II FZ 591/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.) Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1094/10 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi F. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 8 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie F. T. na postanowienie tegoż Sądu z 4 maja 2011 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że powodem odrzucenia skargi kasacyjnej Skarżącego było jej sporządzenie przez osobę do tego nieuprawnioną, a nadto jej wniesienie z uchybieniem terminu. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej Skarżący zaskarżył sporządzonym osobiście zażaleniem. 3. Uzasadniając wydane postanowienie Sąd I instancji wskazał, że w art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", ustawodawca wprowadził wymóg, aby zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, zostało sporządzone przez podmiot legitymujący się określonymi uprawnieniami (między innymi adwokat, radca prawny czy też doradca podatkowy). Tymczasem w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone osobiście przez Skarżącego, który w żaden sposób nie wykazał, że był do tego uprawniony. 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, że istotnie sam podpisał skargę kasacyjną, niemniej zwrócił się jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Nie otrzymał jednak żadnego postanowienia w tym przedmiocie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 5. Zażalenie nie jest zasadne, wobec czego podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych może być sporządzone przez doradcę podatkowego. Należy zauważyć, że obowiązujący w takim przypadku tzw. przymus adwokacki, ma na celu zapewnienie zażaleniu odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, gdyż temu środkowi odwoławczemu, podobnie jak skardze kasacyjnej, stawia się wysokie wymagania formalne, których niezachowanie grozi odrzuceniem pisma bez merytorycznego rozpoznania (por. postanowienie NSA z 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OZ 273/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Doręczając Skarżącemu postanowienie z 4 maja 2011 r. Sąd I instancji pouczył go o prawie i terminie złożenia zażalenia, a także o tym, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego (por. k. 71 akt sądowych). Pomimo tego pouczenia Skarżący zdecydował się wnieść zażalenie osobiście, czym naruszył wymogi art. 194 § 4 p.p.s.a. Tym samym Sąd I instancji nie mógł inaczej ocenić zażalenia Skarżącego niż jako niedopuszczalne. Oceny tej nie mogło zmienić nawet złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Fakt jego złożenia nie ma w takim przypadku żadnego wpływu na bieg postępowania. Uwzględnienie wniosku i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika mogłoby co najwyżej skutkować podjęciem przezeń środków prawnych zmierzających do otwarcia sobie drogi do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.