III Ca 142/25

<p>Sygn. akt III Ca 142/25</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 25 marca 2025 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący-Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion-Hajduk</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy</p> <p>z wniosku Starosty Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>o orzeczenie przepadku pojazdu</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy</p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach</p> <p>z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt I Ns 1051/24</p> <p>postanawia:</p> <p> <strong> <!-- -->oddalić apelację.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Magdalena Balion-Hajduk</em> </p> <p>Sygn. akt III Ca 142/25</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach postanowieniem z 12 listopada 2024 roku oddalił wniosek Starosty Powiatu <span class="anon-block"> (...)</span> o orzeczenie przepadku pojazdu marki <span class="anon-block">P. (...)</span> o <span class="anon-block">numerze rejestracyjnym (...)</span>.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że 22 maja 2024 roku funkcjonariusze Policji z Komendy Powiatowej Policji w <span class="anon-block">T.</span> ujawnili na łuku zjazdu z <span class="anon-block">Autostrady (...)</span> na <span class="anon-block">drogę ekspresową (...)</span> w kierunku <span class="anon-block">K.</span> samochód osobowy marki <span class="anon-block">P. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>. Na miejscu nie zastano osoby kierującej, a sam pojazd był niezabezpieczony i brakowało w nim kluczyków. Samochód znajdował się w miejscu zabronionym i stwarzał niebezpieczeństwo. W dniu 29 maja 2024 roku samochód został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym.</p> <p>Na podstawie informacji ujawnionych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono dane właściciela, którym miał być <span class="anon-block">M. Z.</span>, zam. we <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. <span class="anon-block">M. Z.</span> zeznał, że nigdy nie był właścicielem jakiegokolwiek pojazdu i nigdy nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami oraz że już wcześniej kilkukrotnie był przesłuchiwany w podobnych sprawach i nadmienił, że około dwa lata temu zgubił dowód osobisty i zasugerował, że ktoś mógł wykorzystać jego dane.</p> <p>Komenda Powiatowa Policji ustaliła, że <span class="anon-block">M. Z.</span> zgłosił fakt popełnienia przestępstwa w postaci wykorzystania jego danych osobowych do zawarcia fikcyjnej umowy kupna sprzedaży, która to sprawa jest prowadzona przez Wydział Kryminalny Komendy Miejskiej Policji we <span class="anon-block">W.</span> w sprawie o sygn. PPM II 2275/24, RSD 991/24.</p> <p>Od dnia 19 lipca 2024 roku Komenda Powiatowa Policji nie podejmowała więcej żadnych innych czynności mających na celu ustalenie właściciela pojazdu uznając, że z uwagi na powyższe jest to niemożliwe.</p> <p>Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 130 a;art. 130 a ust. 10)">art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym</a> starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 130 a;art. 130 a ust. 10 d)">art. 130a ust. 10d</a> tej samej ustawy przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 130 a ust. 10)">ust. 10</a> stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności.</p> <p>W myśl art. 130a ust. 10e wcześniej wskazanej ustawy, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Sąd stwierdził, że nie ma wątpliwości, że usunięcie pojazdu było zasadne - pojazd został pozostawiony w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudniał ruch, a dodatkowo zagrażał bezpieczeństwu (art. 130a ust. 1 pkt. 1 wyżej wskazanej ustawy).</p> <p>W ocenie Sądu jednak nie została spełniona przesłanka w postaci dołożenia należytej staranności w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu.</p> <p>Po uzyskaniu informacji, że osoba figurująca w bazie <span class="anon-block"> (...)</span> jako właściciel samochodu nie jest faktycznym właścicielem samochodu, nie podjęto żadnych czynności. Poprzestano na przyjęciu do wiadomości informacji z notatki policyjnej, z której wynika, że brak jest możliwości ustalenia aktualnego właściciela pojazdu. Nie uwzględniono natomiast, że również działania Policji sprowadzone zostały do minimum – funkcjonariusze Policji poprzestali na pozyskaniu informacji, że toczy się postępowanie w sprawie bezprawnego wykorzystania danych osoby figurującej w bazie <span class="anon-block"> (...)</span> jako właściciel samochodu i od dnia 19 lipca 2024 roku nie podejmowali więcej żadnych innych czynności mających na celu ustalenie danych właściciela pojazdu.</p> <p>W niniejszej sprawie istniała możliwość podjęcia dodatkowych działań w celu ustalenia danych właściciela pojazdu. Od dnia 19 lipca 2024 roku do dnia złożenia wniosku w niniejszej sprawie, tj. do dnia 11października 2024 roku mogły pojawić się nowe informacje umożliwiające ustalenie tożsamości właściciela pojazdu. W tym celu można było zwrócić się do organów Policji o udzielenie informacji czy samochód nadal nie figuruje w bazie pojazdów skradzionych oraz czy w sprawie PPM II 2275/24 RSD 991/24 wykryto sprawcę przestępstwa. Nie sprawdzono również czy osoby wcześniej figurujące w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nie zostały w sposób bezprawny pozbawione własności samochodu. Co kluczowe nie podjęto również takich podstawowych czynności jak rozpowszechnienie informacji o konieczności odbioru pojazdu chociażby przez dokonanie ogłoszeń.</p> <p>Sąd Rejonowy uznał, że nie spełniono wszystkich przesłanek koniecznych do orzeczenia przepadku.</p> <p>Wnioskodawca w apelacji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> polegające na przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie, że w poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu nie dołożono należytej staranności,</p> <p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510;art. 510 § 1;art. 510 § 2)">art. 510 § 1 i 2 k.p.c.</a> przez nieustalenie kręgu uczestników postępowania,</p> <p>- naruszenie prawa materialnego to jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 130 a;art. 130 a ust. 10)">art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym</a> przez niezastosowanie tego przepisu i brak orzeczenia o przepadku pojazdu, pomimo że w sprawie zaistniały przesłanki do orzeczenia przepadku.</p> <p>Wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez orzeczenie przepadku pojazdu objętego wnioskiem i zasądzenie kosztów postępowania ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał, iż sąd nie rozpoznały istoty sprawy, wydając rozstrzygnięcie w postępowaniu nieprocesowym na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron, w sytuacji niepodjęcia przez sąd jakichkolwiek czynności, zaś zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 515)">art. 515 k.p.c.</a> sąd może stosownie do okoliczności przesłuchać świadków i biegłych bez przyrzeczenia i pod nieobecność uczestników, może zażądać od osób, które nie są uczestnikami złożenia wyjaśnień na piśmie. Również zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510)">art. 510 k.p.c.</a> to sąd powinien ustalić krąg uczestników i poczynić ustalenia co do właściciela, któremu odejmuje się prawo własności.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Okręgowy w całości podziela zarówno ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy jak i przyjętą przez ten sąd podstawę prawną, nie znajdując podstawy do ich korygowania. Sąd Rejonowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z dyrektywą wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, a dokonaną na tej podstawie ocenę należy uznać za prawidłową.</p> <p>Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 10 a)">art. 10a</a>. i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 10)">art. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym</a> Starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia.</p> <p>Zgodnie z art. 10e. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.</p> <p>Przedstawiona wyżej regulacja jest regulacją szczególną i określa wyraźnie obowiązki jakie ciążą na staroście i sądzie rozpoznającym wniosek o orzeczenie przepadku.</p> <p>Orzeczenie przepadku może mieć miejsce także w sytuacji, gdy właściciel pojazdu nie został ustalony, ale konieczne jest uznanie przez sąd, że wnioskodawca zgodnie z cytowanym wyżej art. 10 e ustawy dołożył należytej staranności w ustaleniu i poszukiwaniu osoby uprawnionej do odbioru pojazdu. Wnioskodawca nie sprawdził kto widnieje w rejestrze pojazdów jako właściciel przed <span class="anon-block">M. Z.</span>, czy pojazd widnieje w rejestrze samochodów skradzionych, jakie są losy postępowania karnego czy ustalono sprawcę kradzieży tożsamości <span class="anon-block">M. Z.</span>, na co także wskazywał Sąd I instancji.</p> <p>Apelujący chce przerzucić wszystkie obowiązki poszukiwania właściciela i ustalenia na sąd, sam poprzestał na przesłuchaniu osoby figurującej jako właściciel pojazdu. Natomiast zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami sąd w niniejszej sprawie ocenia tylko spełnienie przesłanek do stwierdzenia przepadku pojazdu, a nie prowadzi postępowania dowodowego i nie poszukuje dowodów i zainteresowanych.</p> <p>Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował prawo materialne i ocenił przedstawione w sprawie dowody, których zresztą skarżący w swojej apelacji nie kwestionuje i które pochodzą od wnioskodawcy.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd odwoławczy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 2)">art. 13 2 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Magdalena Balion – Hajduk</em> </p> </div>