I SAB/Wr 256/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi V. H. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę: I. stwierdza bezczynność Wojewody D. w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 850 zł (słownie: osiemset pięćdziesiąt) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody Dolnośląskiego z wniosku V. H. o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę Z akt sprawy wynika, że w 8 stycznia 2019 r. skarżący złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 6 czerwca 2019 r. organ administracji powołując się na art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o Cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm., dalej ustawa o Cudzoziemcach) wystąpił do właściwych służb z wnioskiem o informację, czy pobyt skarżącego na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z tego samego dnia organ administracji powiadomił stronę o przewidywanym terminie rozpoznania sprawy wyznaczając go na 20 września 2019r. Ponadto powołując się na art. 50 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) wezwał do dostarczenia wskazanych w piśmie dokumentów. Skarżący uzupełnił żądane dokumenty 27 czerwca 2019 r. Natomiast pismem z 8 stycznia 2020 r. strona złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które 28 stycznia 2020 r. przekazano Urzędowi do Spraw Cudzoziemców. W dniu 10 lutego 2020 r. organ administracji wyznaczył nowy termin rozpoznania sprawy wskazując go na 13 marca 2020 r., ponadto wezwał stronę do przedłożenia dalszych dokumentów. W dniu 21 lutego 2020 r. skarżący uzupełnił żądana dokumentację. Pismem z 6 marca 2020 r. organ administracji powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Pismem z 6 lipca 2020 r. strona wniosła o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Pismem z 10 sierpnia 2020 r. organ administracji ponownie poinformował stronę o możliwości zapoznania się z materiałem aktowym, ponadto wezwał do dostarczenia dalszych dokumentów. W dniu 20 lipca 2020 r. strona wniosła skargę na bezczynność organu administracji. Wnioskowała o stwierdzenie rażącej przewlekłości organu administracji; zobowiązania organu administracji do wydania decyzji w sprawie w terminie 30 dni; wymierzenie organowi administracji grzywny. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zwracał m.in. uwagę na przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej ustawa z 2 marca 2020 r.) wyłączające okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. z bezczynności organu administracji. Pismem z 3 listopada 2020 r. strona złożyła replikę na odpowiedź organu administracji, podtrzymując zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd rozpoznał sprawę, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. w trybie uproszczonym. Dalej stwierdzić należy, podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku strony na podstawie przepisów ustawy o Cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie - w opinii Sądu - organ administracji pozostaje bezczynny, gdyż nie rozpoznał sprawy w zakreślonym terminie. Granice czasowe załatwienia sprawy określają przepisy art. 35 i nast. k.p.a. Powołany przepis stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Jednocześnie dalsze zapisy ww. ustawy definiują pojęcie bezczynności, wskazując w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., że jest to sytuacja, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Reguły te są wzmacniane przez dalsze przepisy k.p.a., w szczególności art. 12 k.p.a., zgodnie, z którym organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Dla uznania istnienia bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą bezczynnością, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Jak wynika z akt sprawy wniosek strony, złożony 8 stycznia 2019 r. do dnia wniesienia skargi nie został rozpoznany. Przy czym zwłoka organu administracji nie ma uzasadnienia. Pierwsze czynności w sprawie podjęto po upływie sześciu miesięcy, nie ulega zatem wątpliwości, że ustawowy termin na rozpoznanie sprawy został przekroczony. Przy czym, co istotne sprawa nie wymaga prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego wymagającego czasu. Jedyne działania wydłużające tok prowadzenia postępowania to wnioskowanie o informację do służb, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o Cudzoziemcach. Uwzględniając okres na podjęcie tych czynności i tak organ administracji pozostaje w zwłoce. W tych okolicznościach uzasadnione było stwierdzenie istnienia bezczynności, przy czym Sąd uwzględnił regulację art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej ustawa z 2 marca 2020 r.). Jednocześnie oceniając dalsze okoliczności wskazane w art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął po uwagę że na sprawność działania organu administracji niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców spotęgowana utrudnieniami związanymi z epidemią Covid - 19. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania orzeczenia wobec organu grzywny, Sąd mając na uwadze zasadę wynikającą z art. 134 § 1 p.p.s.a. uznał, że w realiach tej sprawy uzasadnione jest zasądzenie w jej miejsce sumy pieniężnej w kwocie wskazanej w sentencji orzeczenia. W tym względzie wzięto po uwagę okres pozostawania organu administracji w bezczynności, funkcję dyscyplinującą zastosowanej instytucji oraz jej kompensacyjny charakter. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i IV sentencji wyroku. Natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).