I FZ 208/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 110/22, w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie. . UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 110/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A. J. (dalej: Strona, Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 23 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. Jak wskazano w uzasadnieniu wyżej wskazanego postanowienia, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 8 marca 2022 r. Skarżący został wezwany na adres wskazany w skardze do usunięcia braków skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono w trybie awizo 25 marca 2022 r., a termin do uzupełnienia braków upłynął bezskutecznie wraz z dniem 1 kwietnia 2022 r., zatem Sąd na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r. poz. 329; dalej: P.p.s.a.) skargę odrzucił. Skarżący zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2022 r., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) art. 73 § 4 P.p.s.a. poprzez uznanie, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało Skarżącemu skutecznie doręczone 25 marca 2022 r. w sytuacji gdy operator pocztowy nie umieścił żadnego zawiadomienia o złożeniu przesyłki poleconej we właściwej dla adresu korespondencyjnego placówce pocztowej; 2) art. 220 § 3 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi ze względu na nieuiszczenie wpisu sądowego w sytuacji, gdy wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało Skarżącemu skutecznie doręczone. W związku z powyższym, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie przez Sąd pierwszej instancji w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. jako oczywiście uzasadnionego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Sąd II instancji. W uzasadnieniu zażalenia Strona argumentowała, że adresem wskazanym w skardze na decyzję DIAS z 23 listopada 2021 r. jest [...] i adres ten pozostaje aktualny również w chwili obecnej. Jednakże ze względu na brak awizowania rzeczonej przesyłki, tj. brak umieszczenia zawiadomienia o złożeniu przesyłki poleconej we właściwej dla ww. adresu placówce pocztowej ([...]) zawierającej ww. zawiadomienie w skrzynce pocztowej, a także brak powtórnego zawiadomienia o tym fakcie, nie wiedział, że zostało do niego skierowane rzeczone wezwanie. Tym samym przeszkoda w postaci braku świadomości i wiedzy o kierowaniu do niego przesyłki sądowej była i jest od niego niezależna, a ponadto istniała aż do momentu doręczenia w dniu 11 maja 2022 r. postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Jednocześnie Strona wskazała, że podjęła starania na poczcie związane z wyjaśnieniem tej okoliczności i w związku z tym, otrzymała ustną informację, iż jest nowy listonosz w tym rejonie, a ponadto że przesyłka została zwrócona do nadawcy i została skierowana jeszcze raz do doręczenia. W odpowiedzi na zażalenie, organ wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach należny jest wpis stały. Z kolei zgodnie z art. 216 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Stosownie do art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać skutków prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki. Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. Wskazać należy, że brak fikcji prawnej doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. może być wykazane, gdy adresat pisma wskaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością i nie mógł w ogóle odebrać przesyłki pocztowej (por. Postanowienie NSA z 15.02.2016 r., II FSK 1761/15). W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjął, że wprowadzenie do obrotu prawnego rzeczonego wezwania nastąpiło w ramach art. 73 P.p.s.a. Ocena Sądu pierwszej instancji wyrażona na tym polu była prawidłowa. Przede wszystkim wbrew zarzutom zażalenia wyjaśnienia wymaga, iż korespondencja sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została skierowana na prawidłowy adres do doręczeń wskazany przez Skarżącego. Z akt sądowych wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie [...] wysłana została drogą pocztową na adres Skarżącego, tj. [...]. Zgodnie z adnotacjami na kopercie, przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 11 marca 2022 r. o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczątka o przyczynie niedoręczenia przesyłki adresatowi i o adresie placówki pocztowej, tj. [...]. Z kolei w dniu 21 marca 2022 r., przesyłkę awizowano powtórnie, po czym w dniu 29 marca 2022 r. zwrócono przesyłkę do nadawcy jako niepodjętą w terminie. Obie z wymienionych informacji opatrzone zostały podpisem doręczającego. Na przekazanym do sądu dokumencie - "Potwierdzenie odbioru" dołączonym do koperty, w której przesłano odpis ww. wezwania, pracownik poczty umieścił informację, że przesyłki nie doręczono i pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym w dniu 11 marca 2022 r. umieszczono zawiadomienie w drzwiach adresata. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono Skarżącemu w trybie awizo w dniu 25 marca 2022 r., jako ostatnim dniu okresu o którym mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a, a zatem termin do uzupełnienia braków upłynął bezskutecznie wraz z 1 kwietnia 2022 r. W dalszej kolejności wskazać należy, że koperta jak i zwrotne potwierdzenie odbioru stanowią dokument, który może być dowodem w toku postępowania. Sąd w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że awizowanie odbyło się z zachowaniem warunków dla przyjęcia fikcji doręczeń, o której mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a., gdyż każda z wymaganych czynności została prawidłowo odnotowana. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że jeżeli z adnotacji czynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki mimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I GSK 1944/15). Reasumując, Skarżący w złożonym zażaleniu nie zdołał wykazać, że operator pocztowy nie umieścił w jego skrzynce żadnego zawiadomienia o złożeniu przesyłki poleconej we właściwej dla adresu korespondencyjnego placówce pocztowej, w tym że podjął starania związane z wyjaśnieniem tej okoliczności, nie wykazał też by wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego nie zostało mu skutecznie doręczone. Jedną z możliwości służących wykazaniu braku skuteczności fikcji prawnej doręczenia, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej (postanowienie NSA z 15.02.2016 r., II FSK 1761/15), z której Skarżący nie skorzystał. Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącego przesyłkę należało uznać za prawidłowo awizowaną, czego dowód znajduje się w aktach sądowych, zatem za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 73 § 4 P.p.s.a. oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. W świetle wyżej wskazanych okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.