III OZ 882/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 479/21 o odrzuceniu skargi K.J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 479/21, odrzucił skargę K.J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się od organu rozpoznania sprawy rozstrzygniętej prawomocnym i merytorycznym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08. Dodatkowo skarżący wyraził niezadowolenie z pouczenia o prawie do "rozstrzygnięcia woli Komendanta Wojewódzkiego Policji i pouczenia do instancyjnego zaskarżenia czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lutego 2021 r., znak sprawy [...]", wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że sprawa równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1018/09. Dodatkowo organ zauważył, że niedopuszczalna jest skarga na rozstrzygnięcie organu I instancji, jeżeli skarżący złożył zażalenie do Komendanta Głównego Policji na wydane w sprawie postanowienie nr [...]. Następnie Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarga jest niedopuszczalna ponieważ skarżący ponownie domagał się wydania orzeczenia sądu administracyjnego "zobowiązującego" organ do realizacji wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1032/08. Niedopuszczalne było również zaskarżenie do sądu administracyjnego postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy administracyjny środek zaskarżenia (zażalenie) został skutecznie wniesiony. Z akt wynika, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na rozstrzygnięcie sprawy prawomocnym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1018/09. Istotnie wyrokiem tym WSA w Krakowie, orzekając w przedmiocie wygaszenia decyzji o przyznaniu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego – skargę prawomocnie oddalił. Dodatkowo, Sąd pierwszej instancji zauważył, że również skarga na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w przedmiocie ustalenia uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego – została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt III SAB/Kr 132/20. W postanowieniu tym, wyraźnie zaznaczono, że w sprawie przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego orzekały sądy administracyjne obu instancji (wyroki WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 250/13 i NSA z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 568/14). Z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") wynika, że sąd skargę odrzuca jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Z tych to powodów Sąd uznał w tej części skargę za niedopuszczalną i ją odrzucił. Odnosząc się natomiast do tej części skargi, która dotyczyła bezpośrednio postanowienia z dnia [...] lutego 2021 r. – to rację miał organ, że i w tej części skarga powinna zostać odrzucona. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, przy czym zgodnie z § 2 powołanej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z akt wynika, że skarżący wniósł zażalenie do organu II instancji, a więc w tej części skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Od powyższego postanowienia "w zakresie faktycznej czynności materialnotechnicznej Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lutego 2021 r." zażalenie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie zaskarżonej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 194 § 1 pkt 1a P.p.s.a. na postanowienie o odrzuceniu skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 przysługuje zażalenie. Zasadą jest, że od postanowień kończących postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna. W niniejszej sprawie WSA w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucił skargę, pouczając jednocześnie, że od postanowienia wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. przysługuje zażalenie, a od postanowienia wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna. Skarżący w piśmie z dnia 5 maja 2021 r., uzupełnionym pismem z dnia 6 maja 2021 r. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2021 r., precyzując go w ten sposób, że: "wnosi zażalenie na faktyczną czynność materialnotechniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] lutego 2021 r.", a zatem wniósł zażalenie na postanowienie organu o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Od tego postanowienia, zgodnie z prawidłowym pouczeniem, przysługuje skarga kasacyjna. Mimo takiego pouczenia, skarżący wywiódł zażalenie zamiast skargę kasacyjną. Sporządzenie i wywiedzenie zaś przez samego skarżącego zażalenia na postanowienie, od którego przysługuje skarga kasacyjna, powoduje, że zażalenie takie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2018 r., II OZ 372/18). Wywiedzione w tej sprawie zażalenie nie mogło zostać potraktowane jako skarga kasacyjna, z uwagi na niespełnienie warunku formalnego wynikającego z art. 175 P.p.s.a. Stosownie do § 1 tego przepisu skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Wnoszący zażalenie nie jest ani adwokatem ani radcą prawnym. Z tych też względów wniesione zażalenie podlegało odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.