II GW 16/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Wojewody Ł. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Ł. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Ł. w przedmiocie odmowy przyznania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środków na podjęcie działalności gospodarczej postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. jako organ właściwy do rozpatrzenia odwołania R. K. od decyzji Starosty P. w sprawie przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. UZASADNIENIE Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Wojewoda Łódzki wniósł, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.), o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Łódzkim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi przez wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej SKO) jako organu właściwego do rozpatrzenia złożonego przez R.K. odwołania od decyzji Starosty Powiatu Pabianickiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środków na podjęcie działalności gospodarczej. Spór ten zaistniał na tle następującego stanu faktycznego: Starosta Powiatu Pabianickiego po rozpatrzeniu wniosku R.K. z dnia [...] r., o przyznanie osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej poinformował wnioskodawcę, że wniosek, który złożył został rozpatrzony odmownie ze względu na brak udokumentowanych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego do planowanej działalności gospodarczej. R.K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. SKO w Łodzi uznało się za organ niewłaściwy w sprawie i na podstawie przepisu art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) przekazało Wojewodzie Łódzkiemu według właściwości odwołanie do rozpatrzenia. Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Wojewoda Łódzki wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Łódzkim, a SKO w Łodzi poprzez wskazanie jako właściwego SKO w Łodzi. Uzasadniając wniosek wskazał że środki na podjęcie działalności gospodarczej przez osobę niepełnosprawną, o które wystąpił R.K. do Starosty Pabianickiego pochodzą z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Przyznanie takiej pomocy przewiduje art. 12a ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U . z 2011 r. nr 127 poz. 721 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17.10.2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz. U. z 2007 r. nr 194, poz. 1403). Wojewoda wywiódł, że ani ustawa z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ww. rozporządzenie MPiPS nie przyznają wojewodzie kompetencji do rozpatrywania odwołań od decyzji starosty w przedmiocie odmowy przyznania osobie niepełnosprawnej jednorazowo środków z PFRON na podjęcie działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 66 powołanej wyżej ustawy w sprawach nienormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Zgodnie z treścią art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawa stanowi inaczej. W związku z powyższym w ocenie Wojewody Łódzkiego organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Samorządowe kolegium Odwoławcze w Łodzi. W odpowiedzi na wniosek Wojewody Łódzkiego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o wskazanie Wojewody Łódzkiego jako organu właściwego do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty Powiatu Pabianickiego w przedmiocie odmowy przyznania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środków na podjęcie działalności gospodarczej. W ocenie SKO w Łodzi, art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach ryku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) - dalej upz stanowi lex specialis w stosunku do art. 17 pkt 1 kpa i art. 1 ust. 1 usko. Zgodnie z art. 10 ust. 7 upz w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, organem właściwym jest starosta (pkt 1), organem wyższego stopnia jest wojewoda (pkt 2). Tym samym zdaniem SKO organem wyższego stopnia w stosunku do starosty załatwiającego sprawy związane z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy będzie Wojewoda Łódzki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") zezwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne pomiędzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozpoznawana sprawa jest sporem kompetencyjnym, gdyż spór toczy się pomiędzy organem administracji rządowej – Wojewodą Łódzkim, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi. Negatywny spór kompetencyjny w sprawie powstał z tego względu, iż Wojewoda Łódzki uważa, iż właściwość organu do rozstrzygnięcia odwołania od decyzji Starosty Powiatu Pabianickiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środków na podjęcie działalności gospodarczej powinna być ustalona na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stoi na stanowisku, iż nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty Powiatu Pabianickiego w przedmiocie rozpatrywania odwołania od decyzji o odmowie przyznania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środków na podjęcie działalności gospodarczej. Aktem generalnym regulującym zasady postępowania administracyjnego jest Kodeks postępowania administracyjnego, a odmienne uregulowania mogą zawierać ustawy szczególne. Toteż zasadą jest obowiązywanie Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Dotyczy to również organów wyższego stopnia nad organami jednostek samorządu terytorialnego. Problemem do rozstrzygnięcia staje się zatem kwestia czy istnieje przepis, który - inaczej niż k.p.a. - regulowałby właściwość instancyjną w rozpatrywanej sprawie. Artykuł 17 pkt 1 k.p.a. stanowi, że organami wyższego stopnia nad organami jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Zasadą jest zatem, że organem wyższego stopnia jest zawsze samorządowe kolegium, chyba że przepis szczególny wskazuje inny organ lub odwrotnie, jeżeli przepis szczególny nie wskazuje organu wyższego stopnia, jest nim samorządowe kolegium odwoławcze. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), do zadań wojewody w zakresie polityki rynku pracy należy sprawowanie nadzoru nad realizacją zadań wykonywanych przez marszałka województwa lub starostę, wojewódzkie lub powiatowe urzędy pracy, oraz inne podmioty, zwane dalej "jednostkami kontrolowanymi", w szczególności w zakresie realizacja zadań organu wyższego stopnia w postępowaniu administracyjnym w sprawach między innymi dotyczących świadczeń z tytułu bezrobocia. Natomiast zgodnie z ust. 7 cytowanego artykułu w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej: 1) organem właściwym jest starosta; 2) organem wyższego stopnia jest wojewoda. Natomiast sporna sprawa dotyczy kwestii rozstrzyganych na podstawie przepisów ustawy art. 12a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U . z 2011 r. nr 127 poz. 721 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz. U. z 2007 r. nr 194, poz. 1403). Środki na podjęcie działalności gospodarczej przez osobę niepełnosprawną, o które wystąpił R.K. pochodzą z Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Cytowana ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. oraz rozporządzenie z dnia 17 października 2007 r. nie wskazują wojewody jako organu wyższego stopnia w stosunku do starosty w odniesieniu do zakresu spraw przyznania przez starostę jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej przez osobę niepełnosprawną. Nadto nie należą one również do spraw dotyczących świadczeń z tytułu bezrobocia. Wobec tego, uznać należy, że nie ma przepisów szczególnych, które regulowałyby kwestie wskazania organu wyższego stopnia do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, to zastosowanie w sprawie ma art. 17 pkt 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższą argumentację uznać należy, że to samorządowe kolegium odwoławcze jest organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty Powiatu Pabianickiego, jako organ I instancji w sprawie rozpatrzenia złożonego przez R.K. odwołania od decyzji Starosty Powiatu Pabianickiego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środków na podjęcie działalności gospodarczej. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a.