III OSK 20/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Lu 89/25 w sprawie ze skargi J.W. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 9 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Lu 89/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi J.W. (dalej także "skarżący") na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie (dalej także "organ", "ORA") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 22 lutego 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktów 3, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 15 w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie, a także zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy. Pismem z 22 lutego 2023 r. skarżący wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej przez udzielenie informacji na temat adwokata H.P. w następującym zakresie: 1. W którym roku Adwokat ukończył wyższe studia prawnicze? 2. Na jakiej uczelni Adwokat odbywał ww. studia? 3. Z jaką oceną Adwokat ukończył ww. studia? 4. W jakich latach Adwokat odbywał aplikację adwokacką? 5. Kiedy Adwokat złożył egzamin adwokacki? 6. Z jakim wynikiem Adwokat złożył egzamin adwokacki? 7. Czy wobec Adwokata począwszy od 30 czerwca 2015 r. do 22 lutego 2023 r. toczyły się lub toczą obecnie postępowania dyscyplinarne? 8. Czy wobec Adwokata począwszy od 30 czerwca 2015 r. do 22 lutego 2023 r orzeczono kary dyscyplinarne? 9. W przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytania 7 i 8 o nadesłanie orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne. 10. Czy począwszy od 30 czerwca 2015 r. do 22 lutego 2023 r wobec Adwokata stosowano upomnienie dziekańskie? 11. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie 10 o wskazanie ile razy stosowano upomnienie dziekańskie wobec Adwokata, kiedy je stosowano oraz za jaki czyn/czyny je stosowano. 12. Czy Adwokat posiada adres poczty elektronicznej oraz numer telefonu do kontaktu z Klientami/potencjalnymi Klientami? 13. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 12 o podanie adresu poczty elektronicznej oraz numeru telefonu, których używa Adwokat do kontaktu z Klientami/potencjalnymi Klientami. 14. Czy, kiedy i ewentualnie jakie funkcje pełnił Adwokat od 30 czerwca 2015 r. do 22 lutego 2023 r w samorządzie tutejszej Rady, 15. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 14 o wskazanie czy z racji pełnionych funkcji Adwokat pobierał jakiekolwiek wynagrodzenie oraz ile ono wynosiło z rozbiciem na poszczególne okresy rozliczeniowe. W odpowiedzi ww. wniosek, pismem z 3 kwietnia 2023 r. organ udzielił informacji w zakresie punktu 1, 2, 4, 5, 12 i 13. W zakresie żądań zawartych w punktach 3, 6, 7, 9, 10, 11, 15 uznano, że nie stanowią one informacji publicznej, zaś w zakresie punktów 8 i 14 uznano, że informacje będące ich przedmiotem stanowią informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał, aby uzyskanie tych informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pismem z 5 czerwca 2025 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji w części uwzględnił złożoną skargę. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że żądane informacje/dane, z wyjątkiem tej dotyczącej oceny z jaką adwokat ukończył studia, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej także "u.d.i.p."). Sąd podkreślił, że stanowisko wyrażone w niniejszym postępowaniu jest zgodne z orzeczeniami wydanymi w analogicznych sprawach przez WSA w Poznaniu oraz Naczelny Sąd Administracyjny (zob.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 148/24 oraz z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 176/24, a także wyrok NSA z 2 września 2025 r., sygn. akt III OSK 57/25, CBOSA). Sąd podzielił również w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 26 lipca 2022 r., III OSK 2697/21, zgodnie z którym "informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, okresu wykonywania zawodu, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych, działalności w samorządzie adwokackim, będą stanowić informację publiczną". Sąd podzielił, znane mu z urzędu, analogiczne stanowisko prezentowane w wyrokach sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Kielcach z 13 września 2023 roku, II SAB/Ke 76/23, wyrok WSA we Wrocławiu z 4 października 2023 roku, IV SAB/Wr 175/23, wyrok WSA w Kielcach z 22 lutego 2024 roku, II SAB/Ke 122/23, wyrok WSA w Kielcach z 3 lipca 2024 roku II SAB/Ke 61/24, IV SAB/Wr 294/24, wyrok WSA w Kielcach z 28 sierpnia 2024 roku, II SAB/Ke 80/24, wyrok WSA w Kielcach z 28 sierpnia 2024 roku, II SAB/Ke 79/24, wyrok WSA we Wrocławiu z 29 sierpnia 2024 roku, IV SAB/Wr 337/24, CBOSA). Sąd uznał zatem, że informacje, o które wnioskuje skarżący w pkt 6-11, a także 14-15 podania stanowią informację publiczną, ponieważ: - w zakresie pkt 6 – umożliwiają weryfikację spełnienia warunków wymaganych do uzyskania wpisu na listę adwokatów, a więc także działalności samorządu zawodowego adwokatów na gruncie treści art. 65 pkt 3 i pkt 4 oraz art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1564 ze zm.; dalej w skrócie p.o.a.).; - w zakresie pkt 7, 8, 9, 10, 11 – obejmują rozstrzygnięcia i dokumenty urzędowe organów samorządu zawodowego adwokatów, w tym sądów dyscyplinarnych (art. 39 pkt 3 w związku z art. 50 p.o.a.) - w zakresie pkt 14 – odnoszą się do kwestii wskazanych wprost jako przykładowy rodzaj informacji publicznej w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. - w zakresie pkt 15 – obejmują przypadek wskazany w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. Sąd uznał jednak, że informacja dotycząca oceny z jaką adwokat ukończył studia prawnicze nie jest informacją publiczną. Prawo o adwokaturze nie przewiduje, aby taka okoliczność/informacja warunkowała dokonanie czynności jaką jest wpis na listę aplikantów adwokackich lub adwokatów (art. 65 pkt. 3 tej ustawy). Dodatkowo Sąd podkreślił, że stanowisko organu w zakresie przetworzonego charakteru informacji żądanych w puncie 8 i 14 bez szczegółowego uzasadnienia jest co najmniej przedwczesne. Ponadto, jeżeli organ uznał, że taki charakter ma powyższa informacja powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania, że żądanie w tym zakresie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Uznając, zaś, że wnioskodawca nie wykazał tej przesłanki organ powinien wydać stosowną decyzję. Równocześnie Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest uzasadnionych podstaw do tego aby uznać, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek skarżącego nie pozostał bez żadnej odpowiedzi, a brak udzielenia informacji publicznej w zakresie objętym żądaniem oparty został o rzeczywiste okoliczności faktyczne i wynikał jedynie z błędnego stanowiska organu co do kwalifikacji prawnej żądania w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Błędne zastosowanie przepisów prawa, które w praktyce powodują liczne problemy i rozbieżności nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa. Okoliczności leżące u podstaw stwierdzenia braku rażącego naruszenia prawa stanowią również przyczyny oddalenia skargi w zakresie żądania nałożenia na organ grzywny oraz żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. W ocenie Sądu nie ma podstaw prawnych ku temu, aby stosować wobec organu wskazane środki prawne (zasądzenie sumy pieniężnej, grzywna) z uwagi na czas trwania postępowań sądowych. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej opatrzony jest datą 22 lutego 2023 roku, wpłynął do organu w dniu 28 lutego 2023 roku, a odpowiedź datowana jest na 3 kwietnia 2023 roku. Chociaż odpowiedź organu była spóźniona w świetle u.d.i.p., a także poprzedzona ponagleniem strony, to przekroczenie terminu do udostępnienia informacji było nieznaczne. Wyrok Sądu pierwszej instancji stał się przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której organ, zaskarżając go w całości, zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez wadliwą jego wykładnię i przyjęcie, że każdy adwokat pełni funkcję publiczną, w sytuacji, gdy:  a) za pełnienie funkcji publicznej można uznać tylko taki rodzaj aktywności adwokata, który wiąże się z nawiązaniem więzi z instytucją publiczną i jego uczestnictwem w decyzjach wydawanych przez instytucję realizującą zadania publiczne, zaś tego rodzaju warunki spełniają wyłącznie adwokaci świadczący pomoc prawną z urzędu; trudno za takowych uznać adwokatów, którzy świadczą doradztwo prawne poza jakimkolwiek stykiem z wymiarem sprawiedliwości i strukturami władzy publicznej (np. wyłącznie jako doradcy pozaprocesowi) oraz adwokatów, którzy jako pełnomocnicy z wyboru nie pozostają w żadnej więzi z sądami i organami władzy publicznej, a także adwokatów, którzy znajdują się na liście adwokatów (tytularnie), ale nie wykonują zawodu; b) z treści skargi wnioskodawcy wynika, że nie żąda on informacji o działalności organu samorządu, lecz członka samorządu, a celem pozyskania informacji o adwokacie nie jest kontrola prawidłowości działalności organów samorządu zawodowego, lecz dokonanie wyboru adwokata jako pełnomocnika procesowego. Taka zaś informacja jest informacją gromadzoną dla celów prywatnych i nie jest informacją dotyczącą pełnionej przez adwokata funkcji publicznej, a zatem nie jest informacją publiczną; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust.1, art. 2 ust.1, art. 4 ust.1 pkt 2, art. 10 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 78 ust.4 p.o.a. i art. 78f ust. 2 i 3 poprzez wadliwą subsumpcję stanu faktycznego pod powyższą normę prawną przejawiające się w przyjęciu, że informacja o wyniku egzaminu adwokackiego jest informacją publiczną "umożliwiającą weryfikację spełnienia warunków wymaganych do uzyskania wpisu na listę adwokatów, a więc także działalności samorządu zawodowego adwokatów", do której udostępnienia zobowiązana jest ORA, podczas gdy: a) z treści skargi wnioskodawcy wynika, że nie żąda on informacji o działalności organu samorządu, lecz członka samorządu; b) egzamin adwokacki przeprowadzają komisje egzaminacyjne powołane przez Ministra Sprawiedliwości, które o wyniku z egzaminu rozstrzygają w formie uchwały (art. 78 ust. 4 p.o.a.); komisja egzaminacyjna nie jest organem samorządu zawodowego adwokatów; samorząd zawodowy nie przeprowadza egzaminu adwokackiego, przeprowadza go ministerialna komisja i to ona może być adresatem wniosku; informacja o wyniku z egzaminu adwokackiego nie odnosi się do działalności samorządu; c) wynik egzaminu adwokackiego jest publikowany przez Ministra Finansów w Biuletynie Informacji Publicznej i z tego względu informacja o nim nie podlega udostępnieniu na indywidualny wniosek (art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust.1 i 2, art. 2 ust.1, art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 2, art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, art. 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 421 ze zm., dalej także "k.p.k."), art. 156 § 1 i 5 k.p.k. w zw. z art. 95n p.o.a. oraz art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, dalej także "k.c.") poprzez wadliwą subsumpcję stanu faktycznego pod normę prawną wynikającą z powyższych przepisów przejawiającą się w przyjęciu tezy, że informacją publiczną jest informacja o toczących się i zakończonych postępowaniach dyscyplinarnych, wydanych orzeczeniach dyscyplinarnych, orzeczonych karach, upomnieniach dziekańskich, podczas gdy: a) zgodnie z art. 156 § 1 i 5 k.p.k. w zw. z art.95n p.o.a. do postępowania w sprawach dyscyplinarnych stosuje się przepisy Kodeksu Postępowania Karnego, a ten przewiduje autonomiczną, wyłączającą inne regulacje, podstawę udostępniania informacji o postępowaniu dyscyplinarnym; b) udostępnienie rozstrzygnięć (tak jak każdych rozstrzygnięć o indywidualnych prawach i obowiązkach), może nastąpić wyłącznie w postaci zanonimizowanej, a ponieważ wnioskodawca wystąpił o rozstrzygnięcia dotyczące konkretnej osoby nie jest możliwe zachowanie anonimowości; c) zważywszy na to, że z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 stycznia 1984 r. prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 1914 ze zm. dalej także "p.p."), z którego wynika zakaz publikowania w prasie danych osobowych i wizerunku oskarżonego w sprawie karnej (odpowiednio także dyscyplinarnej - art. 95n p.o.a.), trudno byłoby uznać za spójne systemowo rozwiązanie, zgodnie z którym prasa nie może pozyskiwać i publikować takich informacji zaś każdy obywatel może uzyskać te informacje bez ograniczeń co do możliwości ich rozpowszechniania; d) informacja taka pozostaje bez związku z pełnioną przez adwokata funkcją publiczną i tym samym nie jest informacją publiczną, albowiem z prowadzeniem postępowania dyscyplinarnego nie wiążę się ograniczenie możliwości wykonywania zawodu przez adwokata, pełnienie zadań publicznych, które decydują o pełnieniu przez adwokata funkcji publicznej. Taki związek pojawia się dopiero w momencie, gdy został wydany środek zabezpieczający w postaci zawieszenia wykonywania zawodu lub skreślenia z listy adwokatów, jednakże w takim przypadku informacja o zawieszeniu lub skreśleniu z listy adwokatów jest udostępniana w publicznie dostępnym rejestrze adwokatów (rejestradwokatow.pl). Umieszczenie takiej informacji na portalu wyłącza obowiązek udostępnienia na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); e) informacja taka, jeśli uznawać ją za informację publiczną, podlegałaby ograniczeniom w udostępnianiu z uwagi na ochronę prawa do prywatności, dobrego imienia adwokata z uwagi na chroniące każdego uczestnika postępowania dyscyplinarnego domniemanie niewinności, z którego wynika także zakaz upubliczniania informacji o samym fakcie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust 1, art. 2 ust.1, art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 44 ust. 1 p.o.a., art. 51a ust.1 p.o.a. oraz art. 50 p.o.a. poprzez wadliwą subsumpcję stanu faktycznego pod powyższą normę prawną przejawiające się w przyjęciu, że Okręgowa Rada Adwokacka jest organem zobowiązanym do udzielania informacji na temat toczących się postępowań dyscyplinarnych, podczas gdy zgodnie z przywołanymi przepisami postępowanie dyscyplinarne prowadzi Rzecznik Dyscyplinarny oraz Sąd Dyscyplinarny, a nie Okręgowa Rada Adwokacka; wszystkie te podmioty są samodzielnymi organami Izby Adwokackiej działającymi w ramach odrębnych kompetencji; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust.1, art. 2 ust.1, art. 3 ust.1 pkt 1, art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez wadliwą subsumpcję stanu faktycznego pod powyższą normę prawną przejawiające się w przyjęciu, że w celu ustalenia czy żądanie dotyczy informacji przetworzonej organ powinien zwrócić się do wnioskodawcy o wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, w uzyskaniu tej informacji, w sytuacji, gdy z treści skargi do WSA złożonej przez skarżącego wynika jaki jest cel pozyskania informacji; analiza tego celu powinna doprowadzić WSA do wniosku, że informacje te skarżący pozyskuje dla celów prywatnych skoro, jak pisze, "Dzięki temu osoba ta może podjęć decyzję czy poruczyć swoją sprawę danemu Adwokatowi"; chodzi zatem o pozyskanie informacji pozwalających na zawarcie umowy między adwokatem a klientem, co nie mieści się w pojęciu interesu publicznego, lecz prywatnego. Zarówno on jak i potencjalni klienci mogą uzyskać takie informacje bezpośrednio od adwokata, z którym chcą podjąć współpracę. Nie jest celem wnioskodawcy ocena prawidłowości działania organu samorządu zawodowego; 6. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt. 2, art. 16 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez wadliwą subsumpcję stanu faktycznego pod powyższą normę prawną przejawiające się w przyjęciu wniosku, że ORA dopuściła się bezczynności w udzieleniu informacji publicznej w sytuacji, gdy żadna z żądanych informacji nie podlega udostępnieniu. Z uwagi na powyższe naruszenia organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pierwszej instancji, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. Odpowiadając na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej, według norm przepisanych. Ponadto zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Na wstępie rozważań podkreślić należy, że przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest w niniejszej sprawie bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 22 lutego 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktów 6, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 15. Nadto strona skarżąca kasacyjnie nie podniosła żadnych zarzutów dotyczących prawidłowości ustalenia stanu faktycznego. Uwagi te determinują zarówno rozumienie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, jak i zakres odniesienia się do nich. Jako niezasadny ocenić należy zarzut nr 1 naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Zarzut ten jest przede wszystkim niezrozumiały, bowiem ww. przepis odnosi się do podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, a nie do przedmiotu wniosku, a na takie rozumienie tego przepisu wskazuje zarzut. Innymi słowy, wykładnia art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogła doprowadzić Sądu do konkluzji, że każdy adwokat pełni funkcję publiczną, bo nie tej materii dotyczy ten przepis. Z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że elementem decydującym o tym, czy określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne. Oznacza to, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej spoczywa nie tylko na organach władzy publicznej, ale także na innych podmiotach wykonujących zadania publiczne, w tym na organach samorządów gospodarczych i zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). W kontekście prawdopodobnej myśli towarzyszącej autorowi przy formułowaniu tego zarzutu wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się spójny pogląd, że adwokat jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego jest osobą pełniącą funkcje publiczne, albowiem istota jego działalności sprowadza się do zapewnienia obywatelom fachowej pomocy prawnej i zastępstwa procesowego, co z kolei kwalifikuje się jako pełnienie funkcji publicznej. Immamentną cechą działalności zawodowej adwokatów jest jej publicznych charakter, co potwierdza treść § 2 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Naruszeniem godności zawodu adwokackiego jest bowiem takie postępowanie adwokata, które mogłoby go poniżyć w opinii publicznej lub poderwać zaufanie do zawodu (załącznik do uchwały nr 403/2023 Prezydium NRA z 7 grudnia 2023 r.). Zwrócić należy także uwagę na dyspozycję art. 8 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o adwokaturze, według którego adwokat przy wykonywaniu zawodu adwokata korzysta z wolności słowa i pisma w granicach określonych przez zadania adwokatury i przepisy prawa. Nadużycie tej wolności, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego zniewagę lub zniesławienie strony, jej pełnomocnika lub obrońcy, kuratora, świadka, biegłego lub tłumacza, podlega ściganiu tylko w drodze dyscyplinarnej. Jest to immunitet o charakterze materialnym, co oznacza, że czyn popełniony przez adwokata w związku z wykonywaniem zawodu nie będzie przestępstwem, lecz deliktem dyscyplinarnym, o którym orzekać może wyłącznie sąd dyscyplinarny. Wskazana prerogatywa sądu dyscyplinarnego świadczy o publicznym charakterze wykonywanych przez niego zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. (zob. w tej materii wyrok WSA we Wrocławiu z 25 kwietnia 2018 r.; sygn. akt IV SAB/Wr 56/18). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego adwokat, jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, realizuje zatem funkcje i zadania publiczne. Konsekwencją tej kwalifikacji jest brak możliwości skorzystania przez adwokata z ograniczenia dostępu do informacji publicznych, które go dotyczą, z powołaniem się na prywatność osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. postanowienie NSA z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2932/15 oraz wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., I OSK 1826/17). Nie oznacza to jednak, że wszystkie informacje dotyczące adwokata są związane z wykonywaniem zadań władzy publicznej. Takimi informacjami nie są przykładowo informacje dotyczące aktywności zawodowej adwokata i aplikanta adwokackiego w sprawach konkretnych podmiotów. Natomiast informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych, działalności w samorządzie adwokackim, będą stanowić informację publiczną (por. wyroki NSA z dnia 11 marca 2025r. o sygn. akt: III OSK 2750/24, III OSK 2758/24, III OSK 2759/24, III OSK 2590/24, a także z 26 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2697/21). Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut nr 2 naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do pozytywnej weryfikacji ww. zarzutu, gdyż skuteczność żądania udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależniona od tego, czy wnioskujący działa w interesie publicznym. Kwantyfikator działania pro publico bono jest wymagany wyłącznie w odniesieniu do wniosku o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, z czym nie mamy do czynienia w zakresie objętym niniejszym zarzutem. Dalej wskazać należy, że do udzielenia informacji publicznej jest obowiązany podmiot, który ją faktycznie posiada, bez względu na to, czy ją wytworzył. Zatem wniosek dostępowy nie musi obejmować informacji o działalności organu samorządu zawodowego. Ważne jest jedynie to, aby organ posiadał określone informacje publiczne, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Natomiast, jak wskazano wyżej w odniesieniu do zarzutu 1, adwokat jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego jest osobą pełniącą funkcje publiczne. W związku z tym taki charakter będą też miały informacje pozwalające na weryfikację zasadności wpisu adwokata na listę adwokatów, tj. okoliczność ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskanie tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej Polskiej, odbycie w Rzeczypospolitej Polskiej aplikacji adwokackiej i złożenie egzaminu adwokackiego z wynikiem pozytywnym (art. 65 pkt 3 i 4 oraz art. 68 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Publicznego charakteru informacji dotyczącej wyniku złożenia egzaminu adwokackiego należy upatrywać w tym, że komisja egzaminacyjna powołana przez Ministra Sprawiedliwości, działająca w trybie art. 78 i nast. ustawy Prawo o adwokaturze, jest podmiotem wykonującym zadanie publiczne (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 378/21, dostępny jw.). Zgodnie z art. 78f ust. 2 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze komisja egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu adwokackiego, którą doręcza zdającemu, a jej odpis przesyła Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej, właściwej okręgowej radzie adwokackiej oraz dołącza do akt osobowych zdającego. Minister Sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego oraz imiona ich rodziców. Wynik egzaminu adwokackiego w postaci pozytywnej, która decyduje o wpisie na listę adwokatów, jest więc elementem treści dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na mocy art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy. Zatem informacja o wyniku (pozytywnym) egzaminu jest informacją publiczną. Nie są już informacją publiczną oceny częściowe jakie adwokat uzyskał na egzaminie adwokackim z poszczególnych gałęzi prawa oraz etyki. Dodać należy, jak wynika z treści pytania nr 6, że wnioskodawca wnosił o informację z jakim wynikiem adwokat złożyła egzamin adwokacki, a nie z jaką oceną (ocenami). Jako niezasadny ocenić należy zrzut nr 3 naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 2, art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a także art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, art. 5 k.p.k., art. 156 § 1 i 5 k.p.k. w zw. z art. 95n Prawo o adwokaturze oraz art. 23 k.c. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że informacje o tym, czy we wskazanym przez wnioskodawcę okresie toczyły się lub toczą się wobec adwokata postępowania dyscyplinarne, czy orzeczono wobec niego kary dyscyplinarne, a także nadesłanie orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne, są informacjami o wykonywaniu zawodu adwokata (art. 39 pkt 3 w związku z art. 50 Prawa o adwokaturze). Podkreślić należy, że wnioskodawca wnosił o udostępnienie ww. informacji, a nie o dostęp do akt postępowania dyscyplinarnego, czy też sporządzania z nich odpisów lub kopii. Dlatego też niezasadne są argumenty związane z naruszeniem art. 156 § 1 i 5 k.p.k. w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 95n Prawo o adwokaturze, gdyż przepisy te w żądanym przez wnioskodawcę zakresie nie miały zastosowania. Niezrozumiałe są zarzuty naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., gdyż nie wydano w niniejszej sprawie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, oraz naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP i art. 23 k.c., gdyż Sąd pierwszej instancji nie stosował tych przepisów, ani też nie zakwestionował zasady domniemania niewinności w niniejszej sprawie i nie stwierdził winy adwokata w jakimkolwiek zakresie, jak również nie naruszył jego dóbr osobistych (w tych kwestiach właściwy jest zresztą sąd powszechny – odpowiednio karny i cywilny). Niezasadny jest również zarzut nr 4 naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. oraz art. 44 ust. 1 p.o.a. art. 51a ust. 1 p.o.a. oraz art. 50 p.o.a. Z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. wynika, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Obowiązek udzielenia informacji publicznej został nałożony na te podmioty, jeśli posiadają one wnioskowaną informację. Prawnie irrelwantne jest to, kto wytworzył daną informację i w jakiej relacji pozostaje ta informacja publiczna do ustawowego zakresu zadań i kompetencji danego organu. Okręgowa rada adwokacka, której zadania określono w art. 44 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-6 p.o.a. jest organem izby adwokackiej (art. 39 pkt 2 ww. ustawy). ORA jest więc organem samorządu zawodowego dopuszczonym do wykonywania zadań publicznych, czyli podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Należy przy tym zwrócić uwagę, że użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od zawartego w art. 61 ust. 1 zd. drugie Konstytucji RP określenia "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się zakresem podmiotowym, albowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy władzy lub podmioty, którym te zadania zostały powierzone. Sformułowanie "zadania publiczne" pomija bowiem element podmiotowy użyty w określeniu "zadania władzy publicznej". Zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy, a w określonych sytuacjach nawet bez konieczności ustawowego przekazywania im tych zadań (zob. w tej materii wyroki NSA z: 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, 24 września 2014 r., sygn. akt 655/14, 15 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 312/15, 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3132/15). W rozpoznawanej sprawie z wykładni przepisów ustaw p.o.a wynika, że okręgowym radom adwokackim ustawodawca zlecił w drodze ustawowej wykonywanie oznaczonych zadań publicznych, co nakazuje uznać je za podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Organy dyscyplinarne są częścią struktury samorządu zawodowego i wykonują określone funkcje procesowe w toku prowadzonych postępowań dyscyplinarnych. Administratorem akt i danych w nich zawartych jest zaś samorząd adwokacki, który działa przez swoje organy. Jeżeli ORA w Lublinie nie miała informacji o postępowaniach dyscyplinarnych, które się toczyły lub się toczą wobec adwokata, to powinna o tym fakcie poinformować skarżącego oraz wskazać właściwy podmiot, który takie informacje posiada (np. Rzecznik Dyscyplinarny oraz Sąd Dyscyplinarny). W odpowiedzi z dnia 22 lutego 2023 r. na wniosek dostępowy takich informacji nie zawarto, zatem ORA pozostaje w tym zakresie w bezczynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mógł odnieść także skutku zarzut nr 5 naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Strona skarżąca kasacyjnie, kwestionując prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji poprzez wskazanie, że skarżący gromadzi dane dla celów prywatnych, nie podziela dokonanej przez Sąd oceny okoliczności faktycznych sprawy, w tym oceny złożonego w sprawie wniosku z perspektywy celów i motywów leżących u podstaw jego złożenia. Skarżący kasacyjnie organ kwestionuje podstawy uznania, że skarżący, domagając się informacji o adwokacie, działała w trosce o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej. Takie stanowisko strony skarżącej kasacyjnie wskazuje na kwestionowanie przez nią poprawności dokonanej przez Sąd zindywidualizowanej oceny treści wniosku pod kątem badania, czy wnioskodawcy nie towarzyszył prywatny cel w uzyskaniu informacji o charakterze publicznym. Omawiany zarzut odnoszący się do ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy nie mógł zatem osiągnąć skutku jako zarzut błędnej wykładni prawa materialnego. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie NSA, niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11). Jeżeli skarżący kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11). Zakwestionowanie poprawności ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, a ocena treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest oceną jednego z istotnych elementów sprawy udostępnienia informacji publicznej, nie może skutecznie następować w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. Z powyższych powodów zarzut nr 5 skargi kasacyjnej nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Skoro intencją strony skarżącej kasacyjnie było zakwestionowanie oceny zgłoszonego żądania jako żądania będącego przejawem nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej, to zarzut ten powinien być sformułowany jako zarzut naruszenia przepisów postępowania. Powyższe rozważania przesądzają również o niezasadności zarzutu naruszenia nr 6 naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez wadliwą subsumpcję stanu faktycznego pod powyższą normę prawną, przejawiające się w przyjęciu wniosku, że ORA w Lublinie dopuściła się bezczynności w udzieleniu informacji publicznej w sytuacji, gdy żadna z żądanych informacji nie podlega udostępnieniu. Nie można uznać w świetle dokonanych już rozważań, że, jak twierdzi strona skarżąca kasacyjnie, żadna z żądanych informacji nie podlega udostępnieniu. Ponadto błędne jest stanowisko organu, że prawidłową i wyczerpującą formą realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, która uwalnia dany podmiot od zarzutu pozostawania w bezczynności, jest poinformowanie wnioskodawcy o braku woli udostępnienia wnioskowanej informacji z tego powodu, że nie stanowi ona informacji publicznej. Odmowa realizacji wniosku nie następuje poprzez zakwestionowanie prawa do otrzymania informacji, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jak stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W powołanym przepisie została zawarta norma określająca formę działania organu właściwą w przypadku m.in. odmowy udostępnienia informacji publicznej. Norma powyższa nie wiąże tej formy z konkretną materialną podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej, a zatem należy przyjąć, że dotyczy wszelkich podstaw odmowy udostępnienia takiej informacji. W realiach niniejszej sprawy do dnia wniesienia skargi na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie została wydana decyzja administracyjna o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na powyższe. Udzielona skarżącemu odpowiedź z dnia 3 kwietnia 2023 r. na wniosek dostępowy zawierała jedynie informacje, że w zakresie żądań zawartych w punktach 3, 6, 7, 9, 10, 11, 15 nie stanowią one informacji publicznej, zaś w zakresie punktów 8 i 14, że informacje będące ich przedmiotem stanowią informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał, aby uzyskanie tych informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd pierwszej instancji należycie ocenił takie działanie organu jako nieprawidłowe. W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Nie mógł zasługiwać na uwzględnienie wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz od ORA kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem nie zostało wykazane, że koszty takie zostały poniesione. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył osobiście skarżący, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika, zaś zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, przepisy art. 204 p.p.s.a. i art. 205 § 2 – 4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów jedynie za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika.