II SAB/Bd 31/21

SENTENCJA Sygn. [...] II SAB/Bd 31/21 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Burmistrz Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżąca A. S. wniosła do Wójta Gminy B. B. o udostępnienie jej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej powoływanej również jako "udip") trzech opinii wykonanych na zlecenie Urzędu Gminy [...], w tym dwóch opinii dotyczących oceny wpływu na środowisko oraz zdrowie ludzi istniejących ferm brojlerów kurzych na działkach [...] w miejscowości C., gm. B. B. wraz z analizą oddziaływań na środowisko dla rozbudowy fermy na poszczególnych działkach o kolejne budynki inwentarskie, na które wskazano w pkt (myślniku) 1 i 3 wniosku. W odpowiedzi na ww. wniosek pismem z dnia [...] września 2020 r. Wójt przekazał opinię, o którą wnioskowano w pkt 2 wniosku i wskazał, że w przedmiocie udostępnienia pozostałych dwóch opinii – objętych pkt 1 i 3 wniosku – jest organem niewłaściwym, ponieważ na mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] został wyłączony od udziału w postępowaniu dotyczącym przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy drobiu w miejscowości C., gm. B. B.. W związku z tym, jak wskazał, organem właściwym dla rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1 i 3 jest Prezydent M. B.. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Wójta Gminy B. B. w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 3 tego wniosku, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 udip poprzez nieudostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, pomimo bycia do tego zobowiązanym oraz posiadania żądanej informacji. Jednocześnie wniosła o: zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 3 wniosku; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości 20 000 zł. W uzasadnieniu skargi wskazała, że mimo iż z treści odpowiedzi organu na jej wniosek, nie wynika jednoznacznie czy organ nie był w posiadaniu żądanych informacji czy też posiadał te informacje, ale uznał, że nie ma obowiązku ich udostępniania to jednak w ocenie skarżącej w obu przypadkach organ miał obowiązek udostępnienia wnioskowanych informacji, a właściwość kompetencyjna do prowadzenia sprawy administracyjnej dotyczącej przedsięwzięcia rozbudowy fermy drobiu nie ma w tej kwestii znaczenia. Wskazała ponadto na okoliczność posiadania przez Wójta wnioskowanych dokumentów w dacie udzielenia odpowiedzi na jej wniosek, powołując się w tym zakresie na pismo Prezydenta M. B. z dnia [...] października 2020 r. którym poinformowano ją, że wnioskowane dokumenty są w posiadaniu Wójta oraz pismo organu z [...] sierpnia 2020 r., którym to Wójt pozytywnie rozpatrzył wniosek innego wnioskodawcy w przedmiocie udostępnienia tych samych opinii, o które skarżąca wnioskowała w pkt 1 i 3 wniosku. Skarżąca podniosła również, że mimo, iż otrzymała żądane dokumenty od innego organu, tj. Prezydenta M. B., to Wójt w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc przede wszystkim, że nie pozostaje w bezczynności, ponieważ skarżącej udzielono już informacji w pełnym żądanym zakresie. Podniósł jednocześnie, że nieudzielenie w sprawie pełnej informacji wynikało z błędnego przekonania osoby przygotowującej dane do udostępnienia, że żądane opinie znajdują się wraz z dokumentami w B., jako że SKO wyłączyło Wójta Gminy B. B. od prowadzenia postępowania i wskazało jako organ właściwy Prezydenta M. B. oraz że opinie te niezwłocznie zostały przesłane do Prezydenta celem ich udostępnienia, gdy tylko okazało się, że znajdują się one w posiadaniu Wójta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływana jako "ppsa") w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ administracji publicznej będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Podkreślenia wymaga jednocześnie, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej, a przy badaniu zasadności takiej skargi sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Innymi słowy jest to skarga na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane lub stosowna czynność nie została podjęta. W konsekwencji, jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2019 r. (o sygn. akt I OSK 1795/17 – dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), sąd będzie zobligowany oddalić skargę wówczas, gdy sprawę załatwiono jeszcze przed wniesieniem skargi, jako że celem stwierdzenia bezczynności organu jest przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Przez załatwienie sprawy należy zaś rozumieć podjęcie stosownych czynności, skutkujących tym, że sprawa zainicjowana konkretnym wnioskiem może zostać uznana za obiektywnie zakończoną, np. w związku z udostępnieniem wnioskodawcy żądanej informacji. W kontrolowanej sprawie skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącą z uwagi na nieudostępnienie jej przez Wójta Gminy B. B. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, opinii dotyczących oceny wpływu na środowisko oraz zdrowie ludzi istniejących ferm brojlerów kurzych w miejscowości C., gm. B. B. wraz z analizą oddziaływań na środowisko dla rozbudowy fermy o kolejne budynki inwentarskie, na które wskazano w pkt 1 i 3 wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. W związku z powyższym Sąd w pierwszej kolejności zobligowany był do zbadania, czy niniejsza sprawa faktycznie mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej – a tym samym czy skarżąca wystąpiła o udzielenie przedmiotowych informacji we właściwym trybie. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej, a także, że żądana przez stronę skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów udip oraz że podlegała udostępnieniu w trybie tejże ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W sprawie bezspornym jest, że Wójt Gminy B. B., do którego skarżąca skierowała wniosek, to podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip) albowiem jest organem władzy publicznej. Odnosząc się zaś do zakresu przedmiotowego wniesionego w sprawie wniosku, wskazać należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02, dostępny jw.). Są nią zatem zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Ponadto wskazać należy na treść art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. Stanowi ono bowiem dobro publiczne, W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że informacje objęte pkt 1 i 3 wniosku, wytworzone na zlecenie Wójta, istotne z perspektywy ochrony środowiska stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, żądane w niniejszej sprawie informacje - obejmujące opinie środowiskowe dotyczące oceny wpływu na środowisko oraz zdrowie ludzi istniejących ferm brojlerów kurzych w miejscowości C., gm. B. B. wraz z analizą oddziaływań na środowisko dla rozbudowy fermy o kolejne budynki inwentarskie - należy kwalifikować jako informacje dotyczące działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. 2020, poz. 283, ze zm., dalej jako "uioś"). Zgodnie zaś z art. 1 ust. 2 udip, przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Zatem, mimo że ww. żądane informacje odnoszą się do sprawy publicznej ochrony środowiska, tj. stanowią informacje publiczne, o których mowa w art. 1 ust. 1 udip, to przepisy tej ustawy nie znajdują w tym przypadku zastosowania. Zasady i tryb dostępu do ww. informacji żądanych w pkt 1 i 3 przedmiotowego wniosku określa bowiem ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ powinien był zatem rozpatrzyć wniosek z dnia [...] sierpnia 2020 r. w zakresie pkt 1 i 3 w trybie wskazanym na gruncie ustawy o uioś. Podkreślenia wymaga jednocześnie, że okoliczność, iż skarżąca powołała się we wniosku na przepisy udip nie stanowiła przeszkody do rozpatrzenia przez organ wniosku na podstawie właściwych przepisów - tj. przepisów uioś. Jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 462/15 (dostępnym jw.) podana przez wnioskodawcę podstawa prawna nie może bowiem podważać stosowania normy ustawowej art. 1 ust. 2 udip. Przechodząc zatem do oceny reakcji organu na wniesiony w sprawie wniosek, dostrzec należy w pierwszej kolejności, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 uioś władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej. Ponadto w myśl art. 19 ust. 2 pkt 1 uioś jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu władz publicznych, władze te niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku przekazują wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja, i powiadamiają o tym wnioskodawcę. Z powyższego wynika więc, że na gruncie uioś (tak samo zresztą jak na gruncie udip) istotnym jest samo posiadanie wnioskowanej informacji. Bez znaczenia dla obiektywnego stwierdzenia obowiązku udostępnienia danej informacji publicznej pozostaje zatem kwestia kompetencji danego organu do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. Co więcej, na gruncie tej ustawy (uioś), można dostrzec, iż ustawodawca przykłada szczególną wagę do kwestia zapewnienia podmiotowi zainteresowanemu samego dostępu do wnioskowanej informacji o środowisku i jego ochronie, a nie tego kto ten dostęp zapewni, skoro zgodnie z ww. art. 19 ust. 2 pkt 1, jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu tego organu, winien on przekazać wniosek do organu, w którego posiadaniu znajdują się żądane przez wnioskodawcę informacje. W niniejszej sprawie, jak wynika z przedłożonych akt, Wójt – będący adresatem wniosku skarżącej - nie posiada aktualnie określonych w pkt 1 i 3 wniosku opinii, ponieważ przekazał je właściwemu w sprawie (w zakresie załatwienia sprawy administracyjnej w ramach której sporządzone zostały wnioskowane opinie środowiskowe) organowi, tj. Prezydentowi M. B.. Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotnym jest ponadto, że Prezydent jeszcze przed wniesieniem skargi na bezczynność, udostępnił skarżącej przedmiotowe opinie. To zaś, w ocenie Sądu uzasadnia oddalenie przedmiotowej skargi. Okoliczność udostępnienia skarżącej wnioskowanych dokumentów na gruncie sprawy jest bowiem niesporna i wynika m.in. z treści skargi, gdzie skarżąca wskazała, iż otrzymała żądane dokumenty od Prezydenta M. B., który już w piśmie z dnia z dnia [...] października 2020 r. poinformował skarżącą, że wnioskowane dokumenty zostaną stronie niezwłocznie przekazane po ich otrzymaniu od Wójta Gminy B. B. (co nastąpiło wraz z pismem z dnia [...] listopada 2020 r.). Skoro zatem skarżąca, jak sama wskazała, jest już w posiadaniu informacji, których domagała się w pkt 1 i 3 wniesionego w sprawie wniosku – podlegających udostępnieniu w trybie uioś, co wykazano powyżej - to tym samym stwierdzić należy, że sprawa zainicjowana tym wnioskiem została obiektywnie załatwiona i to przed wniesieniem przedmiotowej skargi, oraz że w sprawie odpadł cel stwierdzenia bezczynności organu, którym jest wymuszenie załatwienia sprawy. Mimo tego iż Wójt nieprawidłowo zareagował na złożony do niego wniosek z dnia [...] sierpnia 2020 r. (w zaskarżonym zakresie obejmującym pkt 1 i 3 wniosku), gdyż niezasadnie powiązał ustawowy obowiązek udostępnienia informacji z kompetencją do załatwienia sprawy administracyjnej, i nie przekazał stosownie do wymogów uioś przedmiotowego wniosku Prezydentowi M. B., informując o tym jednocześnie skarżącą (w sytuacji gdy organ był przekonany, że nie posiada wnioskowanych dokumentów) - to jednak, w ocenie Sądu, uznać należy, że wobec tego, iż ostatecznie skarżąca otrzymała wnioskowaną informację przed wniesieniem przedmiotowej skargi, okoliczność ta w świetle poczynionych uwag pozostaje bez wpływu na końcowy wynik sprawy. Wskazać należy przy tym, że jak wynika z udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, nieudzielenie skarżącej wnioskowanych opinii przez Wójta spowodowane było nie celowym działaniem organu, a pomyłką związaną z błędnym przekonaniem, że żądane opinie w momencie wniesienia wniosku przez skarżącą, przesłane zostały do Prezydenta M. B., jako do organu właściwego do rozpoznania sprawy, w toku której sporządzone zostały wnioskowane opinie. Gdy okazało się jednak, że opinie te nadal pozostają w posiadaniu Wójta, organ ten niezwłocznie przesłał je Prezydentowi M. B. (przy piśmie z dnia [...] listopada 2020 r.) celem ich udostępnienia. Należy przy tym zauważyć, że nie uchroniła się od błędu w sprawie także sama skarżąca, skoro żądała udostępnienia informacji o środowisku w trybie udip, a nie uioś. Biorąc zatem pod uwagę mające zastosowanie w sprawie przepisy, oraz wynikający z akt stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że mimo iż Wójt nie załatwił wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sposób zakreślony przez ustawodawcę na gruncie uioś, to jednak zobowiązanie Wójta do ponownego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w aktualnym stanie rzeczy uznać należy za niezasadne i pozbawione racjonalnych podstaw. Wypełnienie tego obowiązku aktualnie sprowadzałoby się bowiem wyłącznie do poinformowania skarżącej, że organ ten nie posiada wnioskowanej informacji i do przekazania tego wniosku Prezydentowi M. B.. Mając jednak na uwadze treść art. 19 ust. 2 pkt 1 uioś oraz okoliczność, że Prezydent M. B. udostępnił już skarżącej opinie, o które wnioskowała w pkt 1 i 3 przedmiotowego wniosku, i to przed wniesieniem przedmiotowej skargi, Sąd zważył, że niniejsza sprawa zainicjowana wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r. została obiektywnie załatwiona, a tym samym, że wniesiona w sprawie skarga podlega oddaleniu. Z uwagi na powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.