III OSK 5305/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Go 683/20 w sprawie ze skargi A. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 21 lutego 2021 r. II SA/Go 683/20, oddalił skargę A.K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z 24 sierpnia 2020 r. nr 10/2020, w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.K.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 135g ust. 1 i ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (u.p.), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie przez WSA, że w przedmiotowej sprawie przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny dokonali prawidłowych ustaleń w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego oraz, że nie wystąpiły w toku postępowania niedające się usunąć wątpliwości, i gdyby WSA przyjął, że koniecznym było udokumentowane zaznajomienie skarżącego przez przełożonych z treścią zarządzenia nr 323 KGP przez przełożonych, co winno być odnotowane w odrębnym dokumencie, to oba orzeczenia KWP i KMP [...] zostałyby wyeliminowane z obrotu prawnego. WSA nieprawidłowo uznał, że: - brak podpisu skarżącego na karcie zaznajomienia funkcjonariuszy z treścią aktu prawnego, tj. zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP nr 9 poz. 48 ze zm.; dalej: zarządzenie nr 323 KGP) nie stanowi o istnieniu okoliczności, która winna zostać uwzględniona na korzyść skarżącego i to w sytuacji, gdy to obowiązkiem przełożonych skarżącego było zaznajomienie go z aktami wewnętrznymi, w tym z treścią zarządzenia nr 323 KGP, co było dokumentowane w odrębnie prowadzonych rejestrach - kartach zaznajomienia skarżącego z treścią aktu prawnego; - karta opisu stanowiska pracy z 1.04.2019 r. determinowała po stronie skarżącego obowiązek samodzielnego zapoznania się z zarządzeniem nr 323 KGP w sytuacji, gdy skarżący nie był na tej podstawie zapoznawany z tym dokumentem i nie odnotował zapoznania się z nim, a wręcz przeciwnie skarżący za każdym razem był odrębnie zapoznawany z obowiązującymi dokumentami wewnętrznymi przez przełożonych; 2. art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 u.p., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodziły podstawy do postanowienia obwinionemu zarzutu naruszenia § 12 i 13 zarządzenia nr 323 KGP w sytuacji, gdy: - skarżący nie został w sposób udokumentowany zapoznany z treścią zarządzenia nr 323 KGP, choć taki obowiązek obciążał przełożonych skarżącego, a po drugie w zarzucie przedstawionym skarżącemu nie wskazano dokładnie, który konkretnie punkt zarządzenia nr 323 KGP został naruszony przez skarżącego, oraz jakich konkretnie informacji uzyskanych w trakcie przesłuchania świadków w prowadzonej sprawie i których świadków, skarżący nie zweryfikował; - skarżący nie miał żadnej wiedzy o wizycie K.K. i K.V. w dniu 21 sierpnia 2019 r., którym towarzyszył funkcjonariusz CBŚP I.A.; a nadto przez pomięcie okoliczności, że w sprawie o wykroczenie sygn. akt [...] o czyn z art. 107 KW na szkodę K.V. został wydany przez Sąd Rejonowy [...] wyrok nakazowy w postępowaniu nakazowym, na podstawie materiału dowodowego sprawy przedłożonego do sądu wraz z wnioskiem o ukaranie obwinionego P.R., gdzie Sąd nie dopatrzył się ani konieczności uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, ani też zmiany kwalifikacji prawnej czynu; gdyby WSA przyjął, że nie można wymagać od skarżącego przestrzegania przepisów zarządzenia nr 323 KGP bez wcześniejszego i udokumentowanego zapoznania przez przełożonych z ich treścią podmiotów zobowiązanych do ich respektowania, oraz, że postępowanie dyscyplinarne nie wykazało istnienia po stronie obwinionej elementu winy w niewykonaniu obowiązków z powyższego aktu wewnętrznego, to oba orzeczenia KWP i KMP [...] zostałyby uchylone przez WSA; 3. art. 132 ust. 2 u.p., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy wystarczająco wykazano w toku postępowania dyscyplinarnego, że wypełniony został element normy prawnej art. 132 ust. 2 u.p. dotyczący zawinionego niewykonania obowiązku wynikającego z tego przepisu, w tym przytoczonych § 12 i 13 zarządzenia nr 323 w sytuacji, gdy skarżącemu nie postawiono zarzutu naruszenia art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z § 12 i 13 zarządzenia nr 323 KGP - poprzez niesprawdzenie w systemach policyjnych, czy P.R. posiada broń palną, nadto skarżącemu nie postawiono także zarzutu naruszenia konkretnie § 13 ust. 1 pkt 8 i 9 zarządzenia 323, lecz ogólnie § 12 i § 13. Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonego orzeczenia, a także orzeczenia go poprzedzającego, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zrzekł się również rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Dla lepszego zrozumienia dalszych rozważań przypomnieć należy jedynie krótko, że A.K. prowadził postępowanie wykroczeniowe, zakończone karą grzywny dla sprawcy, orzeczoną wyrokiem nakazowym. Wykroczenie dotyczyło złośliwego niepokojenia (art. 107 k.w.) obywatelki Ukrainy (K.V.), pracującej w Polsce, przez jej znajomego z poprzedniej pracy (P.R.). Ten ostatni groził jej w mediach społecznościowych, przez znajomych, śledził, jak ponownie (po przerwie) przyjechała do Polski. Czuła się tym zagrożona i zgłosiła to Policji. Zostało to zakwalifikowane jako wykroczenie. A.K. przesłuchując jej koleżankę (w charakterze świadka wykroczenia) uzyskał informację, że P.R. w mediach społecznościowych pokazywał zdjęcie, że ma broń i pisał, że uczy się strzelać ("chodzi na strzelanie"). Policjant zignorował tę informację, nie wyjaśnił przesłuchując sprawcę wykroczenia, czy ma broń, nie sprawdził, czy ma pozwolenie na broń, nie przeszukał jego mieszkania. Po wyroku nakazowym P.R. zastrzelił K.V. W postępowaniu dyscyplinarnym A.K. zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 12 i 13 zarządzenia nr 323 KGP. Główny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy tego, że A.K. nie został zapoznany z zarządzeniem nr 323 KGP, a ponieważ nie jest to akt powszechnie obowiązujący, tylko wewnętrzny, nie mógł on popełnić przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu aktu wewnętrznego, którego treści nie znał. Obowiązek zapoznania funkcjonariusza z treścią aktu wewnętrznego ciążył natomiast na przełożonym. Według skarżącego kasacyjnie okoliczność powyższa, w kontekście art. 135g ust. 1 i ust. 2 zd. 2 u.p., świadczy o tym, że przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny nie uwzględnili okoliczności przemawiającej na korzyść obwinionego, a także, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela. Z powołanych przepisów (art. 135g ust. 1 i ust. 2 zd. 2 u.p.) wynika, że przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Poza okolicznością, że karta zaznajomienia z zarządzeniem nr 323 KGP nie zawiera podpisu skarżącego kasacyjnie, argument "na niekorzyść" obwinionego jest taki, że z karty opisu stanowiska pracy skarżącego kasacyjnie, znajdującej się w aktach postępowania dyscyplinarnego (karta 97), z którą zapoznał się on 1 kwietnia 2019 r. ("zapoznałem się i przyjmuje do stosowania", poświadczone podpisem), wynika, że jednym z zadań/obowiązków na tym stanowisku jest "prowadzenie dokumentacji związanej z wykroczeniami na podstawie szczególnych przepisów zarządzenia 323 KGP z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców." Jeżeli znajomość tego zarządzenia należała do obowiązków skarżącego kasacyjnie na danym stanowisku, to nie można twierdzić, że zapoznanie z treścią zarządzenia osoby zobowiązanej do jego stosowania należało wyłącznie do obowiązków przełożonego. Ta okoliczność, poza tym, że przełożony ewentualnie nie dopełnił swoich obowiązków (a przynajmniej nie jest to udokumentowane), świadczy również "na niekorzyść" obwinionego, bowiem poświadczając obowiązek stosowania zarządzenia nr 323 KGP, nie może on przekonująco twierdzić, że nie znał jego treści. Poza wszystkim zaś nie można też bezrefleksyjnie twierdzić, że funkcjonariusz Policji uzyskując informację o posiadaniu broni i nauce strzelania przez sprawcę wykroczenia polegającego na złośliwym niepokojeniu innej osoby, wykazuje się pełną przydatnością na danym stanowisku, nie weryfikując takiej informacji pod kątem dalszych ewentualnych zagrożeń wynikających z posiadania broni. Nie mają też usprawiedliwionych podstaw pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości, jaki zarzut został postawiony obwinionemu. Chodziło o przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w postaci zaniechania czynności służbowej (art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2 u.p. w brzmieniu z chwili orzekania), polegające na zaniechaniu zweryfikowania informacji uzyskanych w trakcie przesłuchania świadków. Z protokołu przesłuchania obwinionego jasno wynika, że wiedział on o jakiego świadka (O.H.) i o jakie informacje chodzi ("która zeznała, że P.R. ponoć kupił broń ..."). A.K. zeznał też, że wie o co jest obwiniony i że zrozumiał treść zarzutu. To, że organ nie powołał ust. 2 art. 132 u.p. w żaden sposób nie świadczy o tym, że obwiniony nie wiedział, że chodziło o przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej, co jasno wynika z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2 u.p. Nie miał też żadnego wpływu na wynik sprawy fakt, że w zarzucie nie powołano poszczególnych jednostek redakcyjnych § 12 i 13 zarządzenia nr 323 KGP, skoro obwiniony zeznał, że wiedział o zaniechanie zweryfikowania jakich informacji chodzi (o posiadaniu broni przez P.R.). Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.