IV SAB/Po 117/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie wydania zaświadczenia 1. zobowiązuje Komendanta Policji do załatwienia, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, podań M. W. dotyczących stawiania się na dozorze, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego M. W. kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE M. W. wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Komendanta Policji w sprawie wydania zaświadczenia. Skarżący wskazał, że na podstawie art. 217 § 1 i § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego zwrócił się do Komendanta Policji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego stawiennictwo na dozorze w dniach [...] lutego 2021 roku, [...] lutego 2021 roku, [...] marca 2021 roku, [...] marca 2021 roku oraz [...] kwietnia 2021 roku. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Organ zaświadczeń nie wydał. Pozostaje bezczynny, a bezczynność ma charakter trwały. Komendanta Policji w toku administracyjnego postępowania skargowego ([...].) ustalił, że na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Z. G. Wydział [...] z dnia [...] czerwca 2021 roku o sygn. akt [...], orzeczony wobec M. W. dozór Policji winien być realizowany w Komisariacie Policji P.-P.. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wyjaśnił, że M. W. nie figuruje w ewidencji Komendy Powiatowej w O. W., jako osoba wobec, której zastosowano środek zapobiegawczy w postaci obowiązku zgłaszania się w tutejszej jednostce Policji. Zainteresowanemu udzielono ustnie wyczerpującej informacji w przedmiotowym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019, poz. 2167 ze zm.). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm. – dalej w skrócie P.p.s.a.). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 §1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 §6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 §6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie wydania zaświadczenia. Skarżona bezczynność dotyczy postępowania, które normowane jest przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 - dalej w skrócie K.p.a.). Wydanie zaświadczenia nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji (art. 1 K.p.a.). Jest natomiast czynnością materialno-techniczną, mającą walor czynności z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w ramach postępowania określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. O ile też samo zaświadczenie nie jest aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to sama czynność jego wydania ma już taki charakter. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może przy tym zakończyć się wydaniem żądanego zaświadczenia, bądź postanowienia odmawiającego jego wydania. Bezczynność w podejmowaniu wskazanych czynności podlega kontroli sądu administracyjnego, która zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 i 9 P.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 K.p.a.). Określenie terminu wydania zaświadczenia powoduje, że nie mogą być w tym zakresie stosowane, nawet odpowiednio terminy z art. 35 § 3 K.p.a. Żaden z przepisów regulujących tryb wydawania zaświadczeń, w tym także co do postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 K.p.a. nie odsyła do stosowania innych terminów załatwienia sprawy. Stosownie do art. 217 § 3 K.p.a. organ zobowiązany jest bez zbędnej zwłoki, a w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego najpóźniej w terminie 7 dni, wydać zaświadczenie, bądź postanowienie o odmowie jego wydania. Siedmiodniowy termin ustalony został przez ustawodawcę jako maksymalny i przyjąć należy, że znajduje zastosowanie do załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia. Uchybienie temu terminowi daje natomiast podstawę do zwalczania bezczynności organu. Dopuszcza się możliwość przekroczenia powyższego terminu, jeżeli jest to uzasadnione wymogami postępowania wyjaśniającego. Niezachowanie tego terminu, a nawet jego wielokrotne przekroczenie może być bowiem uzasadnione koniecznością podejmowania określonych czynności przez organ. Jednakże w przypadku niemożności załatwienia sprawy w określonym terminie, stosownie do treści art. 36 K.p.a. organ winien wyznaczyć dodatkowy termin, podając przyczyny zwłoki (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r., l OSK 1035/13) Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu w zakreślonym przepisami terminie. Dla uznania bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania) mają jedynie znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczenia może się zakończyć w dwojaki sposób: wydaniem zaświadczenia potwierdzającego okoliczności, których domaga się wnioskodawca albo postanowieniem o odmowie wydania takiego zaświadczenia (art. 217 § 1 K.p.a. i art. 219 K.p.a.), Postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia ma charakter formalny, kończy postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem o wydanie zaświadczenia określonej treści, którego organ nie może wydać ze względu na niemożność potwierdzenia określonego stanu faktycznego, którego żąda wnioskodawca, a który nie wynika z materiału dowodowego będącego w dyspozycji organu. Natomiast, jak wyżej podano, stan, w którym organ nie wydaje zaświadczenia w terminie określonym przez prawo albo nie wydaje postanowienia odmownego w tymże terminie, jest stanem bezczynności organu administracji publicznej . W niniejszej sprawie podania skarżącego wpływały do Komendanta Policji w dniach [...] lutego 2021 roku, [...] lutego 2021 roku, [...] marca 2021 roku, [...] marca 2021 roku oraz [...] kwietnia 2021 roku. Skarżący przed wystąpieniem ze skargą do sądu administracyjnego skierował ponaglenie do organu. Komendant Policji nie zareagował na podania skarżącego w sposób określony prawem. W przewidzianym ustawowo terminie organ nie wydał ani zaświadczenia, ani postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Skarżony organ nie informował wnioskodawcy o przyczynie zwłoki i nie wyznaczał dodatkowego terminu na załatwienie wniosku. W sprawie przeprowadzono natomiast postępowanie skargowe w trybie art. 227 K.p.a., udzielono wnioskodawcy ustnej informacji, a także przekazano pisemną informację z ustaleń poczynionych w trybie postępowania skargowego. W powyższym okolicznościach skarga na bezczynność Komendanta Policji musiała zostać oceniona, jako zasadna. Podjęcie działań w trybie postępowania skargowego, nie uchyla oceny o zaistnieniu stanu bezczynności w sprawie wydania zaświadczenia. Sąd doszedł jednak do przekonania, że brak załatwienia podań skarżącego w prawem przewidzianej formie nie wynikał ze złej woli organu. W konsekwencji nie ma podstaw do uznania, że stwierdzona bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Skarżący nie żądał, a Sąd nie ujawnił z urzędu, podstaw do stosowania innych środków prawnych ustanowionych w celu zwalczania bezczynności organów administracji publicznej. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.), Sąd zobowiązał Komendanta Policji do załatwienia podań skarżącego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku (pkt 1 wyroku), stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku) oraz uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 3 wyroku). O należnych kosztach postępowania Sąd rozstrzygał na podstawie art. 200 oraz 210 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną skarżącemu kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi ([...] zł).