I GSK 504/21
Sądy administracyjne2021-11-05
Sygnatura
I GSK 504/21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2021-11-05
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Barbara Mleczko-JabłońskaIzabella JansonPiotr Piszczek
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 720/20 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2020, nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 720/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2020 r.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
K. M. (dalej: strona lub wnioskodawca) we wniosku (RDZ) z [...] kwietnia 2020 r. zwrócił się do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za siebie jako prowadzącego pozarolniczą działalność opłacającego składki wyłącznie za siebie, za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020 r. (blok II PKT 2 formularza RDZ). Strona oświadczyła również, że w pierwszym miesiącu, za który składa wniosek o zwolnienie z opłacania składek osiągnęła przychód z prowadzenia działalności w wysokości 1900 zł oraz że nie otrzymała innej pomocy rekompensującej negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu COVID-19.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) decyzją z [...] sierpnia 2020 r. odmówił stronie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2020 r.
Rozstrzygnięcie organu zapadło na podstawie art. 31zq ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.; dalej: ustawa COVID-19) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.).
W uzasadnieniu organ wskazał, że deklaracja rozliczeniowa za kwiecień 2020 r. została złożona przez stronę osobiście 22 lipca 2020 r., czyli po terminie wynikającym z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19. W związku z tym wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za wnioskowany okres.
Orzekając na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS decyzją z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2020 r.
Organ odwoławczy, odwołując się do treści art. 31zo, 31zp ust. 1, 31zq ust. 1 i ust. 8 ustawy COVID-19, stwierdził, że brak jest podstaw do dokonania wnioskowanego zwolnienia z opłacenia składek w oparciu o powołane przepisy. Strona jako płatnik złożyła deklaracje rozliczeniowe ZUS DRA w dniu 22 lipca 2020 r., tj. po upływie terminu wyznaczonego ustawą do 30 czerwca 2020 r. Przy tym brakowało deklaracji rozliczeniowych, co uniemożliwiło przyznanie zawnioskowanego zwolnienia.
Uzasadniając uchylenie decyzji obu instancji, WSA w Szczecinie podkreślił, że naruszają one art. 10 § 1 i art. 79a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Powyższe uniemożliwiło stronie uzyskanie wiedzy, że nieprzedłożenie dokumentów rozliczeniowych w wymaganym terminie pozbawi go prawa do uzyskania zwolnienia z opłacania należności składkowych za kwiecień 2020 r. Wnioskodawca był gotów spełnić wszystkie wymagania, gdyby o nich wiedział. Potwierdził to fakt złożenia deklaracji niezwłocznie po uzyskaniu od pracownika organu 21 lipca 2020 r. informacji o wystąpieniu takiego braku. Informacja ta dotarła do strony po upływie ustawowego terminu do złożenia deklaracji, tj. po 30 czerwca 2020 r. Naruszenie art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o ile organ przystąpiłby do wykonania swoich obowiązków respektując przewidziane przepisami prawa terminy.
Sąd I instancji podał, że zaskarżona decyzja (ale także decyzja wydana w I instancji) w dużej mierze pozbawiona jest uzasadnienia faktycznego i prawnego. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kluczowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Organ w ramach uzasadnienia prawnego decyzji, opisując obowiązki strony, ograniczył się jedynie do przytoczenia przepisów prawa dotyczących procedury składania wniosku. Pominął natomiast całkowicie przepisy prawa nakładające na wnioskodawcę obowiązek składania deklaracji ZUS, mimo że korzystał on z tzw. "zus-u ulgowego" i był przekonany, iż deklaracje na kolejne miesiące są systemowo "klonowane". Wskazana okoliczność przy sprzecznych informacjach przekazywanych wnioskodawcy przed wydaniem decyzji przez organ miała istotne znaczenie. Decyzja nie posiada również prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że przedmiotowe deklaracje zostały złożone po upływie ustawowego terminu, co uniemożliwiło dokonanie zwolnienia z opłacania składek, w tym za kwiecień 2020 r. Organ stwierdził, że w sprawie brak było deklaracji, jednak nie wyjaśnił właściwie tej okoliczności. Twierdzenie organu w tym zakresie okazało się sprzeczne ze wskazaniem, że deklaracje wpłynęły lecz po 30 czerwca 2020 r. Z ww. przepisów jednoznacznie wynika, iż obowiązek złożenia dokumentacji jako warunek zwolnienia z opłacenia składek nie dotyczy tych płatników, którzy są zwolnieni z obowiązku jej składania. W takim przypadku organ w pierwszej kolejności obowiązany był wykazać w uzasadnieniu decyzji, że obowiązek składania dokumentacji wymaganej przepisami prawa ciążył na stronie i nie podlegał on zwolnieniu w tym zakresie oraz podać jakie i kiedy złożone zgłoszenie o tym przesądza. Z lektury zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika z czego organ wywodzi, że na wnioskodawcy ciążył obowiązek składania dokumentów rozliczeniowych.
W ocenie WSA, wadliwość uzasadnień potwierdza dodatkowo, podnoszone przez stronę, sposób i błędy w informowaniu o brakujących dokumentach rozliczeniowych (wiadomość e-mail z 19 czerwca 2020 r., rozmowy telefoniczne z pracownikami infolinii w dniach 24 i 25 czerwca 2020 r. oraz rozmowa telefoniczna z pracownikiem rozpoznającym wniosek w dniu 21 lipca 2020 r.). Te okoliczności zostały przez organ pominięte, mimo że były podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W ocenie WSA zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów wyrażonych w art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Organ uniemożliwił tym samym Stronie poznanie toku rozumowania, utrudniając możliwość podjęcia polemiki z jego twierdzeniami, a następnie możliwość zweryfikowania tego stanowiska przez sąd administracyjny.
Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają art. 9 k.p.a.
Z informacji w nich zamieszczonych wynika, że skoro wpływ deklaracji rozliczeniowej nastąpił 22 lipca 2020 r., czyli po terminie wynikającym z art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19, to stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Wnioskodawca wyjaśniał, że złożył brakującą dokumentację (deklaracje) niezwłocznie po uzyskaniu w dniu 21 lipca 2020 r. informacji od pracownika ZUS rozpoznającego wniosek, iż brak deklaracji skutkował będzie negatywnym wynikiem oceny wniosku. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący podniósł, że 19 czerwca 2020 r. otrzymał wiadomość e-mail od ZUS, w której poinformowano go o brakujących dokumentach rozliczeniowych na koncie płatnika. W związku z tym w dniach 22, 24 i 25 czerwca 2020 r. skontaktował się z pracownikiem infolinii ZUS w celu wyjaśnienia ww. kwestii. Z uzyskanych informacji wynikało, że na koncie rozliczeniowym ZUS wszystko się zgadza. Dodatkowo poinformowano wnioskodawcę, że deklaracje tworzone są systemowo (następuje ich klonowanie).
WSA zauważył, że wniosek strony został złożony [...] kwietnia 2020 r., co oznacza, że jego sprawą ZUS zajmował się już w kwietniu, a mimo to nie zwrócono mu uwagi na konieczność złożenia brakującego dokumentu (deklaracji). Tym samym organ dopuścił się istotnego naruszenia art. 9 k.p.a. Wnioskodawcy przed 30 czerwca 2020 r. nie wskazywano na istnienie braku deklaracji, której złożenie było ustawowym warunkiem udzielenia zwolnienia. Okoliczności sprawy wskazują wręcz na dezinformację w tym zakresie, ponieważ strona działając z własnej inicjatywy uzyskała informację o braku nieprawidłowości, po czym tuż przed wydaniem decyzji odmownej poinformowano ją o niezłożonych deklaracjach. Mając świadomość obciążenia organu ogromną ilością spraw do załatwienia i zważywszy na pandemię, odbijającą się negatywnie na możliwości sprawnego działania, Sąd nie przypisuje organowi ani złej woli, ani negatywnego nastawienia do strony, ani lekceważącego stosunku do wynikających z art. 9 k.p.a. obowiązków. Stwierdza jedynie obiektywnie występujący stan naruszenia tego przepisu w taki sposób i w takim stopniu, który bezpośrednio wpłynął na pozbawienie strony prawa, które niewątpliwie uzyskałby on w sytuacji, gdyby organ stosował się (i uczynił to w porę) do dyrektyw płynących z art. 9 k.p.a. W aktach sprawy nie ma niczego, co mogłoby choć pośrednio świadczyć o tym, że organ podjął starania, aby w porę poinformować wnioskodawcę o tym, że bez złożenia brakujących dokumentów wniosek strony nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Brak ten, który w toku postępowania w porę nie został wnioskodawcy zasygnalizowany, ostatecznie spowodował negatywne rozpatrzenie wniosku.
W ocenie Sądu, w sprawie doszło również do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby przed wydaniem decyzji odmownej z [...] sierpnia 2020 r. umożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., wówczas strona miałaby szansę dotrzymać terminu i złożyć wymaganą dokumentację. Organ powinien był o to zadbać. Skoro wniosek wpłynął do organu już [...] kwietnia 2020 r., to organ miał wystarczająco dużo czasu na to, aby sprawdzić, czy jest on kompletny i czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne. Organ był bowiem na podstawie art. art. 12 § 1 k.p.a. zobligowany działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wskazanych wyżej zasad ogólnych organ nie przestrzegał. W konsekwencji w sprawie naruszono również art. 79a § 1 k.p.a.
Zdaniem WSA w sprawie nie zaistniała również inna podstawa odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., a która została wprowadzona regulacją art. 15zzzzzn pkt 1 ustawy COVID-19.
Rozpatrując sprawę ponownie, w związku z naruszeniem art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a., organ pominie fakt opóźnienia w złożeniu dokumentów, jako okoliczność wpływającą na rozstrzygniecie o zasadności wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Nawet jeśli Strona w terminie do 30 czerwca 2020 r. nie złożyła wszystkich wymaganych dokumentów, to organ nie może odmówić zwolnienia wyłącznie z powodu tego opóźnienia, bowiem w prowadzonym postępowaniu dopuścił się szeregu znaczących uchybień, których skutki nie powinny obciążać Strony. Wnioskodawca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu, który prowadził postępowanie z naruszeniem ww. przepisów postępowania. Ponadto organ uwzględni rozważania Sądu w zakresie naruszeń art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z proceduralnymi wymogami.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie. Autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2020 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz, U. poz. 2325; dalej p.p.s.a.), w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., oraz art. 31zo, art. 31zq ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku podstaw uchylenia decyzji Zakładu niemających związku z wydanym rozstrzygnięciem przy materialnoprawnym braku podstaw do dokonania zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek w ustalonym stanie sprawy rozstrzygniętym zaskarżoną decyzją ZUS z 31 sierpnia 2020 r.
2. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 174 pkt 2 p.p.s.a., art. 134 § 1, art. 135 oraz p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 31zq ust.5, 7 i 8 ustawy COVID- 19 poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji celem przeprowadzenia postępowania przez ZUS w okolicznościach braku podstaw do wnioskowanego zwolnienia;
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, w związku z tym rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach, której działa Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega, więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna – wobec niedostrzeżenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przesłanek skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji – podlega rozpoznaniu w granicach sformułowanych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdził ich niezasadność.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ".
Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych) zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczyła strona, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W tej sprawie nie doszło do naruszenia powołanego przepisu, ponieważ Sąd I instancji podjął rozstrzygnięcie w granicach badanej sprawy obejmującej zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję z [...] sierpnia 2020 r. odmawiającą K. M. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za kwiecień 2020 r. Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie zostały podjęte. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd ma zatem obowiązek zajęcia się sprawą co najmniej w zakresie, w jakim domaga się strona skarżąca, formułując konkretne zarzuty skargi. Powinnością sądu jest zatem rozważenie wszystkich zarzutów strony i dokonanie oceny ich zasadności na gruncie danej sprawy (por. wyrok NSA z 1.04.2008 r. sygn. akt II FSK 291/07). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd rozważył wszystkie podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty oraz skontrolował ich zasadność na gruncie przepisów ustawy COVID-19 w powiązaniu z ogólnymi zasadami prowadzenia postępowania administracyjnego.
Zgodnie natomiast z art. 135 p.p.s.a: "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla jej końcowego załatwienia."
Przesłanką do zastosowania unormowania zawartego w cytowanym przepisie jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tyko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Warunkiem koniecznym skorzystania przez sąd z uprawnień określonych w art. 135 p.p.s.a jest ustalenie, że stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy jest niezbędne do końcowego jej załatwienia (por wyrok NSA z 1.06.2010 r. sygn. akt II GSK 591/09). W rozpoznawanej sprawie ten warunek został spełniony, bowiem WSA w Szczecinie uchylił decyzje ZUS wobec niespełnienia przez te decyzje wymogów przewidzianych w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., a nadto z powodu naruszenia przez organ zasad wynikających z przepisów: art. 9, 10 § 1 i art. 79a § 1 oraz 11 k.p.a.
Natomiast przepisy art. 31zq ust. 5, 7 i 8 ustawy COVID-19 nie mogły być naruszone przez Sąd I instancji, gdyż ich adresatem jest ZUS.
Zgodnie z art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19: "Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2".
W myśl art. 31zq ust. 7 tej ustawy: "Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji".
Natomiast treści art. 31zq ust. 8 ww. ustawy wynika, że: "Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Należy w tym miejscu zauważyć, że z art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19 wynika, że odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Oznacza to, że odmowa zwolnienia z tego obowiązku następuje w formie aktu administracyjnego wydawanego w ramach procedury uregulowanej w Kodeksie postępowania administracyjnego, bez zastrzeżenia z którego wynikałby ograniczenia w zastosowaniu określonych przepisów tego kodeksu. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że omawiana regulacja ustawy o COVID-19 nie stanowi lex specialis w odniesieniu do przepisów art.: 9, 10 § 1 i art. 79a § 1 oraz 11 k.p.a. Są to przepisy kazuistyczne, nie mniej jednak nie są to przepisy regulujące zagadnienia uregulowane w ww. przepisach k.p.a, a tym bardziej nie wyłączają one zastosowania tych regulacji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, ze przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego, którego Sąd nie naruszył w rozpoznawanej sprawie, o czym była mowa wyżej.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zaskarżone decyzje zostały uchylone przez Sąd I instancji z powodu naruszenia wymogów przewidzianych w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., a dotyczących braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, czego autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł. W tym zakresie należy w pełni podzielić stanowisko Sądu dotyczące jakości uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również decyzji wydanej w I instancji. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracji stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania odpowiedniej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym normom prawnym zastosowanym w sprawie. Z uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji strona powinna uzyskać pełną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygniecie. Tego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że organ w pierwszej kolejności obowiązany był wykazać w uzasadnieniu decyzji, że obowiązek składania dokumentacji wymaganej przepisami prawa ciążył na skarżącym i nie podlegał on zwolnieniu w tym zakresie oraz podać jakie i kiedy złożone zgłoszenie o tym przesądza. Z lektury zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie wynika, z czego organ wywodzi, że na skarżącym ciążył obowiązek składania dokumentów rozliczeniowych. Zgodnie bowiem z art. 31zq ust. 3 ustawy: "Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 8, należnych za lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r. – do dnia 31 października 2020 r., w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, należnych za listopad 2020 r. – do dnia 31 grudnia 2020 r., a w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 12, należnych za listopad 2020 r., grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r. lub marzec 2021 r. – do dnia 30 kwietnia 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania".
Należy również zgodzić się z WSA w Szczecinie, że wadliwość uzasadnień dodatkowo potwierdzają, podnoszone przez skarżącego: sposób i błędy w informowaniu o brakujących dokumentach rozliczeniowych przez pracowników infolinii. W przypadku decyzji, w której następuje odmowa prawa zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, z uzasadnienia tej decyzji powinny w sposób jednoznaczny wynikać przesłanki takiego rozstrzygnięcia, a ponadto powinna być wyjaśniona podstawa prawna takiego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.