie wzywany do jej uiszczenia, nie uiścił wymaganej opłaty. Skarżący w zażaleniu wniósł o uchylenie zarządzenia i zmianę poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, że w przesyłce zawierającej wyrok z uzasadnieniem nie doręczono mu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni liczonych od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jednocześnie art. 142 § 2 p.p.s.a. nakazuje sądowi doręczenie wnioskodawcy odpisu wyroku z uzasadnieniem. Należy przy tym zauważyć, że wniosek strony, o jakim mowa w art. 142 § 2 p.p.s.a., podlega opłacie. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie 7-dniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się opłatę kancelaryjną. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek o uzasadnienie, po uprzednim wezwaniu do jej uiszczenia. Kwotę należnej opłaty precyzuje określa § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090) na 100 złotych. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem bez uiszczenia opłaty. Dlatego zasadnie zarządzono wezwanie skarżącego do jej uiszczenia. Następstwem niewykonania tego wezwania było ściągnięcie opłaty. Zarządzenie jest zatem zgodne z prawem zarówno co do zasady, jak również co do wysokości. Jak wynika z akt sprawy Sąd pismem z 11 lipca 2025 r. doręczając odpis sentencji wyroku pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie, który podlega opłacie w wysokości 100 złotych. Skarżący powyższe pismo odebrał w placówce pocztowej 31 lipca 2025 r. (vide ZPO k. 56 akt sądowych). Następnie Sąd na skutek wniosku skarżącego o uzasadnienie wyroku zarządzeniem z 20 sierpnia 2025 r. wezwał stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od tego wniosku. Sporne zarządzenie wraz z odpisem wyroku z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu 26 września 2025 r. (vide ZPO k. 70 akt sądowych). Dalej Sąd zarządzeniem z 2 grudnia 2025 r. wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 20 sierpnia 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku Sądu z uzasadnieniem w wysokości 100 złotych w kasie Sądu bądź na rachunek bankowy Sądu ze wskazaniem tytułu wpłaty, rodzaju pisma, od którego opłata jest uiszczana oraz sygnatury akt sądowych na podstawie art. 234 § 2 ustawy z 30 dnia sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1090 ze zm.) - w terminie siedmiu dni pod rygorem ściągnięcia wyżej wymienionej kwoty w drodze egzekucji sądowej. Powyższe zarządzenie po podwójnej awizacji zostało uznane za doręczone skarżącemu w dniu 22 stycznia 2026 r. (vide. k 78 i 80 akt sądowych). Z informacji z rejestru opłat sądowych Sądu I instancji nie odnotowano uiszczonej wymaganej opłaty kancelaryjnej. W tym miejscu należy się odnieść do zarzutu dotyczącego braku doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej należy wyjaśnić, że zawartość korespondencji potwierdza zapis znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, który wskazuje, że przesyłka zawierała "odpis wyroku wraz z uzasad. + wezwanie do uiszcz. opł. kanc.". W odniesieniu do tego faktu podkreślić należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji stanowi dokument urzędowy w znaczeniu nadanym przez art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.) (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. II FSK 3421/14, postanowienie SN z dnia 22 marca 2019 r., sygn. I CZ 118/17, postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OZ 500/19, postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. akt I OZ 9/24), przez co podlega ono domniemaniu prawdziwości. Przyjmuje się zatem, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie wskazanej na tym dokumencie (w tej sprawie doręczono adresatowi korespondencji czyli skarżącemu), jak również – co jest istotne w świetle treści znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru - że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2265/12). W konsekwencji domniemanie faktyczne niedoręczenia pisma określonego w treści zwrotnego potwierdzenia odbioru może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 73, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 1861/11, 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2228/13, 14 maja 2014 r. sygn. akt I FZ 25/14 oraz z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt I OZ 967/19) i to na stronie, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, spoczywa obowiązek udowodnienia tych okoliczności. Ponadto należy stwierdzić, że w myśl art. 234 § 2 p.p.s.a. momentem generującym obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej jest złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, nie zaś jego otrzymanie. Sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie jest uwarunkowane wpłaceniem przez stronę opłaty kancelaryjnej i podlega doręczeniu niezależnie od okoliczności jej uregulowania. W nawiązaniu do zgłoszonego wniosku w zażaleniu o przyznanie prawa pomocy Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że na obecnym etapie w postępowaniu zażaleniowym kontrolowana jest wyłącznie zgodność z prawem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Co do niej, wobec powyższych rozważań, Sąd kasacyjny nie ma wątpliwości. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.