II SA/Ke 477/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz T.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew, umorzyło postępowanie odwoławcze. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 28.02.2011r. Z. R. wniósł o wydanie zezwolenia na usunięcie znajdujących się na należącej do niego działce nr ewid. [...] w miejscowości Z. drzew rodzaju jesion i robinia akacjowa. W dniu 2.03.2011r. organ I instancji przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalono, że w/w drzewa wymagają usunięcia, gdyż stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników działek sąsiednich oraz budynków gospodarczych. W trakcie czynności ojciec wnioskodawcy – K. R. potwierdził usytuowanie drzew na działce nr ewid. [...]. Mając na uwadze powyższe Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] (doręczoną w dniu 8.03.2011r.) zezwolił Z. R. na usunięcie – bez pobierania opłat z tego tytułu – określonych w tym rozstrzygnięciu drzew, rosnących na działce nr ewid. [...] w miejscowości Z., gmina C. – w terminie do dnia 31.12.2011r. z zastrzeżeniem, że w przypadku, gdy na drzewach znajdują się gniazda ptaków wycinki nie należy przeprowadzać w okresie lęgowym ptaków, tj. do dnia 15.10.2011r. W podstawie prawnej powołano art. 83 ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 2, 4 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. nr 151, poz. 1220 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. Odwołanie od w/w decyzji wniósł w dniu 25.03.2011r. T. S.. Skarżący, wskazując że przewidziane do usunięcia drzewa rosną w granicy z jego nieruchomością, podkreślił że w dniu oględzin nie wyraził zgody na wycięcie spornych drzew. Podkreślił nadto, iż organ uznał, że drzewa rosną na działce nr ewid. [...], poprzestając na zwykłym oświadczeniu K. R. oraz mapce sytuacyjnej. Kolegium, umarzając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie odwoławcze, przytoczyło treść art. 28 k.p.a. i podniosło, że o tym, czy określonemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Na gruncie niniejszej sprawy przepisami takimi są art. 83 ust 1 pkt 1 oraz art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, z których wynika, że stroną w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew lub też wymierzenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia jest wyłącznie posiadacz nieruchomości, na której drzewo rośnie. Powołana ustawa nie upoważnia natomiast sąsiadów i innych podmiotów do uznania ich za stronę w tego typu postępowaniach (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30.03.2010r., sygn. akt: II SA/Bk 762/09). W tym zakresie wskazano, że sporne drzewa nie rosną na granicy nieruchomości, lecz przy ogrodzeniu oddzielającym te posesje – po stronie działki nr ewid. [...] – wobec czego niewątpliwie stanowią własność Z. R. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że T. S. nie jest ani posiadaczem, ani właścicielem działki nr [...], wobec czego nie przysługuje mu przymiot strony w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym zasadnym było umorzenie postępowanie odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. S. zakwestionował bezzasadne, jego zdaniem, przyjęcie w niniejszej sprawie, że sporne drzewa rosną po stronie działki Z. R. W tym zakresie skarżący powołał się na wynikające z akt administracyjnych rozbieżności co do ustaleń o usytuowaniu drzew za ogrodzeniem działki nr ewid. [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymują argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja w obrocie prawnym ostać się nie może z innych przyczyn niż te, na które wskazano w skardze. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Niesporne na gruncie rozpoznawanej sprawy są następujące okoliczności: 1.doręczenie decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...], udzielającej zezwolenia na usunięcie drzew stronie biorącej udział w postępowaniu tj. Z. R. – w dniu 8.03.2011r. (rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania) – k. 11 akt administracyjnych; 2. wniesienie przez T. S. – nie biorącego udziału w przedmiotowym postępowaniu – odwołania od w/w decyzji w dniu 25.03.2011r. – k. 20 akt administracyjnych, Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że decyzja organu I instancji nabrała waloru ostateczności z dniem 2[...] Gdyby zatem T. S. złożył odwołanie przed upływem terminu do jej zaskarżenia przez stronę biorącą udział w postępowaniu (Z. R.), to jest przed dniem [...] wówczas obowiązkiem organu II instancji byłoby rozpoznanie tego odwołania i rozstrzygnięcie go, a w przypadku stwierdzenia, że odwołującemu się nie przysługuje przymiot strony należałoby umorzyć postępowanie odwoławcze. W sytuacji natomiast gdy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, wniósł odwołanie po upływie terminu wniesienia odwołania dla stron biorących udział w postępowaniu stwierdzić należy, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej. W takiej sytuacji obowiązkiem organu jest stwierdzenie, w trybie art. 134 k.p.a., jego niedopuszczalności. Zgodnie z orzecznictwem sądowym oraz stanowiskiem doktryny - po upływie terminu do wniesienia odwołania podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu, a twierdzi, że przysługuje mu przymiot strony może się skutecznie bronić przez złożenie wniosku o wznowienie postępowania na zasadzie w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 16.11.1998r., sygn. akt: II SA 1391/98, LEX nr 41308, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.10.2005r., sygn. akt: I SA/Wa 1606/04, LEX nr 191505). Taka forma obrony interesu prawnego zapewnia bowiem poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jako że wznowienie postępowania otwiera przed stroną ponownie postępowanie przed organem I instancji z możliwością wniesienia odwołania. Natomiast w sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu wniósł odwołanie po upływie terminu do złożenia odwołania dla strony biorącej udział w postępowaniu stwierdzić należy, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej, dlatego też obowiązkiem organu było stwierdzenie – w trybie art. 134 k.p.a. – jego niedopuszczalności (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17.02.2009r., sygn. akt: II SA/Rz 801/08, LEX nr 528334). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w sprawie niniejszej Kolegium, rozpatrując odwołanie T. S., wniesione od decyzji ostatecznej dopuściło się rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a.). Ze względu na rodzaj uchybień, do jakich doszło w postępowaniu odwoławczym, przedmiotem rozważań Sądu nie mogły być podnoszone w skardze zarzuty dotyczące istoty sprawy. Orzekając ponownie organ II instancji – mając na względzie poczynione wyżej uwagi – wyda w trybie art. 134 k.p.a. stosowne postanowienie, eliminując tym samym dotychczasowe naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a. w pkt III wyroku.