I FZ 217/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w W. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2840/10, w sprawie ze skargi H. G. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W punkcie pierwszym wyroku z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2840/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez H. G. z siedzibą w S. (dalej również jako Strona lub Skarżący) decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 września 2010 r. w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2004 r. W punkcie 3 powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji, zasądził od organu podatkowego na rzecz Skarżącego kwotę 7717 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, powołując się w tym względzie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako p.p.s.a.). Na zawarte w punkcie trzecim wyroku postanowienie, odnośnie zwrotu kosztów postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia 14 czerwca 2011 r. wniósł zażalenie, w którym zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sądowi administracyjnemu pierwszej instancji naruszenie: - przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 § 4 w związku z art. 200 i art. 231 p.p.s.a. oraz w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193, dalej również jako rozporządzenie Rady Ministrów). W ocenie organu podatkowego w sprawie powinien zostać pobrany wpis stały. Ponadto zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zasądzając kwotę 7717 zł na rzecz Strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uzasadnił tego orzeczenia. Tymczasem, według wnoszącego zażalenie, postanowienie o zasądzeniu kosztów postępowania sądowego w wyniku uwzględnienia skargi przez WSA wymaga podania w uzasadnieniu orzeczenia podstawy prawnej podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Następnie pełnomocnik organu podatkowego powołała postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I FZ 400/08 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym m.in. stwierdzono, że brak podania podstawy prawnej czyni również niemożliwym zbadanie prawidłowości obliczenia wysokości zasądzonych kosztów postępowania. Kolejno autorka rozpoznawanego środka zaskarżenia wskazała, że w wyrokach z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1906/10 i III SA/Wa 1907/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził w identycznych sprawach w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu podatku wpis stały, a w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 998/10 Sąd ten wydał w dniu 16 lutego 2011 r. postanowienie uwzględniające zażalenie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie kosztów. W ostatnim z wymienionych orzeczeń – jak podaje pełnomocnik organu podatkowego – WSA w Warszawie przyjął, że wysokość zasądzonych kosztów postępowania stanowi konsekwencję błędnego przyjęcia, iż zaistniały między stronami spór dotyczył należności pieniężnej. W związku z tak sformułowanymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kosztów i orzeczenie w sprawie. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik Skarżącego wniósł o jego oddalenie. Według autora tego pisma procesowego postanowienie o zwrocie kosztów, zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, było prawidłowe. W ocenie doradcy podatkowego reprezentującego Stronę, niezwrócenie Skarżącemu "odsetek od nieterminowego zwrotu VAT-u" spowodowało powstanie nadpłaty podatku, a zatem należności pieniężnej, która stała się przedmiotem sporu miedzy Spółką a organem podatkowym. W odpowiedzi na zażalenie podkreślono również, iż Strona konsekwentnie we wszystkich pismach w postępowaniu podatkowym oraz w skardze do WSA w Warszawie domagała się wypłaty na jej rzecz powyższej nadpłaty, będącej przedmiotem sporu zaistniałego pomiędzy stronami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W myśl art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. przewiduje, iż do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie natomiast z art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Treść ostatnio wymienionego przepisu, która stanowi pełną regulację wymagań formalnych zażalenia, mimo regulacji zawartej w art. 197 § 2 p.p.s.a przesądza o tym, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie orzeka w granicach wyznaczonych przez przedmiot zażalenia, nie będąc związanym jego podstawami. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zwrocie kosztów postępowania, zawarte w pkt 3 wyroku tego Sądu, uchylającego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2004 r. Dlatego w niniejszym postępowaniu – wbrew zarzutowi naruszenia art. 231 p.p.s.a. (w związku z innymi przepisami ustawy p.p.s.a. i rozporządzenia Rady Ministrów) – wszczętym na skutek rozpoznawanego zażalenia nie jest możliwa weryfikacja pobranego wpisu od skargi. Możliwa jest jedynie ocena czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zasądził od organu na rzecz Strony zwrot kosztów postępowania w wysokości 7717 zł. Mając powyższe ramy na względzie należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie trzecim wyroku powołał się na art. 200 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji nie powołał w rozstrzygnięciu o kosztach innych przepisów uzasadniających ich zasądzenie w wysokości 7717 zł – czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia – to mając na względzie akta sprawy, oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie" w związku z treścią art. 205 § 4 p.p.s.a., nie nastręcza trudności spostrzeżenie, że do wynikających z art. 200 p.p.s.a. kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, Sąd administracyjny pierwszej instancji zaliczył pobrany od skargi wpis (w wysokości 500 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), jak również wynagrodzenie pełnomocnika, będącego doradcą podatkowym (w wysokości 7200 zł), co w sumie dało kwotę 7717 zł. Wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153, dalej również jako rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g) tego aktu prawnego, kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200.000 zł, wynosi 7200 zł. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego spór, który w niniejszej sprawie toczył się między organem podatkowym a Skarżącym dotyczył określonej należności pieniężnej, w postaci odsetek od nieterminowego zwrotu podatku VAT. W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak wskazano w odpowiedzi na zażalenie było to podkreślane przez Stronę, choćby przez wskazanie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. Należy również zwrócić uwagę, że Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę też podaje takową wartość przedmiotu zaskarżenia. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że gdyby organ już w decyzji uznał zasadność roszczeń Strony postępowanie zakończyłoby się wypłatą określonej kwoty, zatem bez wątpienia sprawa dotyczyła należności pieniężnej. W związku z powyższym jedynie na marginesie można odnotować, że w sprawie należało pobrać wpis stosunkowy, a nie jak to uczyniono stały. Jednak charakter wpisu nie ma wpływu na ustalenie wysokości wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zależy ono bowiem od tego czy sprawa dotyczy należności pieniężnej (zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości) oraz wysokości przedmiotu zaskarżenia (lit. g) § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia). W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaliczył przedmiotowy wpis (mimo, iż jego charakter, a co za tym idzie również wysokość zostały przez ten Sąd pierwotnie nieprawidłowo ustalone) do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a wynagrodzenie dla pełnomocnika Strony obliczył już poprawnie na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. – bowiem jak już wyżej wskazano spór w niniejszej sprawie dotyczył należności pieniężnej. Końcowo odnosząc się do powołanego w zażaleniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FZ 400/08, należy stwierdzić, iż dotyczyło ono sytuacji w której wojewódzki sąd administracyjny w ogóle w uzasadnieniu wyroku nie podał podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach mimo, że takowe rozstrzygnięcie podjął. W niniejszej sprawie choć uzasadnienie Sądu pierwszej instancji nie było w tym zakresie wystarczające to Sąd ten wskazał podstawę do zasądzenia kosztów (art. 200 p.p.s.a.), a jak wyjaśniono ustalenie poszczególnych składników tych kosztów nie nastręcza trudności. Jeśli zaś chodzi o powołane w uzasadnieniu zażalenia, orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie to Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wynikających z nich tez, iż sprawy w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu podatku VAT nie dotyczą należności pieniężnej. Z tych powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.