II OPP 17/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 393/11 w sprawie skargi J. R. na decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania UZASADNIENIE W dniu 29 sierpnia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. R. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 393/11), w sprawie z jego skargi na decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. J. R. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 393/11 i przyznanie odszkodowania. Skarżący upatruje przewlekłość postępowania w braku działania WSA w Gdańsku od lipca 2011 r. i braku reakcji Sądu na wniosek skarżącego o odwołanie r.pr. W. Ł. od prowadzenia jego sprawy oraz nieprzydzielenie nowego pełnomocnika z urzędu. Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 sierpnia 2011 r. skarga J. R. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił przedmiotową skargę, wskazując że skarga została wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, a więc bez wyczerpania przysługujących stronie środków zaskarżenia. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 grudnia 2011 r. Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2012 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2012 r. referendarz sądowy WSA w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący złożył sprzeciw od wskazanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie skarżącego i postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 332/12 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Po zwrocie akt z NSA, postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W piśmie z dnia 29 maja 2012 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Gdańsku wyznaczyła r.pr. W. Ł. jako pełnomocnika z urzędu dla J. R. Następnie OIRP w Gdańsku w pismach z dnia 16 sierpnia 2012 r. poinformowała Sąd o zwolnieniu radcy prawnego W. Ł. z obowiązków zastępowania strony z urzędu i o wyznaczeniu nowego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K. J. Nowy pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 12 września 2012 r. zawiadomił WSA w Gdańsku o nie stwierdzeniu podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, załączając jednocześnie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku została wniesiona przez skarżącego w dniu 29 sierpnia 2012 r., a więc przeszło osiem miesięcy od zakończenia postępowania w sprawie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 393/11 odrzucającym skargę. W tym stanie rzeczy skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna, gdyż skarga taka zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.), może być wniesiona w toku postępowania w sprawie. Oznacza to, że granicę czasową dla skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania stanowi prawomocne zakończenie sprawy. Wspomnieć należy, że skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu, a zatem jest środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd. Jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu. Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Dopuszczalne jest więc wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przed sądem administracyjnym jedynie do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OPP 40/09 - Lex nr 552254; 19 marca 2010 r. sygn. akt I OPP 10/10 – Lex 606363; 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OPP 31/10 – Lex 643291). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony skarżącemu w dniu 28 grudnia 2011 r. Postanowienie powyższe stało się prawomocne z dniem 28 stycznia 2012 r., co zostało stwierdzone w postanowieniu WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2012 r. Zarzuty skarżącego co do braku działania Sądu od lipca 2011 r. nie znajdują oparcia w aktach sprawy, bowiem WSA w Gdańsku wydał rozstrzygnięcie już po czterech miesiącach od przekazania skargi przez organ. Po odrzuceniu skargi, WSA w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podkreślić należy, że działania sądu administracyjnego co do ustanowienia pełnomocnika z urzędu są ograniczone, sprowadzają się jedynie do przyznania prawa pomocy w tym zakresie, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika należy już do właściwości właściwej okręgowej izby radców prawnych. W przedmiotowej sprawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w Gdańsku wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego W. Ł., a następnie zmieniła tego pełnomocnika na radcę prawnego K. J. Żaden ze wskazanych pełnomocników z urzędu nie wniósł w imieniu skarżącego skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Radca prawny K. J. poinformował Sąd i skarżącego o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, załączając stosowną opinię. Postępowanie sądowoadministracyjne zostało zakończone na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Złożona przez J. R. skarga na przewlekłość postępowania nie została wniesiona w "toku postępowania w sprawie" w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., a zatem skarga ta jako wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 i 180 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.