III SAB/Gd 376/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. L. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. K. L. (dalej także jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2026 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do udzielenia informacji na piśmie, czy przed wniesieniem skargi wnosił ponaglenie do właściwego organu, a jeśli tak, do nadesłania jego kopii, zakreślając termin 7 dni na wykonanie zarządzenia i wskazując rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącemu w dniu 23 czerwca 2026 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – k. akt sądowych nr 27). Pełnomocnik skarżącego w zakreślonym terminie nie oświadczył, czy ponaglenie zostało wniesione, ani też nie nadesłał odpisu ponaglenia. Przesłał natomiast oświadczenie o cofnięciu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; zwanej dalej jako: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Zgodnie z art. 37 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie. Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Zgodnie zaś z art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Celem złożenia ponaglenia jest wyczerpanie środków zaskarżenia i umożliwienie załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Droga sądowa jest zatem dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Tym samym, złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący nie poprzedził skargi ponagleniem. Potwierdza to treść odpowiedzi na skargę. Ponadto, pomimo wezwania Sądu, pełnomocnik skarżącego nie usunął braków formalnych skargi i nie wykazał, że skarga została poprzedzona ponagleniem. Odnosząc się do, zawartego w treści pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 26 czerwca 2026 r., wniosku o cofnięcia skargi, wskazać należy, że dokonanie takiej czynności procesowej skutkuje zwykle oceną umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 60 w zw. z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednakże umorzenie jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe zostało prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu oraz opłaconej. W niniejszej sprawie, wobec niewyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia i nie poprzedzenia skargi ponagleniem, postępowanie sądowe nie mogło być skutecznie wszczęte, a tym samym niedopuszczalne było jego umorzenie. Mając powyższe na względzie, Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - odrzucił skargę skarżącego jako niedopuszczalną, gdyż skarżący przed jej wniesieniem nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.