I SAB/Wr 166/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi N.F. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. UZASADNIENIE Skarżąca N. F. złożyła skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynikało z akt sprawy skarżąca 1 września 2017 r. złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 29 marca 2019 r. skarżąca wniosła ponaglenie. W uzasadnieniu wskazała na art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) i wniosła o podjęcie stosownych środków celem załatwienia sprawy w jak najszybszym terminie. W dniu 8 maja 2019 r. skarżąca złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie jej wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Zawiadomieniem z 24 maja 2019 r. organ administracji wniosek strony pozostawił bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku pomimo wezwania organu administracji. W dniu 19 lipca 2019 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wyrokiem z 29 sierpnia 2019 r. pod sygn. akt III SAB/Wr 450/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że organ administracji przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej; stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu administracji do wydania aktu, przyznał od organu administracji na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 złotych oraz zasądził na jej rzecz kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok stał się prawomocny 12 października 2019 r. Postanowieniem z 25 września 2019 r. organ administracji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W dniu 31 sierpnia 2020 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu administracji. Zarzucała błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że w razie uzupełnienia dokumentów po terminie zakreślonym w wezwaniu należy pozostawić wniosek bez rozpoznania, co stanowi bezczynność organu administracji; błędną wykładnię art. 106 ust. 1a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 12 ustawy z 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, podczas gdy strona przedstawiła dokumenty, o których mowa w ww. przepisie; błędną wykładnię art. 58 § 1 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do złożonego razem z żądanym przez organ administracji dokumentem wniosku o przywrócenie terminu; naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym; naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Wnioskowała o zobowiązanie organu administracji do załatwienia sprawy i wyznaczenia terminu jej załatwienia – tj. wydania w określonym terminie aktu – decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę oraz zobowiązanie organu administracji do stwierdzenia uprawnienia strony przebywania na terenie RP i świadczenia pracy. Ewentualnie do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 ustawy o Cudzoziemcach ewentualnie udzielenia na podstawie art. 348 ww. ustawy zgody na pobyt ze względów humanitarnych; zarządzenia wyjaśniania przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a także podjęcia środków zapobiegających przewlekłości w przyszłości; stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) ze względu na niewyczerpanie drogi do zaskarżenia bezczynności, poprzez brak ponaglenia. W uzasadnieniu zwracał uwagę, że wniesione przez skarżącą 3 kwietnia 2019 r. ponaglenie (z 29 marca 2019 r.) zawierało zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania, również przewlekłość była przedmiotem zaskarżenia skargą z 16 kwietnia 2019 r. Strona nie wniosła kolejnego ponaglenia, którego przedmiotem byłaby bezczynność, co czyni skargę niedopuszczalną. Ponadto organ administracji wskazał, że w wyroku z 29 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt III SAB/Wr 450/19) ocenił prawidłowość pozostawienia wniosku strony bez rozpoznania. Pismem z 12 listopada 2020 r. skarżąca została pouczona o treści art. 52 § 1 i art. 53 § 2b p.p.s.a. oraz wezwana do przedstawienia ponaglenia, które zostało skierowane do organu administracji przed wniesieniem skargi na bezczynność tego organu wraz z dowodem potwierdzającym jego przedłożenie. Wezwanie zostało doręczone stronie 16 listopada 2020 r. Pismem z dnia 16 listopada 2020 r. skarżąca wskazała, że ponaglenie stanowi pismo dnia 30 czerwca 2020 r., które załączyła wraz z dowodem jego wniesienia do organu administracji. Podkreślała, że zgodnie z art. 37 § 2 k.p.a. jedynym elementem koniecznym, wskazanym przez ustawodawcę, jaki powinno zawierać ponaglenie jest uzasadnienie. Informowała, że złożyła zażalenie na postanowienie organu administracji z 25 września 2020 r., podnosząc w nim konieczność priorytetowego załatwienia sprawy. Wskazywała na trudne położenie z uwagi na sytuację zdrowotną. Uważała, że jej skarga została poprzedzona ponagleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niewyczerpanie środka zaskarżenia, jaki służył skarżącej w toku postępowania przed organem administracji. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarżący złożył skargę pomimo niewyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły mu w administracyjnym toku instancji. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści ww. przepisów wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca w toku postępowania wszczętego wnioskiem z 1 września 2017 r. złożyła tylko jedno ponaglenie – datowane na 29 marca 2019 r. Z ww. pisma wynika, że strona skarży w nim przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji a nie jego bezczynność. W jego treści skarżąca powołała się na przepis art. 37 § 1 k.p.a., bez dalszych jednostek redakcyjnych. W uzasadnieniu wyjaśniała zaś, że postępowanie prowadzone jest przewlekle. Ponaglenie to otworzyło stronie drogę do wniesienia skargi, w której - bez żadnych wątpliwości – skarżyła przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji. W postępowaniu tym strona była zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika i wnioskowała o stwierdzenie, że organ administracji działał przewlekle. Tak też żądanie to i skargę potraktował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rejestrując pod sygn. akt III SAB/Wr 450/19 skargę strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji. Zaś wyrokiem z 29 sierpnia 2019 r. Sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku skarżącej, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu administracji do wydania aktu, przyznał od organu administracji na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 złotych oraz zasądził na rzecz skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok stał się prawomocny 12 października 2019 r. Z akt sprawy, wbrew twierdzeniom strony nie wynika aby złożyła ona inne ponaglenie w zakresie bezczynności. Zatem stosownie do powołanych przepisów skarga strony musi być oceniona jako niedopuszczalna. Jednocześnie odnosząc się do przedstawionego na wezwanie Sądu z 12 listopada 2020 r. pisma datowanego na 30 czerwca 2020 r. stwierdzić trzeba, że jego treść nie wskazuje, że stanowi ono ponaglenie w sprawie bezczynności organu administracji. Skarżąca domaga się w nim przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych oraz udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o Cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35 ze zm., dalej ustawa o Cudzoziemcach) i zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 348 ww. ustawy. Domaga się w nim również przeprowadzenia dowodów ze wskazanych tam dokumentów. W dalszej części pisma strona opisuje okoliczności złożenia wniosku i przebiegu postępowania wywodząc, że uzupełniła właściwie braki formalne o które była wzywana, uzasadniała także dalsze wnioski zawarte w ww. piśmie. W opinii Sądu nie sposób przyjąć, że pismo to stanowi ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Nie wynika to w żaden sposób z jego treści. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2)do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Z powołanego przepisu wynika zatem, że ponaglenie winno wskazywać na pretensje strony dotyczące niezałatwienia sprawy w terminie lub rozpoznawania sprawy dłużej niż jest to niezbędne oraz zawierać uzasadnienie tego stanowiska. Winno być także kierowane do organu administracji wyższego stopnia. Powoływane przez stronę pismo nie zawiera takiego żądania czy pretensji, uzasadnienie także nie odnosi się do problematyki opieszałego działania organu administracji. Wreszcie kierowane jest do innego niż wskazany w ustawie organ administracji. Argumentacja strony zawarta w piśmie z 16 listopada 2020 r., że wystarczy jedynie uzasadnienie nie może się ostać, bowiem musi ono pozostawać w związku z zarzutem przewlekłości/bezczynności. Inne spojrzenie na to zagadnienie nie może się ostać z przyczyn oczywistych. Dla uznania, że złożono ponaglenie wystarczyłoby wówczas pismo w obojętnej sprawie byle posiadało uzasadnienie, co jest oczywiście błędne. W tych okolicznościach, uznając, że powoływane przez stronę pismo nie stanowi ponaglenia, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Na marginesie już tylko wskazać trzeba, że kwestia poprawności wydanego przez organ administracji zawiadomienia z 24 maja 2019 r. o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania była przedmiotem oceny Sądu w powoływanym wyroku z 29 sierpnia 2019 r. Wyrok ten nie został zaskarżony, stał się prawomocny i zgodnie z art. 170 p.p.s.a. wiąże Sąd i strony. Zgodnie bowiem z brzmieniem ww. przepisu orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tych okolicznościach zaniechanie złożenia przez stronę ponaglenia skutkuje odrzuceniem skargi, albowiem dopóki strona nie wniesie ponaglenia nieodpuszczalne jest uruchomienie trybu kontroli sądowej działania (tu bezczynności organu administracji). W związku z czym skargę strony na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. należało odrzucić jako niedopuszczalną, o czym orzeczono w pkt I postanowienia. Jedocześnie zgodnie z art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na tej podstawie Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego przez stronę wpisu od skargi.