Ppolska.starec← UrzadnikВойти

I C 317/23

Sądy powszechne2025-03-26
Sygnatura
I C 317/23
Data orzeczenia
2025-03-26
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Beata Bihuń (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 317/23</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 26 marca 2025r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Beata Bihuń</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2025 r. w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. T.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. T.</span> </p> <p>o ustalenie niważności aktu notarialnego</p> <p>I.  powództwo oddala;</p> <p>II.  zasądza od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego <span class="anon-block">E. G.</span> wynagrodzenie w wysokości 4.428,00 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) za reprezentowanie powódki;</p> <p>III.  zasądza od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego <span class="anon-block">K. A.</span> wynagrodzenie <br/>w wysokości 4.428,00 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) za reprezentowanie pozwanej.;</p> <p>IV.  nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz pozwanej.</p> <p>sygn. akt I C 317/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">E. T.</span> w pozwie wniesionym przeciwko <span class="anon-block">K. T.</span>, wniosła o ustalenie nieważności całej umowy sprzedaży udziału wynoszące <span class="anon-block">(...)</span> części we współwłasności zabudowanej nieruchomości rolnej o obszarze 1,1639 ha, położonej <br/>w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">K.</span> prowadzi Kw o nr <span class="anon-block"> (...)</span>, zawartej pomiędzy <span class="anon-block">E. T.</span> i <span class="anon-block">K. T.</span> w dniu 20.07.2021 r. oraz o zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów procesu wg norm prawem przewidzianych.</p> <p>W uzasadnieniu powódka wskazała, że pozwana jest jej córką i w dniu 20.07.2021 r. zawarły umowę sprzedaży w/w nieruchomości, ale powódka nigdy nie otrzymała od pozwanej ceny sprzedaży i nigdy nie złożyła zawartego w akcie notarialnym oświadczenia o otrzymaniu tej kwoty, a wskazana cena sprzedaży jest rażąco zaniżona została określona przez pozowaną jedynie w celu zyskania korzyści podatkowych.</p> <p>Dalej powódka podniosła, że jest osobą schorowaną i w trakcie zawierania umowy zażywała silne leki od neurologa, które zaburzały jej zdolność do logicznego myślenia i w dniu zawarcia umowy pozostawała w stanie wyłączającym świqadome4 i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Dodatkowo pozostawała w błędzie co do treści czynności prawnej, bo była przekonana, ze daruje córce nieruchomość w zamian za dożywotnie utrzymanie. To pozwana miała zaproponować powódce tuż przed zawarciem umowy sprzedaż, a nie darowiznę.</p> <p>Po zawarciu umowy powódka zamieszkała na jakiś czas z pozowaną, a w nieruchomości (mieszkaniu) objętej umową przeprowadzano remont, który w ocenie powódki tylko pogorszył stan lokalu, który został w jej ocenie zdemolowany. Obecnie to powódka w nim mieszka, ale nie jest on przystosowany do życia w normalnych warunkach.</p> <p>Powódka uchyliła się przed pozwaną od skutków prawnych złożonego pod wypływem błędu oświadczenia woli, ale strony nie doszły do porozumienia.</p> <p>Jak podstawy prawne swojego żądania powódka wskazała <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 kc</a> z uwagi na sprzeczność umowy z ustawą i zasadami współżycia społecznego oraz powołała się na wady w oświadczeniu woli, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82 kc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84;art. 84 § 1)">art. 84 § 1 kc</a> oraz <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86 § 1 kc.</a> </p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnieniu zaprzeczyła wszelkim twierdzeniom powódki i wskazała, że powódka była świadoma, jaką umowę zawiera i otrzymała od pozwanej 25.000,00 zł. Pozwana sprzedała własne mieszkanie, żeby zrobić remont w tym kupionym od powódki, a zdecydowała się na to, bo nie chciała aby mieszkanie, które powódka otrzymała po swojej matce, zostało zlicytowane w trakcie egzekucji komorniczej prowadzonej przeciwko powódce. Pozwana nie zdemolowała mieszkania, wykonała w nim wiele prac remontowych ale nie zdążyła ich skończyć. W mieszkaniu miała mieszkać pozwana z rodziną i powódka.</p> <p>Pozwana wskazała również, że powódka wcześniej chciała mieszkanie darować swojej drugiej córce, która również rozpoczęła w nim remont, ale wskutek konfliktu z matką, musiała się z niego wyprowadzić.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</span> </p> <p>Powódka <span class="anon-block">E. T.</span> jest matką pozwanej <span class="anon-block">K. T.</span>. Powódka mieszkała w swoim mieszkaniu w <span class="anon-block">S.</span>, a pozwana z dwóją dzieci i swoim partnerem <span class="anon-block">P. W.</span> w <span class="anon-block">M.</span>, gdzie posiadała na własność mieszkanie.</p> <p>Od kilku lata powódka namawiała pozwaną, aby ta sprzedała swoje mieszkania i przeprowadziła się z rodziną do jej lokalu. Ostatecznie pozwana wbrew radom swojego partnera <span class="anon-block">P. W.</span>, zgodziła się i ustaliła z matką, że w lokalu przeprowadzi na swój koszt remont i zamieszka w nim ze swoją rodziną i powódką. <br/>Powódka przekonała pozwaną, że powinna kupić od niej mieszkanie za 25.000,00 zł, żeby w przyszłości uniknąć jakichkolwiek roszczeń ze strony jej pozostałych dzieci. <br/>Aby zapłacił matce i przeprowadzić remont pozwana sprzedała swoje mieszkanie, ale zanim sfinalizowała tę transakcję, pożyczyła od koleżanki <span class="anon-block">B. T.</span> 10.000, zł, które oddała jej jednorazowo po sprzedaży swojego mieszkania za 65.000,00 zł. Pozwana otrzymała również odszkodowanie w wysokości 10.000,00 zł w związku ze śmiercią swojego ojca. Tą kwotę i pożyczkę przeznaczyła na zapłacenie ceny sprzedaży.</p> <p>W dniu 20 lipca 2021 r. powódka <span class="anon-block">E. T.</span> i <span class="anon-block">K. T.</span> zawarły umowę sprzedaży udziału wynoszącego <span class="anon-block">(...)</span>części zabudowanej nieruchomości rolnej o obszarze 1,1639 ha, położonej w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, oznaczonej <br/>jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Kętrzynie prowadzi <br/>Kw o nr <span class="anon-block"> (...)</span>. Na nieruchomości tej znajdują się budynki mieszkalne oraz budynki gospodarcze.</p> <p>W dziale III Kw nieruchomości wpisane były informacje o toczącej się egzekucji komorniczej pod sygn. <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> z wierzycielami ZUS oraz <span class="anon-block"> (...)</span> (<span class="anon-block">L.</span>) S.A. W dziale IV wpisana była hipoteka przymusowa na rzecz ZUS w wysokości 582,20 zł oraz 190,90 zł.</p> <p>Powyższy udział <span class="anon-block">E. T.</span> sprzedała za cenę 25.000,00 zł i jednocześnie oświadczyła, że otrzymała od kupującej całą umówioną cenę sprzedaży.</p> <p>Do wydziału ksiąg wieczystych złożono wniosek o zmianę w II dziale Kw oraz o wykreślenie z działu IV hipotek, a ponadto o wykreślenie z działu III egzekucji na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> (<span class="anon-block">L.</span>) S.A.</p> <p>Podczas odczytywania aktu notariusz <span class="anon-block">B. D.</span> wyświetlała jego treść również na rzutniku.</p> <p>Egzekucja Komornicza z udziału <span class="anon-block">(...)</span> części <span class="anon-block">działki nr (...)</span> została umorzona postanowieniem Komornika z dnia 15.04.2019 r. po bezskutecznej drugiej licytacji, a wierzytelność w kwotach 528,20 zł oraz 190,90 zł wygasła, co ZUS potwierdził zaświadczeniem z dnia 24.05.2021 r.</p> <p>Egzekucja w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> została umorzona postanowieniem z dnia 03.06.2015 r. z uwagi na jej bezskuteczność.</p> <p>Po podpisaniu aktu powódka zamieszkała razem z pozwaną, jej dziećmi i partnerem na stancji w <span class="anon-block">K.</span>, a w lokalu w <span class="anon-block">S.</span> rozpoczął się remont. W mieszkaniu zostały zerwane podłogi, wymieniona instalacja elektryczna i hydrauliczna, zburzone i przesunięte ścianki i rozpoczął się remont każdego pomieszczenia. W planach było również zagospodarowanie strychu na pokoje dla dzieci pozwanej. Rozpoczęto też remont budynku gospodarczego. Remont był finansowany w całości ze środków pozwanej, a fizycznie jego organizacją <br/>i wykonaniem większości prac zajmował się jej partner <span class="anon-block">P. W.</span>, któremu pomagali koledzy.</p> <p>Wszystkie rachunki związane ze stancja regulowała pozwana. Ona również zaczęła regulować rachunki związane z nieruchomością w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>W październiku 2021 r. pozwana spłaciła 600,00 zł zaległości w opłacie za wodę.</p> <p>Remont rozpoczęto jesienią 2021 r., a wiosną 2022 r. stosunki pomiędzy powódką, a pozwaną pogorszyły się i powódka zaczęła nalegać na przeprowadzkę do <span class="anon-block">S.</span>, co ostatecznie, mimo nie zakończenia remontu nastąpiło.</p> <p>Po przeprowadzce powódki stosunki pomiędzy stronami były tak napięte, że remont przerwano, pozwana zwróciła powódce klucze i od tego czasu przestała regulować rachunki związane z nieruchomością. Jej związek z <span class="anon-block">P. W.</span> rozpadał się, ponieważ miał on już dość ciągłych kłótni matki i córki i całej sytuacji jak powstała w związku z ich decyzjami.</p> <p>Do czasu przeprowadzki powódki w mieszkaniu wyremontowano łazienkę, kuchnię i częściowo inne pomieszczenia na dole.</p> <p>(dowód: akt notarialny k. 13 – 17, zeznania świadka <span class="anon-block">A. B.</span> k. 98, <span class="anon-block">B. D.</span> k. 98 – 99, <span class="anon-block">D. S.</span> k. 97, <span class="anon-block">E. D.</span> k. 98, <span class="anon-block">B. B.</span> k. 335 – 336, <span class="anon-block">P. W.</span> k. 336, <span class="anon-block">W. S.</span> k. 336 – 337, <span class="anon-block">T. T.</span>, <span class="anon-block">M. C.</span> k. 378, zdjęcia k. 107 – 158, 186 – 199, 202 – 210, 242 – 318, wydruk z <span class="anon-block">Kw (...)</span> – 166, 320 – 323, 342 – 344, postanowienia Komornika k. 368, 370, zaświadczenie ZUS k. 369, dowód wpłaty k. 377, zeznania pozwanej k. 387v – 388, częściowo zeznania powódki k. 386v – 387, dokumenty zawarte w aktach <span class="anon-block">(...)</span>, akt notarialny k. 386 – 393)</p> <p>Pismem z dnia 27.02.2023 r. powódka złożyła pozwanej oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu i wskazała, że była przekonana, że darowała pozwanej nieruchomość w zamian za dożywotnie utrzymanie, a nie że zawarła umowę sprzedaży.</p> <p>(dowód: oświadczenie k. 41 – 44)</p> <p>W latach 2000 – 2020 r. powódka korzystała z wizyt w Poradni <span class="anon-block">P.</span>. W okresie od 29.12.2009 r. do 02.02.2010 r. przebywała w <span class="anon-block"> szpitalu (...)</span> z powodu zaburzeń adaptacyjnych u osobowości zaburzonej. Od 2020 r. leczy się neurologicznie. Choruje również na nadciśnienie i została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu choroby układu moczowo – płciowego, układu oddechowego i krążenia oraz układu pokarmowego. Powódka leczyła się również onkologicznie.</p> <p>(dowód: historia choroby k. 18 – 31, karta informacyjna k. 32, zaświadczenie <br/>k. 34, zaświadczenie k. 35, orzeczenie k. 37)</p> <p>Powódka od wielu lat korzysta regularnie ze świadczeń z <span class="anon-block">G. (...)</span>.</p> <p>W latach 2019 – 2020 pozwana pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne z <span class="anon-block">M. (...)</span> <span class="anon-block">K.</span> w latach 2020 – 2022 z tytułu opieki nad powódką. Połowę z tych kwot przekazywała powódce</p> <p>(dowód: zaświadczenie k. 38 – 40, 360, 382 – 383)</p> <p>W 2023 r. powódka została zakwalifikowana do <span class="anon-block"> (...)</span>. Gdzie opisano ją pod <span class="anon-block">pseudonimem (...)</span>.</p> <p>(dowód: wydruk k. 348 – 349, zeznania świadka <span class="anon-block">E. C.</span> k. 378)</p> <p>Powołane w sprawie biegłe psycholog <span class="anon-block">M. Z.</span> oraz psychiatra <span class="anon-block">J. M.</span> w opinii z dnia 29.06.2024 r. (k. 392 – 403) wskazały, że powódka posiada intelekt w normie, jest osobą zdolna do samostanowienia, podejmowania decyzji i wyrażania aktów woli opartych na prawidłowo przebiegających procesach poznawczych, nieobarczonych negatywnym nadmiernym wpływem złego stanu psychicznego. Cierpi okresowo na zaburzenia adaptacyjne, którym towarzyszą leki i obniżenie nastroju, co wpisuje się w jej cechy osobowości (osobowość unikająca, zależna i depresyjna), przy czym obniżenie nastroju i odczuwanie lęku nie było w żadnym momencie tak drastyczne, że uniemożliwiało jej rozumowanie.</p> <p>W ocenie biegłych brak jest podstaw do stwierdzenia wpływu zaburzeń psychicznych powódki i fibromialgii oraz metod ich leczenia na możliwość zawarcia przez powódkę w dniu 20 lipca 2021 r. umowy sprzedaży w stanie wyłączającym świadome oraz swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli pod wypływem błędu.</p> <p>W opinii uzupełniającej (k. 436 – 437) biegłe podtrzymały swoją opinię i wskazały, że nie stwierdzają wpływu przyjmowania przez powódkę leków na podjęta przez nią decyzję sprzedaży mieszkania.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów oraz zdjęć, których wiarygodności żadna ze stron nie kwestionowała, a ponadto na podstawie zeznań pozwanej i świadków oraz zeznań powódki w takim zakresie, <br/>w jakim pokrywały się one z zeznaniami pozwanej.</p> <p>Sąd nie znalazł podstaw, aby odmówić wiarygodności zeznaniom pozwanej <br/>i przesłuchanych świadków, ponieważ były one logiczne, konsekwentne i wzajemnie się uzupełniały.</p> <p>Sąd z dużą ostrożnością podszedł do zeznań samej powódki, albowiem zaprzeczały im nie tylko zeznania pozwanej i świadka <span class="anon-block">P. W.</span>, który był osobą najlepiej zorientowaną co do wzajemnych rozliczeń i ustaleń stron, <br/>a dodatkowo to on wykonywał remont, ale zeznaniom tym zaprzeczały też zeznania świadka <span class="anon-block">E. D.</span>, która zeznała, że powódka powiedziała jej o sprzedaży mieszkania zaraz po akcie, a nie po roku. Zeznania tego świadka oraz świadka <span class="anon-block">D. S.</span> nie wniosły nic istotnego do sprawy, ponieważ osoby te nie miały zbyt dużej wiedzy co do wzajemnych ustaleń stron co do spornej nieruchomości. Wprawdzie przedstawiały się jako bliskie znajome powódki, ale nie posiadały wiedzy np. ani na temat toczących się przeciwko niej egzekucji, ani na temat depresji na którą choruje. W związku z tym w ocenie sądu albo ich relacje z powódka nie były taki bliskie, jak chciały przedstawić, albo powódka przekazywała im tylko te informacje, które były dla niej korzystne.</p> <p>W ocenie sądu powódka mijała się z prawdą opisując swoje relacje z córką, przedstawiała się jako ofiara, gdy tymczasem ostatecznie to pozwana poniosła największe straty w wyniku całej sytuacji. Powódka tak daleko posuwała się oskarżeniach pozwanej, że nawet twierdziła, że ta chciała ją umieścić w <span class="anon-block"> (...)</span> ie. Powódka próbowała również wykazać, że pozwana zdemolowała jej mieszkanie, gdy tymczasem zarówno z zeznań świadków, w tym sąsiadki <span class="anon-block">B. B.</span> i <span class="anon-block">M. C.</span> oraz z załączonych do akt zdjęć wynikało, że w mieszkaniu przeprowadzany był gruntowny remont, który wprawdzie nie został ukończony, ale z cała pewnością nie z winy pozwanej.</p> <p>Do sprawy nic istotnego nie wniosły również zeznania <span class="anon-block">J. Ś.</span> <br/>- dzielnicowej w <span class="anon-block">S.</span> (k. 99). Świadek miała do czynienia z powódką już, gdy ta wróciła do mieszkania i potwierdziła jedynie, że powódka skarżyła się na córkę oraz, że mieszkanie wyglądało jak w trakcie remontu.</p> <p>Podobnie, żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia nie miały zeznania świadków <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span> (k. 335).</p> <p>Znaczną wagę dla ustalenia stanu faktycznego miały zeznania świadka <span class="anon-block">P. W.</span>, który obecnie nie jest już związany z pozwaną, ale w sposób szczery i logiczny przedstawił przebieg wszystkich wydarzeń. Świadek wskazywał, że odradzał pozwanej kupno mieszkania od matki i sprzedaż jej własnego. Dodatkowo to głównie na nim spoczywał cały remont i w tym celu mieszkał przez kilka miesięcy na „placu budowy”. Ostatecznie, nie mogąc znieść całej sytuacji, rozstał się z pozwaną, kupił małe mieszkanie i żyje spokojnie. Z zeznań świadka wynikało, że to powódka była osoba konfliktową, a pozwana pozostawała pod jej wpływem.</p> <p>Sąd na podstawie art. 235<sup> <!-- -->2 </sup>§ 1 pkt 2 i 5 pominął wnioski powódki <br/>o przeprowadzenie dowodu z oględzin spornej nieruchomości oraz dowodu z opinii biegłego neurologa, ponieważ ich przeprowadzenie przedłużyłoby jedynie czas postępowania. Do określenia stanu powódki w dacie zawarcia spornej umowy <br/>w ocenie sądu wystarczająca była opinia biegłych psychiatry i psychologa, która była spójna, przeprowadzona po analizie dokumentacji lekarskiej powódki oraz samym badaniu powódki i precyzyjnie odpowiadała na zadane przez sąd pytanie, w tym biegłe odniosły się do okoliczności zażywania przez powódkę leków. Nie potrzebne były również oględziny nieruchomości, ponieważ jej stan nie był istotną kwestia w sprawie, a dodatkowo strony przedstawiły bardzo szeroką dokumentację fotograficzną.</p> <p>Odnosząc się w pierwszej kolejności do interesu prawnego powódki w ustaleniu nieważności spornej umowy, wskazać należy, że powódka posiada interes prawny w tym żądaniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>, zgodnie z którym można domagać się stwierdzenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli strona ma w tym interes prawny, rozumiany jako obiektywną potrzebę usunięcia wątpliwości lub niepewności co do istnienia lub charakteru stosunku łączącego ją z inną stroną. Przyjmuje się, że interesu w wytoczeniu powództwa o ustalenie nie ma, jeżeli swój cel strona może osiągnąć formułując dalej idące żądanie, które będzie czynić zadość jej potrzebom, np. w formie żądania zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieistniejącego lub nieważnego stosunku prawnego. Jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy sformułowanie takiego roszczenia nie doprowadzi do usunięcia niejasności i wątpliwości co do stosunku prawnego nieruchomości. Interes prawny powódki, w wystąpieniu z żądaniem pozwu polega na prawie do definitywnego usunięcia niepewności prawnej. Ustalenie nieważności spornej umowy usunie obiektywny stan niepewności prawnej, kreujący interes prawny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 189)">art. 189 k.p.c.</a>, który to interes musi tu być rozumiany szeroko.</p> <p>Przyjęcie przez sąd istnienia interesu prawnego po stronie powódki implikuje w dalszej kolejności dokonanie oceny ważności zawartej przez strony umowy, przy czym w ocenie sądu powódka nie wykazała żądnych przesłanek, które uprawniały by sąd do uwzględnienia jej żądania.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1;art. 58 § 2;art. 58 § 3)">art. 58 § 1-3 k.c.</a> nieważna jest czynność prawna sprzeczna <br/>z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Nieważna jest też czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.</p> <p>Sformułowanie „czynność prawna sprzeczna z ustawą” dotyczy czynności, <br/>w której treści wyrażony został – obok zamiaru wywołania skutku prawnego – zamiar osiągnięcia skutku niedozwolonego. Sprzeczna z ustawą będzie także wola stron zmierzająca do zmiany ustawy, np. kiedy strony nazwą umową o dzieło zobowiązanie, którego przedmiotem nie jest dzieło w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 kc.</a> Natomiast „obejście prawa” polega na osiągnięciu zabronionego celu za pomocą czynności prawnie dozwolonej. O sprzeczności czynności prawnej z ustawą decyduje przejawiona wola, która stanowi treść czynności, natomiast w konstrukcji obejścia ustawy istotna jest wola wewnętrzna skierowana na osiągnięcie celu niedozwolonego. Przy czym do uznania, iż czynność prawna zmierza <em> <!-- -->in fraudem legis</em>, konieczne jest, aby wszystkie strony miały świadomość takiego stanu rzeczy i świadomie dokonały czynności w celu obejścia prawa. Sankcja nieważności jest z mocy art. 58 § 1 wyłączona, jeżeli właściwy przepis przewiduje inny skutek. Nie jest w szczególności nieważna czynność sprzeczna z ustawą, gdy z mocy właściwego przepisu na miejsce nieważnych postanowień czynności wchodzą odpowiednie przepisy ustawy (art. 58 § 1 <em> <!-- -->in fine</em>) (Komentarz do art. 58 kc pod red. Małgorzaty Barwickiej – Szczyrba).</p> <p>W sytuacji stron żadna z powyższych przesłanek nie miała miejsca. Powódka <br/>i pozwana zawarły „klasyczną” umowę sprzedaży, która jest uregulowana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksie cywilnym</a> i nie można im zarzucić, że przy jej zawieraniu doszło do naruszenia któregokolwiek z przepisów obowiązującego prawa, bądź pokrzywdzenia którejś ze stron.</p> <p>Wprawdzie określona w umowie cena sprzedaży nie była wygórowana, ale biorąc pod uwagę okoliczność, że powódka miała nadal mieszkać w nieruchomości, <br/>a jej remont w całości zobowiązała się ponieść pozwana, można ją uznać za zasadną <br/>w danych okolicznościach. Powódka nie udowodniła również podnoszonej przez nią rażąco zaniżonej ceny sprzedaży przez złożenie chociażby wniosku o dopuszczenie na te okoliczność z dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości. Dodatkowo z postanowienia komornika wynika, że egzekucja z nieruchomości była bezskuteczna, co oznacza, że nie była ona atrakcyjna dla potencjalnych kupujących.</p> <p>Odnosząc się do korzyści podatkowych, jakie powódka miała odnieść wskutek zaniżenia ceny sprzedaży, zauważyć należy, że nic nie stało na przeszkodzie, aby strony zawarły umowę darowizny i wówczas pozwana nie zapłaciłaby żadnego podatku.</p> <p>Powódka powoływała się również na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 82)">art. 82 kc</a>, zgodnie z którym nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.</p> <p>Dla zbadania istnienia powyższej wady oświadczenia woli, sąd dopuścił dowodów z opinii biegłych psychologa i psychiatry, które w sposób jednoznaczny zaprzeczyły, aby powódka w chwili zawierania spornej umowy znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Wnioski płynące z tej opinii sąd podziela w całej rozciągłości.</p> <p>Powódka nie udowodniła również, że pozostawała w błędzie co do treści samej zawartej przez strony umowy oraz, że błąd ten podstępnie wywołała pozwana <br/>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 84;art. 86)">art. 84 i 86 kc</a>). Przeczą temu zarówno zeznania pozwanej, świadka <span class="anon-block">P. W.</span>, a ponadto przywołane wyżej zeznania świadka <span class="anon-block">E. D.</span>, której powódka miała powiedzieć następnego dnia po akcie, że sprzedała mieszkanie. Dodatkowo świadek <span class="anon-block">B. D.</span> (notariusz) zeznała, że akt stron był wyświetlany na rzutnik w trackie odczytywania i nie ma możliwości, że osoba która podpisała go, myślała, że podpisała umowę darowizny.</p> <p>W realiach niniejszej sprawy można raczej uznać, że to pozwana została wprowadzona w błąd, a raczej wykorzystana przez powódkę, która otrzymała od niej 25.000,00 zł za sprzedaż mieszkania, które teraz sama zajmuje oraz połowę zasiłków jakie pozwana otrzymywała w związku z opieką nad nią,</p> <p>Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki, że nie otrzymała od pozwanej wspomnianej kwoty, ponieważ i w tej kwestii zaprzeczają im zeznania świadka <span class="anon-block">A. B.</span>, świadka <span class="anon-block">P. W.</span> i samej pozwanej, a ponadto treść oświadczenia powódki w samym akcie notarialnym.</p> <p>Z uwagi na powyższe sąd oddalił powództwo, a o wynagrodzeniu pełnomocników z urzędu orzekł na podstawie § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.</p> <p>Z uwagi na sytuację materialną powódki oraz biorąc pod uwagę okoliczność, że pozwaną również reprezentował pełnomocnik z urzędu, sąd nie zasądził od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p> <br/> <span class="anon-block">(...)</span> <br/> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>15.04.2025 r.</p> </div>