II SA/Rz 766/07

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B., o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, -postanawia- 1) umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) odmówić ustanowienia adwokata. UZASADNIENIE II SA/Rz 766/07 UZASADNIENIE B. B. do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjętą w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Burmistrza zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sprawa o sygn. II SA/Rz 766/07 nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. Na wezwanie Sądu skarżąca zaktualizowała dochody swej rodziny. Z treści wniosku PPF oraz nadesłanych do Sądu oświadczeń, wynika, że rodzina strony składa się z sześciu osób. Mąż B. B. mieszka poza granicami Polski. Dochód rodziny stanowi wynagrodzenie męża skarżącej. Jego średnie wynagrodzenie za sierpień i wrzesień wynosi 9’100 zł. netto. Na koszty utrzymania rodziny składają się koszty utrzymania męża skarżącej podane w wysokości ok. 4000 zł., energia elektryczna co dwa miesiące ok. 130 – 150 zł., ogrzewanie domu ok. 200 zł., oraz gaz 50 zł. Po odjęciu tych kosztów utrzymania, rodzinie skarżącej pozostaje do dyspozycji kwota ok. 4’900 zł. Własność rodziny stanowi dom o pow. 100m² oraz nieruchomość rolna o pow. 0,20 ha. Stwierdzono, co następuje : Negatywną przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest ustawowy obowiązek ponoszenia tych kosztów przez osobę składającą wniosek. Jeżeli osoba składająca wiosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może być zobowiązana do uiszczenia tych kosztów, postępowanie w sprawie przyznania jej prawa pomocy jest postępowaniem bezprzedmiotowym, gdyż w istocie nie istnieje przedmiot, który może zostać poddany ocenie sądu. W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący w tych postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać opłat sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolniona od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa wyżej, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej P.p.s.a. Ustawodawca w treści art. 239 pkt 1 lit a P.p.s.a. zwolnił z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżących w sprawach z zakresu opieki społecznej. Nie ulega wątpliwości, iż skarga na decyzję SKO w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego jest sprawą z zakresu opieki społecznej. Przewidziane ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), świadczenia stanowią pomoc państwa w celu wspierania rodziny w realizacji jej funkcji, głównie opiekuńczej, wychowawczej i edukacyjnej. Sprawy z tego zakresu należy wobec tego zaliczać do spraw związanych z opieką społeczną. W rezultacie, wnioskodawczyni w niniejszej sprawie jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez B. B. kosztów sądowych, Jej wniosek należy uznać za bezprzedmiotowy. Dalszą konsekwencją tej konstatacji, jest konieczność umorzenia postępowania w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy w granicach określonych we wniosku. Oprócz zwolnienia od kosztów wniosek strony obejmuje również ustanowienie adwokata. Należy, więc rozważyć, czy skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostało wykazane spełnienie wymogów uzyskania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę posiadane przez rodzinę skarżącej zasoby majątkowe, nie można stwierdzić, że wnioskodawczyni nie posiada żadnych możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego. Analiza nadesłanych do sądu oświadczeń obrazujących poziom wpływów środków finansowych i stan wydatków wnioskodawczyni jednoznacznie sugeruje, że strona posiada pełne możliwości pokrycia kosztów wynagrodzenia adwokackiego. Kwota 4’900 zł. jaka pozostaje na zakup żywności, lekarstw czy ubrań dla członków rodziny skarżącej w zupełności wystarczy zarówno do uiszczenia tych wydatków rodziny jak również ciężarów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Nie można pominąć, iż strona wnioskująca jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, stąd jej udział finansowy ponoszeniu kosztów postępowania została przez ustawodawcę istotnie ograniczony. Należy zauważyć, że treść przepisów P.p.s.a., pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i częściowym wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, w których skarżący ponad wszelką wątpliwość udowodnią, że nie są i nie będą w stanie w przyszłości wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie strona nie udowodniła, aby tego rodzaju szczególna sytuacja zachodziła. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.s.a.