VIII Cz 103/25

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII Cz 103/25 </strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Dnia 21 marca 2025 r.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Kończal</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2025 r. w Toruniu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa<strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> S.A. we <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. W.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> <p>na skutek zażalenia powoda</p> <p>od zarządzenia Przewodniczącego w Sądzie Rejonowym w Toruniu</p> <p>z dnia 29 stycznia 2025 r.</p> <p>sygn. akt I C 51/25</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone zarządzenie.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2025 r. Przewodniczący w Sądzie Rejonowym w Toruniu zwrócił pozew w niniejszej sprawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130)">art. 130</a> ^{<!-- -->1a} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> wskazując, że pozew nie spełnia elementarnych wymogów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 187;art. 187 § 1;art. 187 § 1 pkt. 1;art. 187 § 1 pkt. 2)">art. 187 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.</a> </p> <p> <em> <!-- -->(zarządzenie wraz z uzasadnieniem – k. 65v. akt)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Zażalenie </strong>na powyższe zarządzenie wniósł powód zaskarżając je w całości oraz zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130)">art. 130</a> ^{<!-- -->1a} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że zachodzą przesłanki uzasadniające zwrot pozwu, wobec wystąpienia braków formalnych pozwu, w sytuacji gdy braki takie we wniesionym pozwie nie występują, jak również nie występują w sprawie inne oczywiste niedokładności mogące chociażby pośrednio stanowić przeszkodę do nadania pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie;</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130)">art. 130</a> ^{<!-- -->1a} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§ 2 k.p.c.</a> poprzez niezastosowanie i nie wskazanie jakie konkretne braki stanowią podstawę zwrotu pozwu.</p> <p>W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, nadanie sprawie dalszego biegu oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu w postępowaniu zażaleniowym.</p> <p> <em> <!-- -->(zażalenie – k. 96 – 97v. akt)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Zażalenie jest zasadne, chociaż z innych względów niż w nim wskazane.</strong> </p> <p>Na wstępie należy przypomnieć, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w Toruniu pod sygn. akt I C 1267/24. Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo w całości na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 191(1);art. 191(1) § 3)">art. 191^{<!-- -->1} § 3 k.p.c.</a> z uwagi na oczywistą bezzasadność powództwa. Następnie, na skutek apelacji powoda, powyższy wyrok został uchylony i sprawa została przekazana Sądowi Rejonowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania (wyrok Sądu Okręgowego z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VIII Ca 823/24).</p> <p>Uszło uwadze Sądu I instancji, że w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391(1);art. 391(1) § 7)">art. 391^{<!-- -->1} § 7 k.p.c.</a> uregulowano szczególny tryb postępowania na wypadek uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Tryb ten związany jest z niebraniem przez pozwanego do tego momentu udziału w postępowaniu, jak również z tym, że pozew może być dotknięty brakami formalnymi, a sankcja zwrotu pozwu w przypadku nieusunięcia tych braków byłaby już spóźniona, gdyż sprawie nadano bieg (mimo niedoręczenia pozwanemu odpisu pozwu).</p> <p>Jeżeli sąd drugiej instancji uchyli wyrok wydany na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 191(1))">art. 191^{<!-- -->1} k.p.c.</a>, uznając, że nie zachodzi oczywista bezzasadność powództwa, niezbędne jest uzupełnienie braków formalnych i fiskalnych pozwu, jeżeli tego do tej pory nie uczyniono. Nie ma przy tym możliwości dokonania tego pod rygorem zwrotu pozwu, skoro został mu nadany bieg. W związku z tym ustawodawca przyjął w <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391(1);art. 391(1) § 7;art. 391(1) § 7 pkt. 1)">art. 391^{<!-- -->1} § 7 pkt 1 k.p.c.</a> </strong>, że <strong> <!-- -->"ilekroć ustawa przewiduje zwrot pozwu, sąd umarza postępowanie"</strong>. Oznacza to, że przewodniczący powinien wezwać powoda (zarządzeniem) do uzupełnienia braków pozwu w terminie tygodniowym, ewentualnie nie krótszym niż miesiąc (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130;art. 130 § 1;art. 130 § 1(1))">art. 130 § 1 i 1^{<!-- -->1} k.p.c.</a>), jeżeli braki zostaną uzupełnione w terminie, przewodniczący doręcza pozwanemu odpis pozwu z załącznikami, a dodatkowo odpisy apelacji i wyroków sądów obu instancji z uzasadnieniami. Dalej postępowanie toczy się według zasad przewidzianych dla danego postępowania. Jeżeli natomiast braki nie zostaną uzupełnione w terminie, sąd (postanowieniem) umarza postępowanie (Art. 191^{<!-- -->1} KPC T. I red. Szanciło 2023, wyd. 2/Szanciło, Legalis).</p> <p>Podsumowując, <strong> <!-- -->norma zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391(1);art. 391(1) § 7;art. 391(1) § 7 pkt. 1)">art. 391^{<!-- -->1} § 7 pkt 1 k.p.c.</a> wyłącza możliwość dokonania zwrotu pozwu</strong>. Sąd pierwszej instancji ma przede wszystkim obowiązek wezwać powoda do usunięcia braków formalnych i fiskalnych pozwu, o ile braki takie występują. Konsekwencją ich nieusunięcia jest umorzenie postępowania.</p> <p>Z tych względów na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 398)">art. 398 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone zarządzenie, uchylając je. O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnie Sąd Rejonowy w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108 k.p.c.</a>).</p> </div>