I Ns 52/25
Sądy powszechne2025-03-11
Sygnatura
I Ns 52/25
Data orzeczenia
2025-03-11
Rodzaj
REASONS
Treść orzeczenia
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Wnioskodawczyni <span class="anon-block">A. N.</span> </strong>wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">B. C. (1)</span> zmarłej 5 listopada 2018r. ostatnio zamieszkałej w <span class="anon-block">B.</span> na podstawie ustawy. W uzasadnieniu wniosku podała, że spadkodawczyni w chwili śmierci była wdową, a wnioskodawczyni i uczestniczka <span class="anon-block">D. C.</span> są jedynymi spadkobierczyniami ustawowymi po spadkodawczyni.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Uczestniczka <span class="anon-block">D. C.</span> </strong> na rozprawie złożyła do akt testament notarialny z 17 sierpnia 2009r. i wniosła o stwierdzenie, że nabyła w całości spadek po matce zmarłej 5 listopada 2018r. <span class="anon-block">B. C. (1)</span> na podstawie testamentu notarialnego.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</span>
</em>
</strong>
</p>
<p>Spadkodawczyni <span class="anon-block">B. C. (1)</span> zmarła 5 listopada 2018 roku w <span class="anon-block">B.</span>, ostatnio stale zamieszkiwała w <span class="anon-block">B.</span>. W chwili śmierci była wdową. Spadkodawczyni zawierała jeden związek małżeński z <span class="anon-block">C. C.</span> i z małżeństwa tego miała troje dzieci <span class="anon-block">D. C.</span>, <span class="anon-block">B. C. (2)</span>, który zmarł 8 listopada 1978 r. jako kawaler bezdzietny oraz <span class="anon-block">W. S.</span>, która zmarła 9 marca 2009r., pozostawiając jedną córkę <span class="anon-block">A. N.</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Dowód:</span>
</em>
</strong>
</p>
<dl>
<dt></dt>
<dd>
<p>odpis skrócony aktu zgonu spadkodawczyni k. 8,</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">W. S.</span> k. 9;</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">B. C. (2)</span> k. 17;</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">C. C.</span> k. 18,</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>odpis skrócony aktu urodzenia <span class="anon-block">D. C.</span> k. 19,</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">A. N.</span> k. 2</p>
</dd>
<dt></dt>
<dd>
<p>zapewnienie spadkowe złożone przez uczestniczkę k. 21.</p>
</dd>
</dl>
<p>Spadkodawczyni <span class="anon-block">B. C. (1)</span> 17 sierpnia 2009 r. sporządziła testament notarialny, w którym do całości spadku po sobie powołała córkę <span class="anon-block">D. C.</span>. Testament został sporządzony w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">B.</span> przed notariuszem <span class="anon-block">M. M.</span>, repertorium <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->Dowód:</span>
</em>
</strong>
</p>
<p>Testament notarialny z 17.08.2009r. k. 20.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->W tak ustalony stanie faktycznym Sąd zważył, co następuje:</span>
</em>
</strong>
</p>
<p>Zgodnie z przepisami czwartej księgi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i z tą chwilą spadkobiercy z mocy samego prawa nabywają spadek (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924;art. 925)">art. 924 i 925 kc</a>). Od chwili tej spadkobierca staje się podmiotem wchodzących w skład spadku praw i obowiązków majątkowych i to bez względu na to czy nabył je na podstawie przepisów o dziedziczeniu ustawowym, czy o dziedziczeniu testamentowym, a także niezależnie od tego czy w tej chwili wie o śmierci spadkodawcy i o tytule powołania.</p>
<p>Z tych też względów przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a> obowiązujące w dacie śmierci spadkodawcy wywołują przewidziany w nich skutek materialnoprawny w postaci przejścia spadku na spadkobiercę. Konsekwencją powołanych zasad <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a> jest fakt, że nabycie spadku podlega prawu obowiązującemu w chwili otwarcia spadku<strong>
<!-- -->,</strong> bez względu na to, kiedy dochodzi do wydania orzeczenia sądowego stwierdzającego nabycie spadku. Powołanie do spadku może wynikać z ustawy albo z testamentu. Testament jest jedyną czynnością pozwalającą osobie fizycznej rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 941)">art. 941 kc</a>). Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> rozróżniają zwykłą formę testamentu od szczególnej. Do pierwszej grupy zalicza się testament własnoręczny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 949)">art. 949 kc</a>), testament w formie aktu notarialnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 950)">art. 950 kc</a>) oraz tzw. testament allograficzny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 951)">art. 951 kc</a>); do drugiej należy przede wszystkim testament ustny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 952;art. 952 § 1)">art. 952 § 1 kc</a>). Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 950)">art. 950 k.c.</a> testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego.</p>
<p>Zasadą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460600328" title="Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 60, poz. 328 ()">prawa spadkowego</a> jest swoboda testowania oraz odwołalność rozrządzeń testamentowych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 643)">art. 643 k.c.</a>). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 944;art. 944 § 1)">art. 944 § 1 k.c.</a> sporządzić i odwołać testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Natomiast według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1;art. 945 § 1 pkt. 1)">art. 945 § 1 pkt 1 k.c.</a> testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni oraz uczestniczka nie kwestionowały ważności testamentu notarialnego sporządzonego przez spadkodawczynię <span class="anon-block">B.</span> <span class="anon-block">C.</span> w dniu 17 sierpnia 2009r.</p>
<p>Skoro spadkodawczyni do całości spadku po sobie powołała swoją córkę uczestniczkę <span class="anon-block">D. C.</span>, a wnioskodawczyni nie kwestionowała ważności tego testamentu, to należało orzec jak w postanowieniu.</p>
<p>
<span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
</div>