II FZ 453/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 417/08 w zakresie opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne postanawia uchylić zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 417/08, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wezwał A. P. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, za odpis wyroku tego Sądu z dnia 9 kwietnia 2009 r. wraz z uzasadnieniem, w terminie 7 dni, informując o rygorze egzekucyjnego ściągnięcia tej opłaty, w trybie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, domagając się uchylenia tego zarządzenia lub zmniejszenia opłaty kancelaryjnej. W ocenie strony zarządzenie powyższe pozbawione jest podstaw, opłata jest zawyżona, gdyż w innych sprawach rozpatrywanych przez sądy powszechne opłata ta jest o wiele niższa (nie ma zatem potrzeby różnicowania tych opłat). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wysokość opłaty kancelaryjnej wynosi 100 zł, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. nr 221, poz. 2192). Zgodnie z tym przepisem, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Zarzut strony, że w sprawach zawisłych przed sądami powszechnymi pobiera się niższe opłaty kancelaryjne, jest w istocie skierowany do prawodawcy, a nie do zaskarżonego zarządzenia. W związku z tym należy zauważyć, że w/w przepis wykonawczy został wydany na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 236 P.p.s.a. W tym ostatnim przepisie wskazano m.in., że "Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat kancelaryjnych", a "wysokość opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonego na wniosek nie może być wyższa niż dwieście złotych." Określenie więc wysokości wskazanej opłaty na kwotę 100 zł mieści się w granicach wspomnianego upoważnienia ustawowego (i jako takie jest prawidłowe w świetle art. 92 ust. 1 Konstytucji). Okoliczność, że opłaty sądowe (w tym kancelaryjne) zostały zróżnicowane na gruncie spraw zawisłych przed sądami administracyjnymi i powszechnymi, nie budzi przy tym wątpliwości Sądu odwoławczego, zważywszy na odmienny charakter tych spraw, toteż nie ma podstaw do zwracania się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego (w trybie art. 193 Konstytucji), co do zgodności art. 236 P.p.s.a. z Konstytucją. Niezależnie od powyższego, zaskarżone zarządzenie (por. k. 73 akt sądowych) istotnie - jak wskazał skarżący - zostało wydane bez podstawy prawnej (jakkolwiek z innych przyczyn, aniżeli podane przez stronę). Stosownie do art. 234 § 1-2 P.p.s.a., za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną, z zastrzeżeniem § 3. Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 i art. 221 nie stosuje się. Nie pobiera się opłaty kancelaryjnej jedynie za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podlegający doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 P.p.s.a.). Wyjątek ten nie dotyczy niniejszej sprawy, gdyż wyrok Sądu wojewódzkiego, oddalający skargę strony, należy do kategorii orzeczeń wymienionych przez art. 141 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem (zdanie pierwsze), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W świetle powyższych przepisów skarżący zgłaszający (jak w niniejszej sprawie - k. 71 akt sądowych) żądanie doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem powinien uiścić opłatę kancelaryjną z tego tytułu należną przy zgłoszeniu wniosku w tym przedmiocie. W razie nieuiszczenia należnej opłaty przewodniczący zarządza jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek, bez uprzedniego wzywania do jej wniesienia (art. 220 § 1 p.p.s.a. nie stosuje się). Art. 234 § 2 p.p.s.a. nie uprawnia przewodniczącego do wzywania strony do uregulowania opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Mając powyższe na uwadze Sąd odwoławczy stwierdza, iż zaskarżone zarządzenie nie powinno zostać wydane. Z tych też względów zażalenie w części dotyczącej wniosku o uchylenie zaskarżonego zarządzenia należało uznać za zasadne (choć z innych przyczyn niż podniesione w zażaleniu). Orzeczenie niniejsze nie zmienia jednakże sytuacji skarżącego, który w celu uniknięcia przymusowego ściągnięcia przedmiotowej opłaty kancelaryjnej (w wysokości 100 zł) powinien niezwłocznie ją uiścić. Z uwagi na wskazane okoliczności Sąd kasacyjny stwierdza, że nie zachodzi w omawianym wypadku sytuacja, o której mowa w art. 134 § 2 w zw. z art. 193, art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. (orzekania na niekorzyść strony, wbrew zakazowi tzw. reformationis in peius). Obowiązki strony wynikają z omówionych wyżej przepisów prawa i nie mogą być inaczej ukształtowane w drodze zarządzenia przewodniczącego, wydanego bez podstawy prawnej. Podstawę prawną niniejszego orzeczenia stanowiły art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.