II SA/Ke 644/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę. UZASADNIENIE II SA/Ke 644/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M.K., utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty przez Powiatowy Urząd Pracy z dnia [...] w której stwierdzono, że decyzja z dnia [...] znak: [...], wydana została z naruszeniem obowiązującego prawa, tj. ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i odstąpiono od uchylenia w/w decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanek z art. 146 § 1 kpa, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. Organ odwoławczy przytoczył treść obowiązującego do dnia 31 grudnia 2001r. art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ustalił, że M.K, została zarejestrowana w dniu 3 sierpnia 2000 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 11 sierpnia 2000 r. Następnie na jej wniosek decyzją z dnia [...] Powiatowy Urząd Pracy orzekł o utracie przez M.K, statusu osoby bezrobotnej i przyznał zainteresowanej prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 11 sierpnia 2001 r. W dniu 14 kwietnia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powiadomił Powiatowy Urząd Pracy, że M.K, w okresie od 6 stycznia 1978 r. do 6 stycznia 1980 r. korzystała z urlopu wychowawczego. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] organ I instancji z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], a następnie wydał decyzję z dnia [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia [...]., a w uzasadnieniu organ II-giej instancji przytoczył treść art. 24 ust.4 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ustalił, że okres uprawniający do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego wynosi w przypadku M.K. 22 lata 2 miesiące i 29 dni okresów zatrudnienia, 6 lat urlopów wychowawczych, oraz 1 rok pobierania zasiłku dla bezrobotnych, co łącznie stanowi 29 lat 2 miesiące i 29 dni i nie kwalifikuje się do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Rozpoznając skargę złożoną na powyższe rozstrzygnięcie przez M.K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 26 lutego 2009r. uchylił decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując, że okoliczność pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, pomimo powołania jej dopiero w skardze, wymaga zbadania przez organy orzekające w sprawie po wznowieniu postępowania i stosownie do wyniku ustaleń dokonanych w powyższym zakresie, należy ponownie wydać decyzję. Rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji, dotyczące pobierania przez M. K. zasiłku pielęgnacyjnego w czasie urlopu wychowawczego, zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia dziecka z dnia [...], z którego wynika, że M.K, ze względu na stan zdrowia wymaga opieki pielęgnacyjnej i systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym i rehabilitacyjnym na okres od 13 grudnia 2000 r. do 12 grudnia 2001 r. oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]. wydane przez Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, z którego wynika, że syn skarżącej kwalifikuje się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 stycznia 2004 r. Powyższe okresy nie podlegają jednak badaniu w kontekście niniejszej decyzji, gdyż na mocy decyzji z dnia [...] M.K. została uznana za osobę bezrobotną od dnia 3 sierpnia 2000 r. oraz przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 11 sierpnia 2000 r., w związku z czym brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 24 ust. 4 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ II instancji wskazał, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się również wkładka do karty zdrowia ucznia, z której wynika, że M.K, przebywa pod opieką endokrynologa oraz że wydano zaświadczenie o zasiłku pielęgnacyjnym na okres od 21 września 1988 r. do 20 września 1999 r. W świadectwie pracy z dnia 31 lipca 2000 r. wystawionym przez Zakłady Mięsne w K., okres ten nie został wskazany jako okres urlopu wychowawczego, a raporty miesięczne ZUS za okres od 1 marca 1999 r. do 31 września 1999 r. potwierdzają, że M.K. udzielono na podstawie art. 174 ustawy kodeks pracy urlopów bezpłatnych po jednym dniu w miesiącach: czerwcu, lipcu, sierpniu i wrześniu, przy czym skarżąca wyjaśniła, że mogła skorzystać z urlopu bezpłatnego nie dłużej niż jeden dzień celem załatwienia swych prywatnych spraw. Organ odwoławczy powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 17/09 podkreślił, że obowiązek poszukiwania dowodów spoczywa nie tylko na organie, ale obarcza także stronę, zaś M.K. nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie pobierania zasiłku pielęgnacyjnego w okresach, kiedy pozostawała na urlopach bezpłatnych, natomiast w odwołaniu wskazała, że nie korzystała z zasiłku pielęgnacyjnego w okresie przebywania na urlopie wychowawczym. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że na dzień 11 sierpnia 2001 r. skarżąca udokumentowała łącznie 29 lat 2 miesiące i 29 dni okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, w związku z czym nie spełniła przesłanek do jego nabycia, a tym samym decyzja dnia [...] wydana została z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Ponieważ decyzja z dnia [...] została prawidłowo doręczona w dniu 19 października 2001 r., słusznie zatem organ I instancji odstąpił od jej uchylenia. Odnosząc się do zarzutu odwołania organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przysługiwało kobiecie, jeżeli posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat lub 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do okresu uprawniającego do zasiłku zgodnie z ustawą nie były zaliczane okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Skargę na powyższe rozstrzygniecie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M.K. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. Skarżąca zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 23, art. 24 oraz art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego zgodnie z ustawą nie były zaliczane okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz niezaliczenie urlopu wychowawczego na dziecko, - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, m.in. art. 6 kpa, art. 7 kpa i art. 8 kpa poprzez wydanie orzeczenia wbrew zasadom określonym w powyższych przepisach. W uzasadnieniu skargi M.K. wskazała, że z obowiązujących przepisów prawa nie wynika, że okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, w szczególności nie zabraniają tego przepisy art. 23 i 24 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skoro zatem okres ten został uznany i zaliczony przez organ rentowy do uprawnienia emerytalnego, tym bardziej powinien zostać uwzględniony przez organy administracji do zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca podkreśliła, że na syna, urodzonego [...], który był dzieckiem specjalnej troski, pobierała zasiłek pielęgnacyjny i w okresie od 6 września 1985 r. do 3 października 1988 r. korzystała z urlopu wychowawczego. W tym okresie prowadziła gospodarstwo rolne i podlegała ubezpieczeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Mając na uwadze fakt, że sprawa była już przedmiotem oceny sądowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny zbadał w pierwszym rzędzie, czy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji zrealizowały wytyczne zawarte w wyroku tego Sądu z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie II SA/Ke 17/09. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że wyjaśnienia przez organy administracji wymaga okoliczność podniesiona przez M.K. w skardze, iż pobierała zasiłek pielęgnacyjny na syna M., ur. [...], na potwierdzenie czego załączyła do skargi miesięczny raport ZUS z maja 1999 r., z którego wynikało, że wypłacono jej zasiłek pielęgnacyjny dla jednej osoby. W myśl bowiem przepisu art. 24 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm.), na podstawie której przyznano w sprawie zasiłek przedemerytalny, do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się również okresy pobierania, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, gwarantowanego zasiłku okresowego, okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników, okres zatrudnienia za granicą osoby, która przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o obywatelstwie polskim oraz okresy urlopu bezpłatnego, udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968 r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem: 1) w wieku do 4 lat - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie z okresami, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 (okresami urlopu wychowawczego) - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat, 2) na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje pielęgnacyjny zasiłek rodzinny - dodatkowo do 3 lat na każde dziecko. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, organy administracji - mając na uwadze treść powyższego przepisu - w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy, czyniąc stosowne ustalenia, zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2009r. Nie ulega przy tym żadnej wątpliwości, że syn skarżącej ze względu na stan zdrowia wymagał stałej opieki pielęgnacyjnej, co wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] oraz z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] wydanego przez Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, stwierdzającego u M.K. umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do 31 stycznia 2004r. Bezspornym jest także, że M.K. pobierała na syna M. zasiłek pielęgnacyjny. Ze znajdującej się w aktach wkładki zdrowia ucznia wynika bowiem, że zostało wydane zaświadczenie o takim właśnie zasiłku na okres od 21 września 1998 r. (wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji data [...] nie odpowiada treści zaświadczenia i wynikła najprawdopodobniej z omyłki) do 20 września 1999 r. Aby okoliczność ta mogła mieć jakikolwiek wpływ na zwiększenie wymiaru urlopu wychowawczego, podlegającego zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego zgodnie z art. 24 ust.4 pkt 2 w zw. z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okres pobierania zasiłku musiałby pokrywać się z okresem udzielonego skarżącej urlopu wychowawczego na syna M. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w sprawie, gdyż w czasie, kiedy M.K. korzystała z urlopu wychowawczego na to dziecko, tj. od 6 września 1985r. do 3 października 1988r., nie pobierała na nie zasiłku pielęgnacyjnego. Z kolei wówczas, gdy zasiłek pielęgnacyjny pobierała, tj. po 21 września 1998 r. – nie korzystała ani z urlopu wychowawczego na syna M., ani też z innych urlopów bezpłatnych mających na celu opiekę nad dzieckiem, o jakich mowa w art. 24 ust.4 ustawy. Reasumując, przy uwzględnieniu bezspornych okresów: zatrudnienia M.K., przebywania na urlopie wychowawczym (zaliczonym w wymiarze 6 lat, zgodnie z art. 24 ust.4 pkt 1 w zw. z art. 37j ust.1 ustawy) oraz pobierania zasiłku dla bezrobotnych, które łącznie wyniosły 29 lat 2 miesiące i 29 dni, prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że skarżąca nie spełniała w dacie wydania decyzji kończącej wznowione postępowanie, warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Prawidłowo także zastosowano w sprawie przepis art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa i stwierdzono wydanie decyzji z dnia [...] z naruszeniem prawa, skoro od daty doręczenia jej M.K. (co nastąpiło 19 października 2001r.), upłynęło 5 lat. W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego nie zaliczenia do okresu uprawniającego do przyznania zasiłku przedemerytalnego, okresu podlegania przez skarżącą rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu, to w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził już pogląd prawny w tym zakresie. Z mocy art. 153 p.p.s.a. wiąże on także Sąd rozpoznający niniejszą skargę. Przypomnieć zatem jedynie należy, że stosownie do treści art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiadał okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. W art. 23 i 24 ust. 2 - 4 tej ustawy enumeratywnie wskazano okresy uprawniające do zasiłku, przy czym nie zaliczono do nich okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zasadnie zatem organy uznały, że opłacanie składki na rzecz Funduszu Społecznego Ubezpieczenia Rolników nie może zostać uznane za okres uprawniający do zasiłku. Poglądu tego nie może zmienić podnoszona w skardze okoliczność, że okres ubezpieczenia rolniczego został skarżącej zaliczony do okresu uprawniającego do nabycia emerytury. Jak już wyjaśniał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2009 r., okresy zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie są tożsame z innymi okresami zatrudnienia zaliczanymi do okresu uprawniającego do emerytury. Dlatego brak jest podstaw do zaliczenia okresu opłacania składek w KRUS do okresu uprawniającego do przyznania świadczeń z Funduszu Pracy dla osób bezrobotnych. Kontrolując zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia przez organy administracji zasad określonych w art. 6, 7 i 8 kpa, co zarzuca skarżąca nie uzasadniając zresztą, w czym to naruszenie prawa miałoby się przejawiać. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.