Ppolska.starec← UrzadnikВойти

III AUa 584/24

Sądy powszechne2025-04-02
Sygnatura
III AUa 584/24
Data orzeczenia
2025-04-02
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Marta Sawińska (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->III AUa 584/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 2 kwietnia 2025 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p> Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska</p> <p>Protokolant: Emilia Wielgus</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> Syndyka Masy Upadłości <span class="anon-block">M. T.</span> - <span class="anon-block">M. T. (1)</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>o podleganie ubezpieczeniom społecznym i wysokość podstawy wymiaru składek</p> <p>na skutek apelacji Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu</p> <p>z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt VIII U 1250/23</p> <p> oddala apelację.</p> <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="248"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> <p>Marta Sawińska</p> </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Decyzją </strong>z 6 kwietnia 2023 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 8;art. 8 ust. 4;art. 8 ust. 4 pkt. 6;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 18;art. 18 ust. 8;art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 2;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 4 pkt 6, art. 12 ust. 1, art.18 ust. 8, art. 83 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, ze zm.), art.104 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.) stwierdził, że <span class="anon-block">M. T.</span>:</p> <p>1.  podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością <span class="anon-block">(...)</span> w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r.,</p> <p>2.  podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe, Fundusz Pracy oraz obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynosi:</p> <p> <strong> <!-- -->okres ubezpieczenie emerytalne ubezpieczenie zdrowotne</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->rentowe i wypadkowe</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Fundusz Pracy</strong> </p> <p>- 08-12/2011 r. 2 015,40 zł miesięcznie 2 704,31 zł miesięcznie</p> <p>- 01-12/2012 r. 2 115,60 zł miesięcznie 2 828,31 zł miesięcznie</p> <p> - 01-12/2013 r. 2 227,80 zł miesięcznie 2 908,13 zł miesięcznie</p> <p> - 01-12/2014 r. 2 247,60 zł miesięcznie 3 004,48 zł miesięcznie</p> <p> - 01-12/2015 r. 2 375,40 zł miesięcznie 3 104,57 zł miesięcznie</p> <p> - 01-12/2016 r. 2 433,00 zł miesięcznie 3 210,60 zł miesięcznie</p> <p> - 01-12/2017 r. 2 557,80 zł miesięcznie 3 303,13 zł miesięcznie</p> <p> - 01-12/2018 r. 2 665,80 zł miesięcznie 3 554,93 zł miesięcznie</p> <p> - 01-03/2019 r. 2 859,00 zł miesięcznie 3 803,56 zł miesięcznie</p> <p>W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że <span class="anon-block">M. T.</span> zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego od 13 września 2010 r. do 31 lipca 2011 r. jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, natomiast w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. był zgłoszony wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block">(...)</span> Z analizy przedłożonych dokumentów wynika, że <span class="anon-block">M. T.</span> w okresie od 13 września 2010 r. do 31 lipca 2011 r. był jedynym wspólnikiem <span class="anon-block">(...)</span> ponieważ posiadał 100% udziałów), od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r. był niemalże jedynym wspólnikiem rzeczonej spółki, posiadając 98% udziałów. Od 21 marca 2019 r. nie jest wspólnikiem <span class="anon-block">(...)</span>, ponieważ zbył udziały na rzecz innego podmiotu. W okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r. udział drugiego wspólnika był iluzoryczny, dlatego organ rentowy uznał, że <span class="anon-block">M. T.</span> winien być w tym okresie objęty ochroną ubezpieczeniową.</p> <p> <strong> <!-- --> Odwołanie</strong> od decyzji organu rentowego złożył <span class="anon-block">M. T.</span> zaskarżając powyższą decyzję w części uznającej odwołującego za osobę podlegającą obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r. jako jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością <span class="anon-block">(...)</span>i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części zgodnie z zakresem zaskarżenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że wykładnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> dokonana przez organ rentowy jest nieprawidłowa, wobec czego nie może być akceptowana. Wskazał, że gdyby ustawodawca chciał stworzyć pojęcie „niemalże jedynego wspólnika”, to z pewnością dałby temu wyraz w treści ustawy. Dowolne wprowadzenie przez organ rentowy takich pojęć stoi w opozycji do zasady pewności prawa. W żadnych aktualnie obowiązujących aktach prawnych nie ma ustalonych kryteriów, jakimi należy się posługiwać rozstrzygając czy mamy do czynienia z „iluzorycznym” wspólnikiem. Należy podkreślił, że pojęcie „iluzorycznego wspólnika” nie jest kategorią prawną i dlatego nie powinno stanowić podstawy merytorycznej do wydania decyzji. Organ rentowy nie kierował się normami prawa pozytywnego, a jedynie pojęciami języka orzeczniczego, które nie stanowią źródła prawa powszechnego. W dalszej treści pisma wskazano, że odwołujący dokonując sprzedaży udziałów w <span class="anon-block">(...)</span> działał zgodnie z prawem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 180)">art.180 k.s.h.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 182)">art.182 k.s.h.</a>). Skoro bowiem żaden z przepisów nie zabrania zbycia nawet jednego udziału, to zawarcie takiej umowy nie może być w żaden sposób traktowane jako próba obejścia art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 16 grudnia 2020 r. sygn. I UK 225/19 „<em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- --> Zbycie choćby jednego udziału w jednoosobowej spółce z o.o. powoduje, że wspólnik traci tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art.8 ust.6 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>”.</span> „Szczególny tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym przyjęty w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy oznacza, że obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powiązany jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z (osobistym) prowadzeniem „,działalności gospodarczej (wyroki Sądu Najwyższego z 22 października 2019 r., sygn. I UK 233/18 oraz z 3 lutego 2011 r., sygn. II UK 271/10).</em> Powyższe orzeczenia posiadają swoje <em> <!-- --> ratio legis</em> także w wykładni funkcjonalnej omawianych przepisów. Podleganie określonym przez ustawę obowiązkom ubezpieczenia społecznego przez wspólników spółek jednoosobowych wynika z charakteru takiej spółki i jej szeregu odrębności w stosunku do spółek wieloosobowych, umożliwiając wspólnikowi spółki jednoosobowej większą swobodę w prowadzeniu działalności gospodarczej (np. wyrażonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 156)">art. 156 k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 300(14);art. 300(14) § 1)">art. 300<sup> <!-- -->( 14)</sup> § 1 k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 303;art. 303 § 1)">art. 303 § 1 k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 516;art. 516 § 6)">art.516 §6 k.s.h.</a>), traktując taką spółkę w wielu aspektach <em> <!-- --> de facto </em>jako szczególną formę prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 166;art. 166 § 2)">art. 166 § 2 k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 319;art. 319 § 1)">art. 319 § 1 k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 551;art. 551 § 5)">art. 551 § 5 k.s.h.</a>). Na uwagę zasługuje szereg przepisów prawa handlowego, który przywiązuje do wspólników mniejszościowych szereg uprawnień ograniczających swobodę decyzyjną w spółce (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 21(1))">art. 21<sup> <!-- -->( 1)</sup> k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 21(9))">art. 21<sup> <!-- -->( 9)</sup> k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 21(10))">art. 21<sup> <!-- -->( 10)</sup> k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 21(11))">art. 21<sup> <!-- -->( 11 )</sup>k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 300(83))">art. 300<sup> <!-- -->( 83)</sup> k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 363;art. 363 § 4)">art. 363 §4 k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 418;art. 418 § 1;art. 418 § 2 b;art. 418 § 3)">art. 418 §1, §2b, §3 k.s.h.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 590)">art. 590, k.s.h.</a>). Natomiast w przypadku utraty statusu spółki jednoosobowej poprzez choćby częściowe zbycie udziałów, bądź jakiekolwiek istnienie wspólnika mniejszościowego zmniejszają się uprawnienia wspólnika większościowego, a zatem podleganie pod rygor ubezpieczenia wspólnika spółki jednoosobowej traci rację bytu.</p> <p> <strong> <!-- --> Wyrokiem z 10 kwietnia 2024r. (sygn. VIII U 1250/23) Sąd Okręgowy w Poznaniu zmienił decyzję w zaskarżonej części w ten sposób iż stwierdził, że odwołujący <span class="anon-block">M. T.</span> w okresie od 1 sierpnia 2011r. do 20 marca 2019 r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością <span class="anon-block">(...)</span> NIP <span class="anon-block"> (...)</span> (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od pozwanego na rzecz odwołującego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2 wyroku).</strong> </p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:</span> </p> <p>Z danych zgromadzonych w systemie informatycznym Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w okresie od 7 października 2008 r. do 5 marca 2015 r. <span class="anon-block">M. T.</span> posiadał 50% udziałów o łącznej wartości 50 000 zł w spółce <span class="anon-block">(...)</span> (NIP <span class="anon-block"> (...)</span>, REGON <span class="anon-block"> (...)</span>). Odwołujący był prezesem zarządu tej spółki.</p> <p>Od 1 października 2008 r. do 31 października 2008 r. odwołujący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą zarejestrowaną w Ewidencji Działalności Gospodarczej Urzędu Miasta <span class="anon-block">P.</span> pod numerem <span class="anon-block"> (...)</span> opodatkowaną w zakresie podatku dochodowego na zasadach ogólnych – podatek liniowy.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> została zawiązana 18 sierpnia 2010 r. 13 września 2010 r. spółka została wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> pod numerem KRS <span class="anon-block"> (...)</span>. Spółce nadano numer identyfikacji podatkowej NIP <span class="anon-block"> (...)</span>. Spółka otrzymała także numer identyfikacyjny REGON <span class="anon-block"> (...)</span>. Siedziba spółki mieści się w <span class="anon-block">P.</span>, przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>. Kapitał zakładowy spółki wynosił 5 000,00 zł i dzielił się na 50 równych udziałów. Przeważającym przedmiotem działalności spółki jest przetwarzanie danych, zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność<span class="anon-block">(...)</span>. Celem powołania <span class="anon-block">(...)</span> było rozpoczęcie działalności w branży opakowań spożywczych.</p> <p>Od 13 września 2010 r. do 31 lipca 2011 r. <span class="anon-block">M. T.</span> posiadał w kapitale zakładowym spółki <span class="anon-block">(...)</span> 100% udziałów (50 udziałów o łącznej wartości 5 000 zł) i był jednoosobowym udziałowcem. W początkowym okresie istnienia spółki odwołujący pracował wspólnie z <span class="anon-block">P. R. (1)</span> nad utworzeniem bazy danych potencjalnych klientów zainteresowanych wykorzystaniem form wtryskowych i zestawień na potrzeby spółki. Ostatecznie <span class="anon-block">(...)</span>nie rozpoczęła planowanej działalności gospodarczej. Inwestor z Kanady mający dokapitalizować spółkę w 2011 r. zrezygnował z inwestycji. Spółka nie odnotowała przychodów, nie wystawiła faktury sprzedażowej, nie zafakturowała żadnego dochodu, nie pozyskała klientów. Z uwagi na trudną sytuację życiową odwołujący nie wyrejestrował spółki z rejestru przedsiębiorców KRS.</p> <p>W okresie od 13 września 2010 r. do 31 lipca 2011 r. <span class="anon-block">M. T.</span> zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego z kodem <span class="anon-block">(...)</span> jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.</p> <p>Od 1 sierpnia 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. odwołujący był zgłoszony wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z kodem <span class="anon-block"> (...)</span> jako pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block">(...)</span> i równocześnie pełnił funkcję prezesa zarządu w tej spółce. Dokumenty rozliczeniowe ZUS RCA płatnik składek złożył za odwołującego za okres od 08/2011 r. do 08/2012 r. Za 12/2011 r. oraz za okres od 03/2012 r. do 08/2012 r. płatnik wykazał podstawę na ubezpieczenie społeczne w kwocie 0 zł.</p> <p>1 sierpnia 2011 r. <span class="anon-block">M. T.</span>, będąc właścicielem 50 udziałów spółki <span class="anon-block">(...)</span> o wartości nominalnej po 100 zł każdy udział sprzedał <span class="anon-block">P. R. (1)</span> jeden udział za cenę w wysokości wartości nominalnej udziału, tj. za cenę 100 zł. Na dzień 1 sierpnia 2011 r. odwołujący posiadał 49 udziałów (98% udziałów), a <span class="anon-block">P. R. (1)</span> jeden udział w kapitale zakładowym spółki. Spółka przestała być spółką jednoosobową. Zmiana dotycząca sprzedaży udziałów została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym 18 sierpnia 2011 r.</p> <p>W dniu 21 marca 2019 r. <span class="anon-block">M. T.</span> zbył na rzecz <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> całość posiadanych 49 udziałów o wartości nominalnej 100 zł.</p> <p>Odwołujący był wspólnikiem <span class="anon-block">(...)</span> od 13 września 2010 r. do 17 stycznia 2022r.</p> <p>6 czerwca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> wszczął postępowanie wyjaśniające w zakresie podlegania odwołującego ubezpieczeniom społecznym oraz podstaw wymiaru składek jako pracownika <span class="anon-block">(...)</span> od 1 sierpnia 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r. Decyzją z 5 sierpnia 2022 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> organ rentowy stwierdził, że <span class="anon-block">M. T.</span> nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika <span class="anon-block">(...)</span> od 1 sierpnia 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. Pozwany uznał, że jednoosobowa (niemal jednoosobowa) spółka nie może być pracodawcą wspólnika, w takiej sytuacji dochodzi bowiem do skrzyżowania kompetencji powodujących zobowiązanie wspólnika do wykonywania swoich własnych poleceń jako prezesa zarządu oraz utrzymywania ze sobą stałych kontaktów w ramach czasu pracy. Na skutek odwołania <span class="anon-block">M. T.</span> Sąd Okręgowy w Poznaniu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 171;art. 171 § 1;art. 171 § 1 pkt. 3)">art. 171 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> zawiesił postępowanie w sprawie do czasu uprawomocnienia się decyzji ZUS I Oddział w <span class="anon-block">P.</span> z 6 kwietnia 2023 r. zaskarżonej w tym postępowaniu.</p> <p>Pismem z 8 lutego 2023 r. znak <span class="anon-block"> (...)- (...)</span>, doręczonym w dniu 13 lutego 2023 r., organ rentowy zawiadomił <span class="anon-block">M. T.</span> o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia podlegania odwołującego ubezpieczeniom społecznym oraz podstaw wymiaru składek z tytułu bycia wspólnikiem spółki <span class="anon-block">(...)</span> Pismem z 6 marca 2023 r. znak <span class="anon-block">(...)</span> doręczonym 9 marca 2023 r. pozwany zawiadomił odwołującego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego.</p> <p>W dniu 23 lipca 2021 r. została wydana zaskarżona decyzja <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym zmienił decyzję w zaskarżonej części w ten sposób iż stwierdził, że odwołujący <span class="anon-block">M. T.</span> w okresie od 1 sierpnia 2011r. do 20 marca 2019 r. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością<span class="anon-block">(...)</span> NIP <span class="anon-block"> (...)</span> (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od pozwanego na rzecz odwołującego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2 wyroku).</p> <p>Na wstępie rozważań prawnych Sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.</p> <p>Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 2;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust.1 pkt 2, 4</a>-5a, 7b, 8 i 10 (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 11;art. 11 ust. 2)">art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>).</p> <p>Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>).</p> <p>Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36a oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców <span class="underline"> <!-- -->(</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 13;art. 13 pkt. 4)">art. 13 pkt. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>).</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego, system ubezpieczeń społecznych jest pochodny od określonych w ustawie tytułów ubezpieczeń społecznych a nie odwrotnie. To ubezpieczony decyduje o swojej działalności i w konsekwencji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym z określonego tytułu. Tytuł ubezpieczenia z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy nie spełnia się, gdy nie ma jednoosobowej spółki z o.o.</p> <p>Pojęcie „iluzorycznego wspólnika” nie jest kategorią prawną. Taka kategoria posiłkowo przyjmowana jest w orzecznictwie, jednak <span class="underline"> <!-- -->na tle sporów o pracownicze zatrudnienie wspólnika jedynego lub dominującego „w swojej” spółce.</span> (…) Kategoria iluzorycznego wspólnika przyjmowana jest w orzecznictwie jako podstawa do dalszego wnioskowania, że nie spełnia się przesłanka pracowniczego zatrudnienia. Chodzi o przesłankę podporządkowania pracodawcy, czyli o jej spełnienie w sytuacji, gdy „pracownik” jest jednocześnie dominującym lub niemal jedynym wspólnikiem w spółce, która ma być jego pracodawcą.</p> <p>Objęcie udziałów, choćby w nieznacznej części, w spółce przez innych udziałowców należy uznać za okoliczność wyłączającą zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (vide wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. III AUa 424/19). Posiadanie choćby jednego udziału w dwuosobowej spółce z o.o. powoduje, że drugi wspólnik traci tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 23 marca 2022 r., sygn. III AUa 1018/21).</p> <p>21 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów w sprawie III UZP 8/23 podjął uchwałę, o następującej treści: <em> <!-- -->„Wspólnik dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiadający 99 procent udziałów nie podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1230).</em> W przypadku dwuosobowej spółki z o.o. nie występuje zatem podział ról wspólników w zależności od ich udziału w kapitale zakładowym spółki. Wspólnik tzw. mniejszościowy posiada wszelkie prawa należne wspólnikowi tejże spółki (np. prawo do dywidendy, uczestnictwo w podziale majątku w wyniku likwidacji spółki).</p> <p>Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w tym Sądu Najwyższego, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska pozwanego organu rentowego o podleganiu przez odwołującego obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r. kiedy to był on wspólnikiem „niemalże jedynym” w spółce<span class="anon-block">(...)</span> Przez cały sporny okres nie był wyłącznym właścicielem całości udziałów w spółce <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. R. (2)</span> posiadał bowiem 1% udział w <span class="anon-block">(...)</span>, co oznacza, że stanowisko organu rentowego, poparte orzecznictwem Sądu Najwyższego wypracowanym na kanwie spraw dotyczących pracowniczego podlegania dominujących wspólników spółek z o.o., zawierających ze spółkami umowy o pracę nie wykazujące zasadniczego elementu umowy o pracę, tj. pracowniczego podporządkowania było niezasadne.</p> <p>Przepisy dotyczące spółek prawa handlowego nie przewidują ograniczeń w zakresie sprzedawania udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a tym samym z ich punktu widzenia nie można uznać transakcji sprzedaży jednego udziału za nieważną czy bezskuteczną. Sprzedaż ta nie powinna skutkować utrzymaniem podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu bycia wspólnikiem Spółki z o.o. skoro przepisy ubezpieczeniowe mówią wprost o jednoosobowej spółce jako tytule do podlegania, a nie o niemal jednoosobowej spółce i iluzorycznym udziale. 1 sierpnia 2011 r. doszło do sprzedaży udziału w spółce <span class="anon-block">(...)</span> to od tego momentu spółka ta nie była już jednoosobowa. Pojawienie się drugiego wspólnika skutkowało tzw. odpadnięciem tytułu do podlegania odwołującego ubezpieczeniom i to jako jedynego wspólnika. Odwołujący sprzedając jeden udział <span class="anon-block">P. R. (1)</span> pozbawił się tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, ale uczynił tak z własnej woli stąd nie można wbrew literalnemu brzmieniu przepisów go nimi obejmować. Taki stan rzeczy – brak tytułu do podlegania ubezpieczeniom – istniał do 20 marca 2019 r., kiedy odwołujący sprzedał pozostałe 49 udziałów w spółce.</p> <p>Reasumując, skoro w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r. <span class="anon-block">M. T.</span> nie miał tytułu do obowiązkowego podlegania do ubezpieczeń społecznych jako wspólnik spółki z o.o., to w tym zakresie punkt I zaskarżonej decyzji należało zmienić.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy w punkcie 1 wyroku, na podstawie ww. przepisów i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->( 14)</sup> §2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję w części w ten sposób, że stwierdził, iż odwołujący w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>O kosztach procesu orzeczono w punkcie 2 wyroku, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. (Dz.U z 2018 r., poz. 265) w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zasądzając od organu rentowego jako przegrywający sprawę w całości kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację </strong>od powyższego wyroku wywiódł pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, zaskarżając go w całości.</p> <p>Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:</p> <p>1.  błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprowadzający się do mylnego przyjęcia, iż odwołujący <span class="anon-block">M. T.</span> w okresie od 1 sierpnia 2011r. do 20 marca 2019r. jako udziałowiec mający 98 procent udziałów w spółce <span class="anon-block">(...)</span> nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu), jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, a tym samym z tego tytułu nie powinien opłacać składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, ustalonej w zaskarżonej decyzji organu rentowego będący efektem,</p> <p>2.  naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wskutek niewłaściwej oceny materiału dowodowego, w szczególności zeznań odwołującego <span class="anon-block">M. T.</span>, złożonych na rozprawie 13 marca 2024r. oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sądowych oraz zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, prowadzącej do poczynienia ustaleń opisanych w punkcie 1 powyżej, co doprowadziło do</p> <p>3.  naruszenia prawa materialnego w postaci art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w wyniku uznania, iż we wspomnianym wyżej okresie Odwołujący nie spełnia wymogów podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność (wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością).</p> <p>Organ rentowy wniósł o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i oddalenie odwołania <span class="anon-block">M. T.</span> od decyzji z 6 kwietnia 2023r. nr <span class="anon-block"> (...)</span>, ewentualnie o uchylenie spornego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do Sądu I instancji celem jej ponownego rozpoznania. W obu powyższych wariantach Organ rentowy zwrócił się o zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych.</p> <p>Pismem z dnia 26 czerwca 2024 r. do sprawy zgłosił się w imieniu syndyka masy upadłości <span class="anon-block">M. T.</span> – <span class="anon-block">M. T. (1)</span> r.pr. <span class="anon-block">P. O.</span>. Wskazując, iż w dniu 25 września 2023r. zostało wydane, a następnie zostało obwieszczone postanowienie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 25 września 2023 r. sygn. akt: <span class="anon-block">(...)</span> o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, którą jest <span class="anon-block">M. T.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył co następuje: </strong> </p> <p>Wniesioną przez organ rentowy apelację uznać należy za bezzasadną.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest oczywiście prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego, dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo także zastosował prawo materialne. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, a wobec niewątpliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie widział też konieczności uzupełniania postępowania dowodowego.</p> <p>Przypomnieć należy, że decyzją z 6 kwietnia 2023 r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">P.</span>, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5;art. 8;art. 8 ust. 4;art. 8 ust. 4 pkt. 6;art. 12;art. 12 ust. 1;art. 18;art. 18 ust. 8;art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 2;art. 83 ust. 1 pkt. 3)">art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 4 pkt 6, art. 12 ust. 1, art.18 ust. 8, art. 83 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, ze zm.), art.104 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.), stwierdził, że <span class="anon-block">M. T.</span>: 1) podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością <span class="anon-block">(...)</span>w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r., 2) podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe, Fundusz Pracy oraz obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynoszą kwoty wskazane szczegółowo w decyzji.</p> <p>W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że <span class="anon-block">M. T.</span> zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego od 13 września 2010 r. do 31 lipca 2011 r. jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, natomiast w okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. był zgłoszony wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block">(...)</span> Z analizy przedłożonych dokumentów wynika, że <span class="anon-block">M. T.</span> w okresie od 13 września 2010 r. do 31 lipca 2011 r. był jedynym wspólnikiem <span class="anon-block">(...)</span> ponieważ posiadał 100% udziałów), od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r. był <span class="underline"> <!-- --> niemalże jedynym</span> wspólnikiem rzeczonej spółki, posiadając 98% udziałów. Od 21 marca 2019 r. nie jest wspólnikiem <span class="anon-block">(...)</span>, ponieważ zbył udziały na rzecz innego podmiotu. W okresie od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r. udział drugiego wspólnika był iluzoryczny, dlatego organ rentowy uznał, że <span class="anon-block">M. T.</span> winien być w tym okresie objęty ochroną ubezpieczeniową.</p> <p>Odwołujący natomiast zaskarżył ww. decyzję w zakresie pkt 1 (tj. w zakresie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019 r.).</p> <p>Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego zawartych w apelacji przez Zakładu Ubezpieczeń Społecznych to zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby prowadzące pozarolnicza działalność. Z kolei za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6 ust. 1)">ust. 1</a>) oraz wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (ust. 4).</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.</p> <p>Jak wskazuje się w orzecznictwie określony w ostatnio powołanym przepisie tytuł ubezpieczenia nie spełnia się, gdy nie ma jednoosobowej spółki z o.o.</p> <p>Pojęcie „iluzorycznego wspólnika” nie jest kategorią prawną. Taka kategoria posiłkowo przyjmowana jest w orzecznictwie, <span class="underline"> <!-- -->jednak na tle sporów o pracownicze zatrudnienie wspólnika</span> jedynego lub dominującego „w swojej” spółce (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 7 kwietnia 2010 r., II UK 177/09 - LEX nr 599767 oraz z dnia 3 sierpnia 2011 r., I UK 8/11 - OSNP 2012, nr 17-18, poz. 225).</p> <p>Wspólnik, który ma tylko 5 udziałów jest wspólnikiem spółki z o.o., co oznacza, że <span class="underline"> <!-- -->drugi wspólnik nie jest wspólnikiem jednoosobowej </span> <span class="underline"> <!-- -->spółki z o.o.</span> Posiadanie choćby jednego udziału w jednoosobowej spółce z o.o. powoduje, że wspólnik traci tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2020 r., I UK 225/19 - Legalis nr 2595194).</p> <p>Z niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego wynika, że od 13 września 2010 r. do 31 lipca 2011 r. <span class="anon-block">M. T.</span> posiadał w kapitale zakładowym spółki <span class="anon-block">(...)</span> 100% udziałów (50 udziałów o łącznej wartości 5 000 zł) i był jednoosobowym udziałowcem. W okresie od 13 września 2010 r. do 31 lipca 2011 r. <span class="anon-block">M. T.</span> zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego z kodem <span class="anon-block">(...)</span> jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Od 1 sierpnia 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. odwołujący był zgłoszony wyłącznie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z kodem <span class="anon-block"> (...)</span> jako pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę u płatnika składek <span class="anon-block">(...)</span> i równocześnie pełnił funkcję prezesa zarządu w tej spółce. Dokumenty rozliczeniowe ZUS RCA płatnik składek złożył za odwołującego za okres od 08/2011 r. do 08/2012 r. Za 12/2011 r. oraz za okres od 03/2012 r. do 08/2012 r. płatnik wykazał podstawę na ubezpieczenie społeczne w kwocie 0 zł. Od <span class="underline"> <!-- --> 1 sierpnia 2011 r.</span> <span class="anon-block">M. T.</span>, będąc właścicielem 50 udziałów spółki <span class="anon-block">(...)</span> o wartości nominalnej po 100 zł każdy udział sprzedał <span class="anon-block">P. R. (1)</span> jeden udział za cenę w wysokości wartości nominalnej udziału, tj. za cenę 100 zł. Na dzień 1 sierpnia 2011 r. odwołujący posiadał 49 udziałów (98% udziałów), a <span class="anon-block">P. R. (1)</span> jeden udział w kapitale zakładowym spółki. <span class="underline"> <!-- --> Spółka przestała być spółką jednoosobową</span>. Zmiana dotycząca sprzedaży udziałów została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym 18 sierpnia 2011 r. W dniu 21 marca 2019 r. <span class="anon-block">M. T.</span> zbył na rzecz spółki <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> całość posiadanych 49 udziałów o wartości nominalnej 100 zł.</p> <p>Mając na uwadze powyższe słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że spółka ta w spornym okresie tj. od 1 sierpnia 2011 r. do 20 marca 2019r. nie była więc jednoosobowa, gdyż odwołujący posiadał początkowo 100 % udziałów (50 udziałów o łącznej wartości 5000 zł), a następnie 98 % udziałów (posiadał 49 udziałów) w Spółce, a istnienie drugiego wspólnika skutkowało tzw. odpadnięciem tytułu do podlegania odwołującego ubezpieczeniom i to jako jedynego wspólnika.</p> <p>Należy również zwrócić uwagę, że stanowisko Sądu I instancji jest zbieżne z najnowszym orzecznictwem Sądu Najwyższego (którą to uchwałę Sąd ten przytoczył w uzasadnienie). I tak - w uchwale z dnia 21 lutego 2024 r., III UZP 8/23, (LEX nr 3686847) Sąd Najwyższy stwierdził, że wspólnik dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiadający 99 procent udziałów nie podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1230).</p> <p>W uzasadnieniu wskazanej uchwały Sąd Najwyższy zauważył, że pierwotna rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego mogła wystąpić (wyroki Sądu Najwyższego: z 3 lipca 2019 r., II UK 24/18; z 5 marca 2020 r., III UK 36/19; z 16 grudnia 2021 r., II USKP 101/21), jednak nie wyznacza dalszego kierunku wykładni. W ocenie Sądu Najwyższego znaczenie ma właściwa wykładnia przedstawiona w wyroku Sądu Najwyższego z 15 września 2021 r., I USKP 44/21, a wcześniej także w wyroku z 16 grudnia 2020 r., I UK 225/19.</p> <p>Po tych orzeczeniach utrwala się jednolita wykładnia, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> <span class="underline"> <!-- --> obejmuje jedynie wspólnika jednoosobowej spółki</span> z o.o. - zob. wyrok z 28 stycznia 2021 r., I USKP 1/21; postanowienie z 30 listopada 2021 r., II USK 366/21; postanowienie z 5 kwietnia 2023 r., III USK 141/22.</p> <p>Tożsame stanowisko zajął Sąd Najwyższy rozstrzygając w zakresie skargi kasacyjnej w postanowieniu z dnia 23 października 2024 r. w sprawie o sygn. III USK 332/23 wskazując, że artykuł 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. obejmuje jedynie wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.</p> <p>Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie sposób uznać by odwołujący <span class="anon-block">M. T.</span> był jedynym wspólnikiem sp. z o.o. (drugi wspólnik <span class="anon-block">P. R. (2)</span> posiadał 1 % udziałów), a zatem by podlegał ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu.</p> <p>Nadto w ocenie Sądu Apelacyjnego chybiony okazał się zarzut naruszenia prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, sąd ocenia wiarygodność i moc poszczególnych dowodów według własnego przekonania na podstawie „wszechstronnego rozważenia zebranego materiału”, a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Przyjmuje się, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których Sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i wiąże ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego.</p> <p>Do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby strona skarżąca wykazała uchybienia podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.06.1999 r., II UKN 685/98 Legalis).</p> <p>Sąd I instancji wziął pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie. Apelacja organu rentowego ograniczała się z zasadzie polemiki z ustaleniami Sądu i własną interpretacją zgromadzonego materiału dowodowego, nadto wskazaniem Sądowi w jaki sposób miał ocenić ten właśnie materiał dowodowy i jakie wnioski z niego wyciągnąć. A takie stanowisko organu rentowego nie sposób zaaprobować.</p> <p>Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu Apelacyjnego, bezzasadny był zarzut dotyczący naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, a sprowadzający się w istocie do tego, że organ rentowy wskazał, iż w jego ocenie z przeprowadzonych dowodów Sąd I instancji wyciągnął wnioski niezgodne z ich ustaleniami.</p> <p>Ustalenia faktyczne Sądu I instancji były oparte na dokumentach oraz zeznaniach odwołującego <span class="anon-block">M. T.</span>. Wbrew zarzutom zawartym w apelacji organu rentowego Sąd I instancji zbadał wszystkie ww. niezbędne przesłanki do ustalenia, czy <span class="anon-block">M. T.</span> był w spornym okresie jedynym wspólnikiem spółki (a nie niemal jedynym wspólnikiem) tj. czy można go uznać za osobę prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i czy z tego tytułu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu w okresach wskazanych w decyzji.</p> <p>Uwzględniając powyższe Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny dowodów, niewykraczającej poza dyspozycję normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd Apelacyjny zaakceptował w całości ustalenia faktyczne Sądu I instancji, traktując je jak własne, w pełni podzielając także ocenę prawną, jakiej dokonał Sąd Okręgowy. Wbrew stanowisku organu rentowego Sąd Okręgowy nie uchybił bowiem zarówno przepisom proceduralnym jak i przepisom prawa materialnego.</p> <p>Na marginesie zaznaczyć należy, że Sąd Apelacyjny uznał, że brak jest podstaw do wstąpienia do niniejszej sprawy w miejsce odwołującego syndyka masy upadłości <span class="anon-block">M. T.</span> – <span class="anon-block">M. T. (1)</span> albowiem przedmiot sporu w niniejszym postępowaniu nie należy do masy upadłości, gdyż zaskarżono decyzję jedynie w pkt 1 tj. podlegania ubezpieczeniom społecznym.</p> <p>Uwzględniając powyższe rozważania Sąd Apelacyjny w punkcie 1 wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w <span class="anon-block">P.</span> jako oczywiście bezzasadną.</p> <p>sędzia Marta Sawińska</p> </div>