III FZ 465/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1501/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 września 2020 r., nr SKO.F/41.4/669/2020/8457 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1501/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucił skargę M. G., zwanego dalej "Skarżący", na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 18 września 2020 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wobec wystąpienia przez Skarżącego z nieopłaconą skargą inicjującą postępowanie w sprawie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 maja 2021 r., został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia. W terminie do wykonania wskazanego zarządzenia, Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wywiódł również zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt III FZ 490/21 oddalił zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 maja 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Z kolei postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r. sygn. akt I SPP/Gl 163/21 referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 20 kwietnia 2022 r. Wobec powyższego, w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 kwietnia 2022 r., w piśmie z dnia 25 kwietnia 2022 r. Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 maja 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłka pocztowa zawierająca pismo z dnia 25 kwietnia 2022 r. została doręczona Skarżącemu w dniu 6 maja 2022 r. Pomimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu wpis od skargi nie został uiszczony. Sąd pierwszej instancji mając na względzie powyższe okoliczności postanowieniem z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1501/20 odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Skarżący pismem z 20 lipca 2022 r. zatytułowanym skarga kasacyjna, które zarządzeniem z 27 lipca 2022 r. Przewodniczącej Wydziału I WSA w Gliwicach zostało uznane za zażalenie, zaskarżył w całości powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędną wykładnię prawa procesowego, tj. art. 134 p.p.s.a. i nierozpoznanie całości istoty sprawy, odmowie prawa pomocy, czym zablokowano Skarżącemu dostęp do merytorycznego rozpoznania sprawy. Skarżący podniósł też, że poinformował Sąd pierwszej instancji, że decyzje będące przedmiotem skargi zostały uchylone przez SKO. Mając na względzie powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zwolnienie go od kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie niniejszych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż przedmiotem kontroli instancyjnej wywołanej zażaleniem Skarżącego jest wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z 9 czerwca 2022 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Poza zakresem badania tutejszego Sądu pozostaje kwestia prawa pomocy podnoszona we wniesionym środku zaskarżenia. Odnosząc się do meritum kontroli instancyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego strona została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających Skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie zaistniała. Tymczasem wydaje się, że intencją Skarżącego było właśnie skorzystanie z tego uprawnienia. Przypomnieć należy, że Skarżącemu w sprawie nie zostało przyznane prawo pomocy, bowiem postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 1501/20 referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 20 kwietnia 2022 r. W konsekwencji prawidłowo, po zakończeniu postępowania w zakresie prawa pomocy, ponownie 25 kwietnia 2022 r. wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 14 maja 2021 r. do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis od skargi nie został uiszczony, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.